Vrijdag 26/02/2021

Boeken

Hoe goed is het Millennium-boek dat níet door Larsson geschreven is?

David Lagercrantz signeert vandaag boeken in Stockholm. Beeld AFP
David Lagercrantz signeert vandaag boeken in Stockholm.Beeld AFP

Door een fikse familieruzie was deel vier van de Millennium-reeks al controversieel voor de lancering. 'Wat ons niet zal doden', het vervolg op de bestsellers van de Zweedse auteur Stieg Larsson dat vanaf vandaag in 43 landen in de boekhandel ligt, is geschreven door de Zweedse auteur David Lagercrantz. De weduwe van Larsson, die de rechten op de boeken niet bezit omdat ze nooit getrouwd waren, vond het een idiote keuze. Vinden de recensenten dat ook?

"Een respectvolle en liefdevolle hommage"

Volgens recensent van The Britse krant The Guardian Mark Lawson is 'Wat ons niet zal doden' netter en strakker geschreven dan de originele boeken van Larsson. Daarbij aantekenend dat Larsson overleed voordat zijn boeken werden gepubliceerd en "er anders waarschijnlijk ook nog aan geschaafd had".

"De Millennium-trilogie was rommeliger en excentrieker dan veel populaire fictie. Lagercrantz is, technisch gezien, een meer bedreven romanschrijver dan Larsson. Lagercrantz volgt de langzame en methodische plotopbouw van Larsson. De discussies of er een vervolg had moeten komen zijn gerechtvaardigd, maar Lagercrantz had zijn opdracht niet beter kunnen zijn nagekomen."

Het boek is, zo concludeert Lawson, een respectvolle en liefdevolle hommage aan de originele boeken. "De weg ligt open om de reeks - waarvan er wereldwijd meer dan 80 miljoen exemplaren zijn verkocht - af te maken tot de tien boeken die Larsson voor ogen zou hebben gehad."

"Standaard misdaadroman"

De Zweedse website Unt.se, die de boeken in de originele taal kon lezen in plaats van via een vertaling, is het met The Guardian eens over de strakkere schrijfstijl. "Lagercrantz schrijfstijl is meer rechttoe rechtaan dan die van Larsson", schrijft recensent Tim Andersson. "Maar dit heeft tot gevolg dat de aura van de Millennium-wereld verdwijnt. Het is een intrigrerend verhaal maar het was innovatiever geweest als Lagercrantz de overdreven en cartooneske kenmerken van de serie had onderstreept. Dit is een standaard misdaadroman."

De Zweedse cover van het boek. Beeld AFP
De Zweedse cover van het boek.Beeld AFP

"Gevoel voor Larssons wereld"

Volgens Michiko Kakutani van The New York Times bezit Lagercrantz een instinctief gevoel voor de wereld die Larsson heeft gecreëerd. 'Wat ons niet zal doden' is minder bloederig en minder horrorfilmachtig dan zijn voorgangers maar Lagercrantz weet de stijl van Larsson goed na te bootsen en de subtiliteiten van de karakters te vangen."

"Hij mengt de clichés van het genre met verfrissende plotwendingen en actuele details over de donkere kant van het internet. Ook al laakt hij sommige wendingen geloofwaardig te maken, zoals de bemoeienis van de Amerikaanse veiligheidsdienst NSA, schrijft hij met zulke snelheid dat hij de lezers door deze dubieuze passages heen sleept."

"Larsson verdient beter dan dit"

De recensent van The Washington Post Patrick Anderson had zich verheugd op een vervolg "dat de hoge standaard van Larsson zou evenaren". Maar 'Wat ons niet zal doden' is niet dat boek.

"Het verhaal is op een onberekenbare manier interessant, maar vaker is het onsamenhangend en irritant. Te vaak verzanden de acties van de personages in onbegrijpelijke technische bewoordingen. De boeken van Larsson ontvouwden zich elegant, maar Lagercrantz' plot is fragmentarisch en verwarrend. Het is bijna onmogelijk om als hackers, wetenschappers en moordenaars die kort voorbij komen bij te houden. Sommige karakters zijn genieën, maar helaas zijn niet alle lezers dat. Waarschijnlijk wordt ook dit boek weer een bestseller, maar Larsson verdient beter dan dit."

Stieg Larsson in 1998. Beeld AP
Stieg Larsson in 1998.Beeld AP

"Niemand kwam zo dicht in de buurt"

Recensent Jake Kerridge geeft in The Telegraph vier van de vijf sterren. "Na een paar pagina's was ik al vergeten dat ik niet een authentieke Larsson aan het lezen was. Ik heb talloze pogingen van schrijvers om op bestaande karakters voort te bouwen gelezen, maar niemand kwam zo dicht in de buurt als Lagercrantz bij Larsson."

Hij weet volgens Kerridge zelfs de imperfecties van Larsson na te bootsen, zoals uitvoerige en saaie informatie geven over onbelangrijke personages, die nooit echt tot leven komen. Het belangrijkste personage, Lisbeth Salander, weet hij echter perfect te vangen. Bovendien is deze vertaling bevredigender dan het steenkolenengels van de originele trilogie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234