Donderdag 03/12/2020

Trump president

Hoe een onzorgvuldig Ruslandverhaal drie CNN-journalisten de kop kostte (en zo in kaart van Trump speelt)

Donald Trump en zijn vice-president Mike Pence.Beeld Photo News

CNN, dat door president Trump steeds wordt afgeschilderd als 'nepnieuws', is hard onderuitgegaan met een verhaal over het Rusland-schandaal. Drie journalisten, onder wie twee Pulitzer-winnaars, hebben ontslag genomen nadat het artikel was teruggetrokken omdat het niet voldeed aan de 'CNN-criteria'. De omroep heeft nu in allerijl de regels aangescherpt voor de berichtgeving over de Russische bemoeienis met de presidentsverkiezingen.

Trump liet er dinsdag geen gras over groeien. In zijn eerste tweet van de ochtend haalde de president triomfantelijk uit naar omroep die hij al twee jaar voortdurend op de korrel neemt.

"Wow, CNN heeft een groot verhaal over 'Rusland' moeten terugtrekken", aldus de president. "Drie werknemers moesten gedwongen vertrekken. En hoe zit het met al die andere nepverhalen van ze? FAKE NEWS", besloot hij zijn tweet in hoofdletters. Ook retweette hij een bericht waarin het logo van CNN was gebruikt om de kabelzender om te dopen in FNN: Fake News Network.

De drie onderzoeksjournalisten werkten op een nieuwe redactie die pas sinds het najaar was opgezet. Onder hen is Eric Lichtblau, een bekende New York Times-journalist die de prestigieuze journalistieke Pulitzer-prijs won en pas sinds enkele maanden bij CNN werkte. Volgens de omroep zijn ze vrijwillig vertrokken, volgens anderen is het drietal de laan uitgestuurd omdat de hoogste bazen van CNN ontstemd zijn over hun journalistieke debacle.

Het omstreden artikel, dat op slechts één anonieme bron gebaseerd zou zijn, werd vorige week donderdag gepubliceerd op de CNN-site. Gemeld werd dat een Senaatscommissie onderzoek deed naar een ontmoeting tussen Anthony Scaramucci, een lid van het overgangsteam van Trump, en een Russische bankier. Scaramucci zou vier dagen voor Trumps beëdiging Kirill Dmitriev hebben ontmoet in een restaurant.

Excuses

Als topman van een investeringsfonds is Dmitriev betrokken bij het begeleiden van Amerikaanse investeringen in Rusland. Volgens het verhaal zouden twee Democratische senators nu willen weten of Scaramucci in het gesprek in januari aangaf dat de Amerikaanse sancties onder Trump zouden worden opgeheven. Zo'n besluit zou gunstig uitpakken voor het Russian Direct Investment Fund van Dmitriev.

Twee dagen nadat het stuk was verschenen, maakte CNN in een korte verklaring van vier regels plotseling bekend dat de Scaramucci-primeur "niet voldeed aan de redactionele criteria van CNN" en van de site was gehaald. "Links naar het verhaal zijn uitgeschakeld", aldus de omroep. "CNN biedt de heer Scaramucci excuses aan."

Behalve dat in het artikel slechts één anonieme bron wordt genoemd, werden de regels niet nageleefd die CNN hanteert bij het controleren van stukken. Zo zou de juridische afdeling bezorgd zijn geweest over het artikel. Zij waren stomverbaasd dat het gewraakte stuk al was gepubliceerd terwijl zij hun fiat nog moesten geven aan de eindversie.

Juridische actie

In een vergadering maandag, zo meldde CNN zelf op de website, kregen de leden van de onderzoeksredactie te horen dat de intrekking niet betekende dat het verhaal niet klopte. "Het verhaal was nog niet stevig genoeg om gepubliceerd te worden", aldus een CNN-journalist die op de hoogte werd gesteld van het interne onderzoek dat nu gaande is. Het artikel haalde nooit de nieuwsuitzendingen van CNN, onder andere omdat er ook twijfels waren bij collega's over het verhaal.

Amerikaans president Donald Trump.Beeld AFP

Nadat het stuk op de site was gepubliceerd, meldde Scaramucci zich direct bij de omroep dat het stuk niet klopte en dat hij mogelijk juridische acties zou ondernemen. Hierop begon de belletjes te rinkelen bij de omroep. Scaramucci zei tevreden te zijn nadat de omroep het artikel van de website had gehaald. "CNN heeft het juiste besluit genomen", twitterde hij. "Klasse. Excuses geaccepteerd. Iedereen maakt fouten. Ik zet er een streep onder."

Het artikel was geschreven door Thomas Frank, een Pulitzer-winnaar met ruim dertig jaar ervaring bij onder andere USA Today, Amerika's grootste krant. De derde medewerker wiens kop maandag rolde, was Lex Harris. Hij leidde sinds januari CNN Investigates, de onderzoeksredactie die de omroep meer spraakmakende primeurs moest opleveren.

Geagiteerd

Nadat het gewraakte artikel was ingetrokken, besloot CNN de regels voor publicatie van stukken aan te scherpen. "Niemand publiceert iets over Rusland zonder eerst naar mij of naar Jason te komen", aldus chef Rich Barbieri van CNNMoney in een e-mail die Buzzfeed publiceerde. Hij doelde op Jason Farkas, een van de vicepresidenten van de omroep. Barbieri: "Er worden geen uitzonderingen gemaakt."

Sinds de lancering twee jaar geleden van zijn presidentscampagne, heeft Trump nooit onder stoelen of banken gestoken dat hij CNN helemaal niks vindt. De president zei niet meer te kijken naar de omroep. Opvallend was echter dat hij direct reageerde op Twitter als in een CNN-programma, zoals 'Anderson Cooper 360', iets over hem werd gezegd dat hem niet beviel.

Ook haalde Trump regelmatig uit naar presentators zoals Wolf Blitzer en John King. Begin januari, in zijn eerste persconferentie sinds zijn verkiezingsoverwinning, kreeg hij het flink aan de stok met CNN-verslaggever Jim Acosta. "Fake News", riep hij naar Acosta toen deze een vraag wilde stellen over het Rusland-onderzoek. In mei, tijdens de campagne, botste hij ook flink met Acosta. "Sorry, sorry, ik heb je gezien op televisie", aldus de miljardair geagiteerd. "Jij bent mij er eentje."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234