Zaterdag 24/10/2020

AchtergrondLongschade

Hoe groot is de kans op blijvende longschade bij coronapatiënten? Experts leggen uit

Vooral patiënten die op intensieve zorgen lagen, hebben kans op blijvende longschade.Beeld Tim Dirven

Er is eindelijk goed nieuws voor ex-coronapatiënten: hun longen herstellen bijna altijd volledig. Slechts 1 à 2 procent  van de mensen die symptomen hadden, blijken enkele maanden later littekens in de longen te hebben. En zelfs die verlittekening kan nog verdwijnen. Al is het wel zo dat er ook in ons land mensen zijn die een longtransplantatie nodig hebben na een coronabesmetting.

“We zijn nog volop aan het onderzoeken wat de effecten van Covid-19 zijn op lange termijn”, zegt professor dr. Bart Lambrecht, longarts UZ Gent en directeur ontstekingsziekten van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB). “In het UZ Gent hebben we al 60 tot 70 patiënten teruggezien die opgenomen waren met ernstige Covid. Vier maanden na de infectie blijkt slechts 1 à 2 procent van de patiënten met symptomen longfibrose of verlittekening in de longen te hebben. Het gaat dus om een kleine minderheid van alle symptomatische patiënten, dus ook van de mensen die niet werden opgenomen in het ziekenhuis. Er is geen reden tot paniek.”

“Bovendien kan het littekenweefsel nog volledig verdwijnen, maar dat zullen we pas na één of twee jaar weten. Vergelijk het met een wonde, waar wild vlees op groeit. Ook dat kan helemaal weggaan.” En dat is goed nieuws, want longfibrose is een heel ernstige aandoening. De longen kunnen dan niet meer voldoende zuurstof opnemen en koolstofdioxide uitscheiden. “Het tekort aan zuurstof zorgt ervoor dat je moeite hebt met ademen”, weet professor Jan Van Meerbeeck, diensthoofd pneumologie (UZA). “Koolzuurgas stapelt zich op. Je bent te zwak om nog te ademen en kan bedlegerig worden.”

“Eén van onze patiënten in het UZA lag lange tijd aan de beademing en heeft onherroepelijke verlittekening van het longweefsel. Hij staat nu op de wachtlijst voor een longtransplantatie. Dat is het meest extreme voorbeeld. Of longfibrose blijvend is of niet, is niet te voorspellen. Het is best mogelijk dat er een uitgebreide afwijking te zien is op de scan, maar dat de patiënt in kwestie toch volledig herstelt. Er zijn wel een aantal factoren die de kans op blijvend letsel vergroten zoals reeds onderliggend longlijden, hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten. Ook rokers hebben meer kans op een minder goede uitkomst. Hoeveel patiënten volledig zullen herstellen, weten we niet. Het is kort dag, we zijn nog maar zes maanden in de epidemie.”

Opvolging

Het UZA laat alle patiënten binnen twee maanden na hun ontslag op controle komen. Het UZ Brussel ziet hen opnieuw na drie maanden en nog eens na zes maanden.  In het UZ Leuven worden ze al na zes weken teruggeroepen voor een volledige check-up. Dan wordt onder andere nagegaan of ze klachten hebben, wordt gepeild naar hun algemeen functioneren en ondergaan ze een longfunctie- en staptest en een CT-scan van de longen om de restschade te meten. “We zien hen al na zes weken terug omdat het een nieuwe aandoening is waarvan we het ziekteverloop absoluut niet kennen. Bovendien willen we zo snel mogelijk weten wie er nood heeft aan revalidatie”, legt longarts Natalie Lorent van het UZ Leuven uit.

“We hebben nu 173 patiënten die gehospitaliseerd waren tussen half maart en eind mei, teruggezien. Het gaat vooral om mannen die eind de vijftig zijn en een zeker overgewicht hebben. Een bepaald percentage lijdt aan diabetes, hartziekten of chronisch longlijden. Zes weken na hun ontslag uit het ziekenhuis blijkt slechts de helft alweer aan het werk te zijn. Op de longscans zie je dat driekwart nog afwijkingen heeft. Bij 60 procent gaat het om matglasverdichtingen, wat je kan vergelijken met een glas dat wat vuil is. Dat is longweefsel dat nog niet volledig hersteld is van de ontsteking, maar we weten niet of er een verband is met de klachten die de mensen hebben.”

“Daarnaast zie je bij 11 procent van de patiënten afwijkingen die kunnen wijzen op verlittekening. Of deze longschade blijvend is of niet, is veel te vroeg om te zeggen. De long heeft een opmerkelijke herstelmogelijkheid. Ook tijdens de uitbraken van het SARS- en MERS-virus werden dergelijke afwijkingen beschreven, maar uiteindelijk bleek minder dan 10 procent er blijvende verlittekening in de longen aan over te houden. Het herstel heeft wat tijd nodig. Het SARS-CoV-2 virus gedraagt zich niet noodzakelijk hetzelfde.”

Dokter Natalie Lorent: “In zeer ernstige gevallen, bij mensen die op intensieve gelegen hebben, verwachten we wel dat er longschade zal zijn. Maar bij mensen die milde of matige symptomen hebben gehad, valt het voorlopig mee.” Dat is ook wat professor Van Meerbeeck vermoedt: “Het is weinig waarschijnlijk dat mensen die een milde vorm van Covid-19 hebben doorgemaakt, blijvende longschade zullen hebben.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234