Maandag 01/03/2021

Hoe Europa de gesel van de jeugdwerkloosheid moet aanpakken

null Beeld PHOTO_NEWS
Beeld PHOTO_NEWS

Monica De Coninck (sp.a) is federaal minister van Werk. "Landen kunnen leren van elkaar. Het warm water hoeft niet opnieuw uitgevonden te worden", zegt ze.

Europa heeft het moeilijk. Vandaag zijn meer dan 23 miljoen Europeanen werkloos en 120 miljoen inwoners riskeren in armoede te leven. De jeugdwerkloosheid bedraagt 50 procent in veel Europese regio's. Ook in ons land is ongeveer één op vijf jongeren werkzoekend. Uit de meest recente cijfers blijkt bovendien dat het vooral de jongeren zijn die het moeilijkst een baan vinden.

Deze uitdagingen kunnen niet opgelost worden door de deelstaten. Wij als sociaaldemocratische en socialistische ministers van Werk en Sociale Zaken hebben de Europese Unie opgeroepen om de lidstaten beter te ondersteunen in hun strijd voor sociale rechtvaardigheid en solidariteit.

Meer en meer mensen zien in dat het anders moet. Hoe is nog niet altijd even duidelijk. Maar steeds meer mensen - en zeker niet alleen jonge indignados - willen een ander Europa, een ander leven, nieuwe doelen. Ook vooraanstaande economen geven aan dat we meer op lange termijn zullen moeten gaan denken, dematerialiseren, ons hele denkkader aanpassen. We botsen namelijk op de limieten van het huidige denkkader. Tot nu toe was Europa's antwoord op de crisis bijna uitsluitend een budgettair antwoord. Dat is zoals slechts de helft van je huis verzekeren tegen brandschade. De nationale uitgaven beperken werd gezien als dé oplossing voor de crisis. Maar de crisis zet door.

We moeten dus het hele Europese huis brandveilig maken. Dit betekent: een sterke sociale unie.

Sociale hervormingen
Om een echt verschil te maken voor de Europese burgers, moeten we ook sociale hervormingen doorvoeren. In de nabije toekomst zal een echte sociale unie ontwikkeld moeten worden, een aparte sociale pijler. We hebben nood aan een vernieuwd vertrouwen. Consumentenvertrouwen, maar ook vertrouwen tussen mensen en vertrouwen in Europa.

Daarom moet de Europese Unie concrete aanbevelingen doen voor de lidstaten over het verbeteren van de situatie op de arbeidsmarkt. Het aannemen van een Europese jeugdgarantie en het vrijmaken van 6 miljard euro hiervoor was een goede aanzet. Jongeren, bij uitstek, hebben recht op vertrouwen in de toekomst.

Landen kunnen leren van elkaar. Het warm water hoeft niet opnieuw uitgevonden te worden. In ons land werkten we systemen uit waarbij we werkgevers ondersteunen om jongeren meer kansen te bieden. Daarbij waken we erover dat wie werk vindt, zijn rechten gevrijwaard ziet en degelijk verloond wordt. We ondersteunen dat door de netto koopkracht van werknemers met een bescheiden loon te versterken. Zo beslisten we afgelopen vrijdag om de werkbonus nog eens met 30 miljoen euro te versterken, bovenop de versterking met 70 miljoen euro die op 1 januari is ingegaan. Zo houden mensen met een laag of bescheiden loon, meer netto over op het einde van de maand.

Tienduizend jonge schoolverlaters zonder diploma, die anders moeilijk de weg naar werk zouden vinden, kunnen tijdens hun beroepsinschakelingstijd werkervaring opdoen via instapstages. In plaats van thuis te zitten zonder inkomen, leren ze het arbeidsmilieu kennen en hebben ze een inkomen van 800 euro.

Samen met Johan Vande Lanotte bracht ik onlangs een werkbezoek aan Duitsland. We stelden er vast hoe het ontbreken van een minimumloon niet alleen voor mensonwaardige omstandigheden zorgt daar, maar ook impact heeft op soortgelijke jobs in ons land. Met een land zonder minimumlonen is het moeilijk concurreren. Toch vonden we een oplossing: door aan werkloze laaggeschoolde jongeren niet alleen een verlaging van de te betalen sociale bijdragen te geven, maar ook hun werkloosheidsuitkering om te zetten naar een werkuitkering. We werkten een regeling uit waardoor jongeren tot 27 jaar die aan de slag gaan, een deel van hun werkloosheidsuitkering behouden. Daarnaast is er een bijdragevermindering voor de werkgever van 500 euro per maand. Op die manier krijgt de jonge werknemer een volwaardig loon dat ook voor de werkgever betaalbaar is.

België beste leerling
De maatregelen die we nemen zijn zeker geen wondermiddelen. Het zijn wel belangrijke stappen. Ze bewijzen hun nut, zeker in crisistijden. In het zopas verschenen jaarrapport van de RVA staat dat België bij de beste leerlingen in Europa is: terwijl de werkloosheid steeg in de eurozone tussen 2007 en 2012 (+3,8 procent), daalde de werkloosheid in België in dezelfde periode (-0,2 procent).

Het bewijst dat het kan. Maar het kan nog beter, als alle Europese landen daarover goede afspraken zouden maken: over targets voor werkgelegenheid, onderwijs, innovatie en sociale cohesie. Het niet behalen van deze doelstellingen zal gesanctioneerd moeten worden.

Tot slot moeten meer ambitieuze Europese sociale standaarden worden afgesproken zoals een Europese regelgeving voor een bestaansminimum, afspraken over onderwijs en systemen van opleiding op de werkvloer, en een bindende doelstelling voor de loonkloof tussen mannen en vrouwen. Al deze maatregelen voor een meer sociale unie, zouden ons toelaten om op lange termijn beschermd te zijn tegen de vlammen van de crisis.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234