Zondag 17/11/2019

Verenigde Staten

Hoe ‘geïsoleerde’ Rex Tillerson afgedankt werd met een tweetje

Rex Tillerson. Beeld Getty Images

Dat buitenlandminister Rex Tillerson de laan uitgestuurd zou worden, zag hij zelf nooit aankomen, ook al hing het ontslag al maanden in de lucht. De geïsoleerde manager, die het zelden kon vinden met VS-president Trump, vernam het nieuws via Twitter.

“Ik denk dat Rex nu veel gelukkiger zal zijn”, zei Donald Trump op het gazon van het Witte Huis. De Amerikaanse president had net per tweet zijn minister van Buitenlandse Zaken ontslagen. “Dank aan Rex Tillerson voor bewezen diensten!”

Het ontslag hing al maanden in de lucht. Trump en Tillerson lagen elkaar niet: zowel hun karakters als hun ideeën botsten regelmatig. Trump, de impulsieve twitteraar, had weinig met Tillerson, een bedachtzame procesmanager. Tillerson kwam net als Trump uit het bedrijfsleven, maar uit een heel ander bedrijfsleven: hij was geen projectontwikkelaar zoals Trump met zijn bluf en branie, maar een oliediplomaat die bij ExxonMobil veel geduldiger had leren schaken. “We dachten niet hetzelfde”, zei Trump maandag, bij wijze van verklaring.

Tillerson zou Trump in de wandelgangen een ‘halve gare’ hebben genoemd.

Dat verschil van denken resulteerde ook in verschillende opvattingen over buitenlandse politiek. Trump zelf noemde het nucleaire akkoord met Iran maandag expliciet. “Volgens mij is die deal verschrikkelijk, (Tillerson) vindt hem oké.” Ook waren ze het oneens over de Amerikaanse houding tegenover Arabische bondgenoten (Trump viel Qatar af, Tillerson stond Qatar bij), en lange tijd over Noord-Korea (Trump dreigde met vuur en furie, Tillerson bood een uitgestoken hand).

Rusland

Het enige buitenland waartegen Tillerson harder van leer trok dan Trump was Rusland. Maandag nog zei Tillerson dat het zenuwgas waarmee de Russische oud-spion Sergej Skripal in het Verenigd Koninkrijk is vergiftigd “duidelijk van Rusland” afkomstig is, en “zeker een reactie zal uitlokken”. Trump was veel voorzichtiger. Hij reageerde dinsdag pas, en dat was met een slag om de arm: “Zodra we de feiten hebben, en we het daarmee eens zijn, dan zullen we Rusland veroordelen of wie het ook geweest is.”

Zelfs toen de twee mannen vorige week verrassend genoeg op één lijn kwamen te zitten, zaten ze nog mijlenver uit elkaar. Trump kondigde donderdag aan dat hij met de Noord-Koreaanse dictator Kim Jung-un wil gaan praten. Tillerson, al veel langer voorstander van onderhandelingen, had een paar uur eerder gezegd dat er nog in de verste verte geen zicht was op directe gesprekken.

Geen pottenkijkers

Tillerson zelf had mede schuld aan zijn isolement. Hij werkte zoals hij bij ExxonMobil werkte: achter de schermen, zonder pottenkijkers. Hij heeft maandenlang met spreadsheets en organigrammen door het ministerie van Buitenlandse Zaken gelopen om de boel te reorganiseren en te stroomlijnen, wat tot het vertrek van veel gedemoraliseerde beroepsdiplomaten leidde (onder wie de belangrijkste onderhandelaar voor Noord-Korea). Hij was een micromanager, maar vergat zijn eigen politieke voortbestaan te managen.

En dus wist hij van niets. Vrijdag kreeg hij een telefoontje van Trumps stafchef John Kelly. Of hij de komende dagen de tweets van de president goed in de gaten wilde houden. Dinsdag las hij waarom. (VK)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234