Maandag 20/09/2021

AchtergrondNationaal stadion

Hoe een onbestaande voetweg de plannen van het nieuwe nationale voetbalstadion kelderde

Parking C van de Heizel. Was alles volgens plan verlopen, dan speelden de Rode Duivels zondagavond hier hun vierde thuismatch.  Beeld Tim Dirven
Parking C van de Heizel. Was alles volgens plan verlopen, dan speelden de Rode Duivels zondagavond hier hun vierde thuismatch.Beeld Tim Dirven

Het scheelde twee lijntjes op een landkaart uit 1879 of de Rode Duivels hadden voor hun achtste finale zondagavond niet naar Sevilla hoeven te vliegen, maar voor eigen publiek kunnen spelen. Hoe een onbestaande voetweg de plannen van het nieuwe nationale voetbalstadion kelderde.

Het stadion, op parking C van de Heizel, zou 62.613 zitjes tellen. Het zou een eerbetoon zijn aan de gouden generatie, die er drie groepswedstrijden en een achtste finale zou spelen. Niets leek de bouw van de Ghelamco-arena in de weg te kunnen staan. Tot iemand zei: “Daar loopt een voetweg.”

“Ik denk dat het de notaris van Stad Brussel was”, zegt Philippe Fierens van Actiecomité Parking C. “Nu, er waren veel meer bezwaren. Maar toegegeven, het is de voetweg die de procedure fataal heeft vertraagd. Het zou een beetje vals zijn om het anders voor te stellen.”

Parking C

Je kunt hem niet zien. Er bestaat geen foto van, zelfs geen aquarel. Niemand kan zeggen of het een karrenspoor was of aangestampte grond. De voetweg, op een landkaart uit 1879 aangeduid als Chemin Nr. 3, verbond ooit over 2,8 kilometer de dorpen Strombeek en Bever, toen de mensen daar hun brood verdienden met bloementeelt.

Over een afstand van ongeveer 500 meter liep de weg onder de huidige Parking C van de Heizel. Ook daar is niets meer van te zien. Het parkeerterrein ligt op een laag van 2 meter puin van de Expo 58. De Belgische staat schonk het terrein in 1961 aan Stad Brussel, ook al was het grondgebied Grimbergen. “Dat ligt in Vlaanderen, begin er niet aan”, citeerde Guy Vanhengel (Open Vld) de vroegere Brusselse burgemeester Freddy Thielemans (PS) laatst in Bruzz. Gelijk zou hij krijgen.

Parking C is met 10.000 plaatsen het grootste niet-industriële parkeerterrein van het land. “Een immens hitte-eiland”, zegt Eddie Boelens, destijds schepen voor Groen in het schepencollege van Grimbergen en fan van Anderlecht en de Rode Duivels. “Iedereen ziet dat er met dat terrein iets moet gebeuren. Als je die 10.000 auto’s ondergronds steekt, win je vier vijfde van dat terrein.”

null Beeld rv
Beeld rv

Maar er was dus die voetweg. En de ‘Wet op de buurtwegen’ uit 1841. Elke weg, hoe klein ook, is openbaar, tenzij hij al dertig jaar niet meer is gebruikt. Dat leek hier het geval. Toch niet, betoogde Philippe Fierens: “Als ik ga joggen op Parking C krijg ik op Runkeeper ‘Buurtweg 3’. Dat is de asfaltstrook in het midden van de parking. De voetweg is altijd blijven bestaan.”

In de zomer van 2016, in aanwezigheid van de vrederechter van Grimbergen, demonstreerden advocaten van Ghelamco met rode vlaggetjes op het asfalt dat de parkeerweg helemaal niet het traject van de voetweg volgt. Wil je trouwens vanuit Parking C doorstappen naar Wemmel, dan moet je eerst over een omheining klimmen en daarna dertien rijstroken van de Brusselse ring dwarsen.

Fietspad?

Volgens de wet van 1841 kan alleen de gemeenteraad een voetweg afschaffen. In de avond van 26 januari 2017 smeekte burgemeester Marleen Mertens (CD&V) de Grimbergse verkozenen om ja te stemmen, want er hingen voor de gemeentekas miljoenen van af. “Ik kan alleen zeggen dat ik mijn best heb gedaan”, zegt Mertens, inmiddels weg uit de politiek.

Grimbergen werd door CD&V, Open Vld en Groen bestuurd met een krappe meerderheid: 17 op de 33 zetels. De drie Groen-verkozenen streden al jaren tegen het stadion. Vooraf was erop gespeculeerd dat drie raadsleden van Union des Francophones (UF) als vanzelf pro België zouden stemmen en de voetweg bij wisselmeerderheid zouden helpen afschaffen. Helaas: een UF’er onthield zich, en zo hapte de voetweg nog een maand uit het al extreem krappe schema van Ghelamco om de UEFA-deadline te halen. “Die mannen van UF waren erg onvoorspelbaar”, zegt Boelens.

Mertens zette de afschaffing op 23 februari opnieuw op de agenda. Er hing intussen een schadeclaim van Ghelamco in de lucht van 250 euro per dag waarop de gemeente nog lastig bleef doen over een puur theoretische voetweg. Het werd een lange, laatavondlijke gemeenteraad.

“Als wij een leefbare gemeente willen zijn, dan moeten wij onze buurtwegen beschermen voor onze kinderen”, sprak N-VA-fractieleider Philip Roosen. Bart Laeremans, ex-Vlaams Belang, viel hem bij. “Het belangrijkste is dat er een buurtweg bestaat die kan worden geactiveerd.” Een N-VA-gemeenteraadslid liet zich tijdens de pauze ontvallen: “Als we nog een maandje tijd kunnen winnen, dan is dat stadion van de baan.”

Financieel avontuur

Eddie Boelens en de twee andere groenen stemden deze keer mee voor de afschaffing. “Ghelamco, dat is geen kleine speler. De andere schepenen zeiden me dat ik de gemeente in een financieel avontuur dreigde te storten.”

Philippe Fierens van het actiecomité: “Wij zijn toen naar de Raad van State getrokken. We hebben onze zaak verloren, maar tegen die tijd had de UEFA ingezien dat Ghelamco zijn deadline nooit zou halen.”

Philip Roosen: “Achteraf denk je: wat met corona? Zoveel moeite voor een stadion waarin de Rode Duivels uiteindelijk voor lege tribunes zouden hebben gespeeld.”

De oppositie van toen vormt de ruggengraat van de huidige coalitie. Concreet zijn de plannen voor het activeren van de eens voor het nageslacht als zo waardevol geroemde voetweg niet. “Het denkwerk is lopende”, zegt Roosen, nu schepen van Mobiliteit. “Een van de ideeën is een fietspad op het traject van de voetweg. Maar dat is natuurlijk niet voor direct.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234