Zondag 25/09/2022

Hoe getallen voedsel veiliger maken

Niko Speybroeck, Charline Maertens de Noordhout en Brecht Devleesschauwer (UCL en UGent) maken deel uit van een WHO- werkgroep.

Vandaag viert de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) de Wereldgezondheidsdag. Dit jaar staat die in het teken van voedselveiligheid, en met reden. Ons voedsel staat dagelijks bloot aan schadelijke bacteriën, virussen, parasieten en chemische stoffen, die meer dan tweehonderd ziekten en dagelijks meer dan duizend doden veroorzaken.

Voedselveiligheid is een geglobaliseerde thematiek. Een steeds groter deel van ons voedsel komt immers uit andere landen, met nieuwe voedselrisico's als gevolg. Een sprekend voorbeeld hiervan is de uitbraak van de E.coli-bacterie in Duitsland in 2011, waarbij 53 mensen stierven. Epidemiologisch onderzoek heeft ondertussen rauwe fenegriekscheuten als oorzaak aangeduid. Het besmette lot werd ingevoerd uit Egypte en verdeeld over verschillende eetgelegenheden in Duitsland, met uiteindelijk infecties in zestien verschillende landen.

Sinds de dollekoeienziekte en dioxinecrisissen van 1999 plaatst België voedselveiligheid hoog op de agenda. Het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) werd uit de grond gestampt, met als doel een maximale veiligheid voor de consument te waarborgen. Desondanks hebben we in België nog steeds te maken met infecties zoals salmonella en campylobacter, bacteriën voornamelijk overgedragen via varkensvlees en pluimveeproducten. Ze kunnen leiden tot diarree, maar ook ernstige complicaties zoals het syndroom van Guillain-Barré, en zelfs sterfte.

Bij het nastreven van een verbeterde voedselveiligheid is een belangrijke rol weggelegd voor het individu, door bepaalde basisprincipes van hygiëne te hanteren. Toch vereist voedselveiligheid vooral een aanpak op beleidsniveau, met een goede opvolging van de voedselveiligheid via het verzamelen van gegevens als essentiële taak.

De WHO onderlijnt als cruciaal onderdeel van haar aanbevelingen de noodzaak van een goede schatting van gezondheidsproblemen veroorzaakt door onveilige voeding. Als reactie op een tekort aan gegevens heeft de organisatie ruim vijf jaar geleden een internationale wetenschappelijke groep opgericht, met als opdracht de allereerste schatting te maken van de wereldwijde ziekte en sterfte gelinkt aan voedselgerelateerde problemen. Hierdoor is voor het eerst aangetoond dat binnen de bacteriegerelateerde aandoeningen salmonella wereldwijd de grootste boosdoener is, met jaarlijks 52.000 doden. Finale schattingen zullen in het najaar worden vrijgegeven, en zullen de manier waarop we naar voedselveiligheid kijken grondig veranderen.

Individuele landen worden nu ook aangespoord om nationale opvolgsystemen te ontwikkelen. Veel andere gezondheidsproblemen, niet veroorzaakt door voedsel, smeken echter ook om meting en opvolging, en keuzes zijn dus noodzakelijk. Het vergelijken van gezondheidsproblemen laat toe kosten en baten van investeringen in te schatten en na te gaan of ze de gevraagde impact hebben. Wereldwijd krijgt de 'meten is weten'-gedachte dan ook meer en meer gehoor.

Naast het belang voor de publieke gezondheid is correcte informatie over voedselproblemen belangrijk voor de burger. Dit kost een inspanning, maar de hoop leeft dat de Wereldgezondheidsdag de geesten zal doen rijpen om dit basisrecht voor iedereen te garanderen.

Uitgebreide versie op demorgen.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234