Zondag 18/08/2019

#MeToo

Hoe Google Andy Rubin, de vader van het Android-besturingssysteem, uit de wind zette

Andy Rubin. Beeld Essential

Google zwaaide Andy Rubin, de bedenker van het besturingssysteem Android, met grote trom uit toen hij het bedrijf in 2014 verliet. Wat het bedrijf niet meldde, was dat een werkneemster Rubin had beschuldigd van seksueel wangedrag. Toch kreeg hij 79 miljoen euro mee. En Rubin was niet de enige: in twee jaar tijd verlieten liefst 48 mensen om dezelfde reden het bedrijf.

De vrouw, met wie Rubin een buitenechtelijke relatie had gehad, zei dat hij haar in 2013 in een hotelkamer dwong tot orale seks. Die informatie komt van twee hooggeplaatste werknemers van het bedrijf, die alleen anoniem wilden getuigen omdat ze een geheimhoudingsovereenkomst hebben ondertekend. Google onderzocht de zaak en kwam tot de conclusie dat haar aantijgingen geloofwaardig waren. Rubin werd ervan op de hoogte gebracht en toenmalig Google-baas Larry Page vroeg hem ontslag te nemen.

Google kon Rubin ontslaan zonder hem een ontslagvergoeding schuldig te zijn. In plaats daarvan kreeg hij 79 miljoen euro mee, uitbetaald in schijven van 1,7 miljoen euro gedurende vier jaar, zeggen de twee. De laatste betaling gebeurt volgende maand.

Rubin is een van de drie bestuursleden die Google de voorbije tien jaar beschermde nadat ze waren beschuldigd van seksueel wangedrag. In twee gevallen werkte het senior executives buiten, maar verzachtte het de klap door hen miljoenen dollars mee te geven, ook al was het daar juridisch niet toe verplicht. In het derde geval bleef de persoon zitten op een goedbetaalde post in het bedrijf. Telkens zweeg Google over de beschuldigingen.

The New York Times kon de hand leggen op bedrijfs- en gerechtsdocumenten en sprak met een veertigtal huidige en voormalige kaderleden en werknemers van Google, van wie sommigen rechtstreeks betrokken waren bij de behandeling van de gevallen. De meesten vroegen anonimiteit, omdat ze verplicht waren tot geheimhouding of vreesden voor repercussies.

Het wangedrag varieerde in ernst. Het geval van Rubin valt op vanwege de astronomische vertrekpremie en de stilte omtrent zijn vertrek. Toen Rubin weg was, investeerde Google miljoenen in zijn volgende project.

Lastercampagne

Sam Singer, Rubins woordvoerder, ontkent dat die was aangesproken over wangedrag en beweert dat hij op eigen initiatief vertrok. “Het artikel van The New York Times bevat veel onnauwkeurigheden over mijn tewerkstelling bij Google en grove overdrijvingen over mijn vertrekpremie”, stelde Rubin in een verklaring na de publicatie. “Ik heb nooit een vrouw gedwongen tot seks in een hotelkamer. Die valse aantijgingen maken deel uit van een lastercampagne door mijn ex-vrouw om me in diskrediet te brengen in onze vechtscheiding.”

Over het vertrek van Rubin vanwege een ongepaste relatie waren eerder berichten verschenen. Over de precieze beschuldigingen en de vertrekpremie niet.

Door akkoord te gaan met een gunstige regeling voor twee van de mannen, beschermde Google zijn eigen belangen. Het bedrijf vermeed vuile en dure juridische veldslagen en verhinderde dat de mannen voor zijn rivalen gingen werken.

Gevraagd naar Rubin en de andere gevallen stelt Eileen Naughton, vicepresident people operations bij Google, in een verklaring dat het bedrijf seksueel grensoverschrijdend gedrag ernstig neemt en alle klachten onderzoekt. “We onderzoeken het en handelen, ook als dat tot een ontslag leidt”, zegt ze. “De voorbije jaren zijn we bijzonder streng geweest voor ongepast gedrag door mensen in gezagsposities. We blijven hard werken om beter te worden in de behandeling van dit soort gedrag.”

Na de publicatie van dit artikel schreven Google-CEO Sundar Pichai en Naughton in een e-mail aan de werknemers dat het bedrijf de voorbije twee jaar 48 mensen had ontslagen wegens seksueel grensoverschrijdend gedrag en dat niemand van hen een vertrekpremie had gekregen. “We vinden het belangrijk dat Google een werkplek is waar je je veilig voelt en optimaal kunt functioneren en waar er serieuze gevolgen zijn voor iedereen die zich ongepast gedraagt”, schreven Pichai en Naughton.

Sommige mensen bij Google vonden dat niet genoeg. “Als Google seksueel wangedrag onder de mat veegt, dan werkt het mee aan een omgeving waarin mensen zich niet veilig voelen om wangedrag aan te kaarten”, zegt Liz Fong-Jones, die al meer dan tien jaar als ingenieur voor Google werkt en opkomt voor de belangen van werknemers. “Ze vrezen dat er niets mee zal gebeuren. Of erger, dat de mannen worden betaald en de vrouwen opzijgeschoven.”

Niet de eerste

Google, dat in 1998 door Page en Sergey Brin werd opgericht toen ze student aan Stanford University waren, huldigde van bij de aanvang een permissieve bedrijfscultuur. In Silicon Valley is het algemeen geweten dat Page een affaire had gehad met Marissa Mayer, een van de eerste ingenieurs bij het bedrijf en later de CEO van Yahoo. Eric Schmidt, de voormalige CEO van Google, liet ooit een maîtresse voor het bedrijf werken als bedrijfsconsulente, zo stellen vier mensen die op de hoogte waren van de relatie. En Brin, die samen met Page een meerderheid van de stemmen heeft bij Googles moederbedrijf Alphabet, had volgens drie Google-werknemers een buitenechtelijke relatie met een werkneemster in 2014.

David C. Drummond, die in 2002 hoofd van het juridisch departement werd, had een buitenechtelijke affaire met Jennifer Blakely, een hooggeplaatste manager in het juridisch departement, zeggen zij en andere Google-werknemers. De affaire begon in 2004. In 2007 kregen ze een zoon, waarna Drummond het bedrijf inlichtte over hun relatie, zegt Blakely.

Google ging tot actie over. Volgens Blakely zei Stacy Sullivan, toen hoofd human resources, nu
chief culture officer, haar dat Google niet tolereert dat managers affaires hebben met ondergeschikten. “Een van ons moest weg uit het juridisch departement”, zegt Blakely. “Het was duidelijk dat dat niet David was.”

David C. Drummond Beeld rv

Drummond heeft een blitzcarrière gemaakt. Hij is nu het juridische hoofd van Alphabet en voorzitter van CapitalG, het durfkapitaalfonds van Google. Sinds 2011 heeft hij door aandelenopties en bonussen 167 miljoen euro opgestreken. Andere opties en bonussen kunnen hem nog eens 176 miljoen euro opleveren, blijkt uit bedrijfsgegevens.

Blakely werd in 2007 overgeheveld naar sales. Een jaar later verliet ze Google. Het bedrijf vroeg haar documenten te ondertekenen waarin onder meer stond dat ze het bedrijf uit vrije wil verliet. Ze zegt dat ze “alles tekende wat ze maar wilden”.

Eind 2008 verliet Drummond haar. Daarna vochten ze een juridische strijd uit over het hoederecht over hun zoon, die ze won. Hoe Drummond werd behandeld “versterkt de boodschap dat er voor een select gezelschap géén consequenties zijn”, zegt Blakely. “Google oordeelde dat ik een gevaar voor het bedrijf was.”

Googles beleid inzake seksueel grensoverschrijdend gedrag stelt dat overtreders kunnen worden ontslagen. Toch ging het in het verleden soms flexibel met die regel om.

‘Polyamoreus’

In 2013 had Richard DeVaul, een directeur bij Google X, de R&D-poot van het bedrijf, een sollicitatiegesprek met Star Simpson, een hardware-ingenieur. Tijdens het gesprek vertrouwde hij haar toe dat hij en zijn vrouw ‘polyamoreus’ waren. Ze zegt dat hij haar uitnodigde voor het Burning Man-festival, de week erop. Simpson ging erheen met haar moeder en dacht dat het een goede gelegenheid zou zijn om over de job te praten. Ze zegt dat ze deftige kleren meenam die pasten bij een professionele gelegenheid.

In het logies van DeVaul, zegt Simpson, vroeg hij haar haar hemd uit te doen en wilde hij haar rug masseren. Ze weigerde. Toen hij aandrong, stond ze hem schoorvoetend toe haar nek te masseren. “Ik had niet het lef om dat kordaat af te blokken. Ik was 24”, zegt Simpson.

Een paar weken later meldde Google haar dat ze de baan niet kreeg, zonder uitleg waarom.

Ze wachtte twee jaar om Google het voorval te melden. Het viel haar zwaar erover te praten. Iemand bij human resources vertelde haar later dat haar verhaal “meer dan waarschijnlijk” waar was en dat “geschikte actie” was ondernomen. Ze werd verzocht niets te vertellen over het voorval, wat ze ook deed. Tot DeVaul een bekende figuur werd via artikels in The New York Times en The Atlantic.

“Het kan niet dat we een klager hebben gevraagd niets te vertellen”, zegt Chelsea Bailey, hoofd human resources bij X. Ze stelt dat na onderzoek “gepast correctief is opgetreden”. Wat dat juist inhield, wil ze niet zeggen, om de privacy van werknemers te beschermen.

DeVaul heeft het over een “verkeerde inschatting”. Volgens hem had X al besloten Simpson niet in dienst te nemen voor ze naar Burning Man gingen, en wist hij niet dat ze daar niet van op de hoogte was.

Amit Singhal. Beeld REUTERS

In een andere zaak van seksueel grensoverschrijdend gedrag betaalde Google Amit Singhal, het hoofd van de searchafdeling, miljoenen uit op zijn weg naar buiten. In 2015 meldde een werkneemster dat Singhal zich tijdens een dronken feestje met tientallen collega’s aan haar had vergrepen, zeggen mensen die hebben gehoord over het incident. Volgens hen onderzocht Google de zaak en kwam het erachter dat Singhal dronken was en dat er geen getuigen waren.

Google oordeelde dat haar bewering geloofwaardig was, zeggen ze. Het bedrijf ontsloeg Singhal niet, maar aanvaardde zijn ontslag. Het betaalde hem miljoenen uit en verhinderde zo dat hij naar de concurrentie zou gaan. In een blogpost uit februari 2016 schreef Singhal dat hij zich meer wilde bezighouden met liefdadigheid en zijn gezin.

Singhal vond uiteindelijk een andere lucratieve job. Minder dan een jaar later werd hij hoofd engineering bij Uber. Een paar weken later meldde de technologiewebsite dat Singhal Google had moeten verlaten vanwege een beschuldiging van seksueel wangedrag. Uber ontsloeg Singhal omdat hij gezwegen had over het onderzoek.

Uber en Singhal wilden geen commentaar geven. Vorig jaar stelde Singhal in een statement wel dat “seksueel wangedrag in elke omstandigheid onaanvaardbaar is”, maar dat hij zich daar nooit schuldig aan had gemaakt.

Bezitsrelaties

Rubin begon in 2005 voor Google te werken toen het voor 44 miljoen euro zijn start-up Android kocht. In de daaropvolgende jaren maakte hij van het besturingssysteem waarop 80 procent van alle smartphones ter wereld draaien, een enorm succes.

Door zijn zoekrobot was Google de dominante speler op de markt van de desktopcomputers, maar dankzij Android kon het bedrijf zijn Maps, e-mailprogramma en webbrowser uitbreiden naar toestellen die mensen elke dag gebruiken. De advertenties en mobiele apps op Android genereerden miljarden aan inkomsten. Dat succes gaf Rubin meer bewegingsruimte dan de meeste andere topmensen bij Google, zeggen vier mensen die met hem samenwerkten.

Rubin maakte ondergeschikten vaak uit voor onbekwaam en dom, zeggen ze. Maar Google deed weinig om dat gedrag te beteugelen. Het kwam pas in actie toen de security bondagefilmpjes op Rubins werkcomputer aantrof, zeggen drie voormalige en huidige bestuursleden bij Google die op de hoogte zijn van het incident. Dat jaar hield het bedrijf zijn bonus in, zeggen ze.

Singer, Rubins woordvoerder, zegt dat Rubin “bekend staat als transparant en opbouwend is met zijn feedback” en dat hij mensen nooit onbekwaam heeft genoemd.

Rubin, die zijn vrouw bij Google leerde kennen, had affaires met andere vrouwen in het bedrijf tijdens zijn huwelijk, zeggen vier mensen die met hem samenwerkten. In 2011 had hij een affaire met een werkneemster die niet aan hem rapporteerde, zeggen ze. Ze zeggen dat de afdeling human resources daar niet van op de hoogte werd gebracht, ook al bestaan er regels die stellen dat managers het moeten melden als ze een relatie hebben met iemand die rechtstreeks of onrechtstreeks onder hun gezag staat.

In een burgerlijke rechtszaak die deze maand werd aangespannen door Rubins ex-vrouw Rie beweert deze laatste dat hij tal van ‘bezitsrelaties’ met andere vrouwen had tijdens hun huwelijk, waarbij hij hen honderdduizenden dollars betaalde. Het koppel scheidde in augustus. Tijdens het proces werd een screenshot van een mail uit augustus 2015 getoond, verstuurd aan een vrouw. “Je zult het leuk vinden te worden verzorgd”, schreef Rubin. “In mijn bezit zijn voelt een beetje alsof je mijn eigendom bent en dat ik je aan andere mensen kan uitlenen.”

Lening van 12 miljoen euro

In 2011 werd Rubin benoemd tot senior vice president bij Google. Hij kreeg voortaan 17,5 miljoen euro per jaar in de vorm van een loon, bonussen en aandelen, zeggen twee voormalige Google-bestuursleden die op de hoogte zijn van de overeenkomst. In 2012 leende Google Rubin 12 miljoen euro voor de aankoop van een landgoed aan de Japanse kust. Hij betaalde daar minder dan 1 procent intrest op, zeggen mensen die weet hebben van de transactie.

Toen Google het management van Android en Chrome fuseerde in 2013, verloor Rubin het gevecht om de macht van Pichai, de huidige CEO van Google. Toch bleef hij een gewaardeerde medewerker. Dat jaar kreeg Rubin een eenmalige bonus van 35 miljoen euro in aandelen en nog eens 63 miljoen euro in aandelen over de volgende twee jaar, zeggen mensen die weet hebben van de regeling.

Rubin bouwde binnen Google de robotica-afdeling Replicant uit. In een periode van zes maanden in 2013 gaf hij naar schatting 79 miljoen euro uit aan de aankoop van acht roboticafirma’s.

Rond die tijd had Rubin iets met een andere vrouw die hij kende van Android, zeggen twee bestuursleden bij het bedrijf. De twee waren in 2012 een affaire begonnen, toen hij de afdeling nog leidde. In 2013 wilde de vrouw een eind maken aan de affaire, maar was ze bang voor de gevolgen voor haar carrière. Volgens de twee spraken ze af in een hotel, waar hij haar dwong tot orale seks. Dat incident maakte een einde aan hun relatie.

Andy Rubin. Beeld AFP

De vrouw wachtte tot in 2014 om een klacht in te dienen bij de afdeling human resources. Google zette een onderzoek op.

In september 2014, toen het onderzoek een paar weken liep, beloonde de raad van bestuur van Google Rubin met een aandelenkorf ter waarde van 132 miljoen euro, die in de loop van een paar jaar zou worden uitbetaald, zeggen drie mensen die op de hoogte zijn van die beslissing. Dat was een abnormaal genereus pakket, zelfs naar Google-normen.

Het is meestal Page die suggereert hoeveel bestuursleden mogen krijgen, zeggen drie voormalige bestuursleden. Page had mensen wel vaker gezegd dat hij vond dat Rubin nooit degelijk beloond was voor zijn bijdrage aan Android, zeggen twee mensen die er met hem over spraken.

De aandelentransactie werd goedgekeurd door het leadership development and compensation committee binnen de raad van bestuur van Google, waarin Paul Otellini, de voormalige CEO van Intel die in 2017 stierf, zat en twee van de vroege investeerders in het bedrijf, John Doerr van durfkapitaalfonds Kleiner Perkins en Ram Shiram van durfkapitaalfonds Sherpalo Ventures.

Het is niet duidelijk of Page of de raad van bestuur op de hoogte waren van het onderzoek dat tegen Rubin liep toen die aandelenbonus werd goedgekeurd. Page wilde niet reageren, net zomin als Doerr en Shiram.

Het onderzoek van Google oordeelde uiteindelijk dat de klacht geloofwaardig was, zeggen de twee bestuursleden die vertrouwd zijn met het incident. Rubin ontkende de beschuldiging, maar het werd duidelijk dat de relatie op zijn minst ongepast was, zeggen ze. Page besloot dat Rubin weg moest.

Sterke onderhandelingspositie

De belofte van 132 miljoen euro in aandelen bezorgde Rubin wel een sterke onderhandelingspositie toen hij ongeveer een maand later moest praten over zijn vertrekpremie. Dat komt doordat de beloning in aandelen van bestuursleden – en hoeveel ze ervan achterlaten – vaak wordt meegenomen in gesprekken over schikkingen. Als Google lager geplaatste werknemers ontslaat, dan wordt hen meestal meteen de deur gewezen met weinig tot geen ontslagvergoeding. Voor hooggeplaatste medewerkers houdt Google rekening met andere factoren, zeggen voormalige bestuursleden. Een verloren rechtszaak kan zware imagoschade opleveren, en hoge schadevergoedingen.

Uiteindelijk betaalde Google Rubin 79 miljoen euro. Het pakket werd zo samengesteld dat hij in de eerste twee jaar 2,2 miljoen per maand kreeg en in de volgende twee jaar 1,1 miljoen per maand. Een clausule in de scheidingsovereenkomst verbood Rubin voor een concurrent te werken en Google publiekelijk af te vallen. Google stond ook uitstel toe voor de terugbetaling van de lening van 12 miljoen euro.

Daarop sloofde het bedrijf zich uit om het vertrek van Rubin de schijn van een vriendschappelijke scheiding te geven, tot Pages publieke dankbetuiging toe.

Google investeerde later in Playground Global, een durfkapitaalfonds dat Rubin zes maanden na zijn vertrek oprichtte. Playground haalde tot dusver 703 miljoen euro op. Hij stichtte ook Essential, een bouwer van Android-smartphones.

In november vorig jaar, nadat de technologiewebsite The Information had uitgebracht dat Google een onderzoek had gedaan naar Rubin in een zaak van seksueel grensoverschrijdend gedrag, nam hij tijdelijk verlof bij Essential. Ondertussen is hij terug en voert hij volop gesprekken over contracten en investeringen.

Rubin is in minder dan tien jaar 35 keer rijker geworden dankzij Google. Volgens de rechtszaak die zijn ex-vrouw heeft aangespannen is hij momenteel 307 miljoen euro waard. In 2009 was dat 8,8 miljoen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden