Maandag 14/06/2021

Reportage

Hoe een Madrileen tussen Real en Atlético kiest

Fans van Atlético Madrid (boven) vieren hun zeges aan de Neptunus-fontein. De harde kern van Real verzamelt aan het Plaza de Cibeles. Beeld ©Photo News/AFP
Fans van Atlético Madrid (boven) vieren hun zeges aan de Neptunus-fontein. De harde kern van Real verzamelt aan het Plaza de Cibeles.Beeld ©Photo News/AFP

Vanavond spelen twee Spaanse topclubs de Champions League-finale. Real-Atlético, dat is toch industriëlen versus matrassenmakers? Ofwel: rijk tegen arm? Het ligt anders, blijkt in Madrid.

De supporters zaten een nacht lang op campingstoelen tegen de muren van het stadion van Atlético geplakt. Sommigen brachten een windscherm, een slaapzak en een luchtbed mee. Een meisje van een jaar of 20 kreeg telefoon van haar moeder: "Is het wel veilig dat je daar de nacht doorbrengt?" Ja hoor. "Hier ontstaan vriendschappen." Aan de overkant van de snelweg een reclame voor bier van Mahou: "Er is maar één ploeg en maar één bier met een ziel." De volgende ochtend gingen de loketten open en werd het wachten beloond met een kaartje voor de Champions League-finale.

Aan de andere kant van de Spaanse hoofdstad ging het er bij het stadion van Real Madrid anders aan toe. "Die van Atléti, dat zijn die mensen die eeuwig lijden", riep een vrouw over haar schouder. Ze liep langs de winkel waar alles van het merk Real Madrid te verkrijgen is. Het clublied, met strijkorkest en trompetten, waaide naar buiten. Op de ruiten de slogan 'Only perfect counts.' Hier geen wachtrijen, kou en slapeloze nachten. Real Madrid organiseerde een loting om de entreebewijzen voor de finale, die in Milaan wordt gespeeld.

null Beeld ©Photo News/AFP
Beeld ©Photo News/AFP

Veel Real-fans buiten Spanje

Waarom is de een Atlético-aanhanger? Waarom houdt een ander van Real Madrid? De verklaring die de meeste fans geven is: "Ik ben zo geboren." Rond Atlético Madrid hangt een aura van arbeid en armoede, met bijnamen als Los Colchoneros (Matrassenmakers, omdat de matrassen vroeger leken op het tenue) en El Pupas (Altijd Zieke).

Real Madrid geldt als de club van Franco, het dictatoriale regime, de elite, de industriëlen. Het lijkt te kloppen als je rond de stadions loopt. Het stadion Santiago Bernabéu van Real Madrid ligt in het rijkste deel van de stad. De zakenwijk Chamartín is bekend om zijn grote warenhuizen, consultancybedrijven en ministeries. De villabuurt El Viso, vlak bij Bernabéu, heeft het hoogste gemiddelde inkomen van heel Spanje. Daar waaien uit de exclusieve kledingzaken parfums die de straten naar bloemen doen geuren.

Het stadion Vicente Calderón, thuisbasis van Atlético, ligt juist in het armere zuidelijke deel van Madrid. In de directe omgeving van het stadion zijn smoezelige flats getooid met een enkele Atlético-vlag. Dit was ooit een meer industrieel deel van de stad, met de fabriek van biermerk Mahou om de hoek. Er wonen nog altijd overwegend Atlético-aanhangers. Arm zijn ze niet, eerder middenklasse, zeggen passanten.

Je hoeft het stinkende stroompje van de Manzanares maar over te steken of je staat in Carabanchel, volgens de gemeente een van de kwetsbaarste wijken van de stad. Lage levensverwachting, laag inkomen, veel werkloosheid.

Maar nu komt het: Real Madrid-fans lijken hier bepaald niet zeldzaam te zijn. Misschien heeft het iets te maken met de talloze immigranten in de wijk. Real Madrid is een grote naam in het buitenland. Slechts 3 procent van de Real-aanhang woont in Spanje, beweert de club - Indonesië is het land met de meeste fans. Bovendien laten de statistieken van het Centrum voor Sociologisch Onderzoek zien dat zich in de arbeidersklasse bovenmatig veel Real-supporters bevinden. Hoe poverder de baan, hoe vaker een voorkeur voor Real Madrid. In de hogere klassen is Atlético juist ongekend populair.

Het beeld van de clubs wordt vertekend doordat Real veel meer te besteden heeft dan Atlético. "Het is als David tegen Goliath", zegt Domingo Jiménez. Hij drinkt een Mahou in bar El Doblete, aan de poorten van het stadion van Atlético. Real had het afgelopen seizoen 430 miljoen euro te besteden aan spelers, Atlético 160 miljoen.

Het wezenlijke verschil tussen de twee clubs is de filosofie. Ook meubelverkoper José Luis García drinkt wat in El Doblete. "Atlético is meer een team", zegt hij. "Het zijn harde werkers, eenvoudige lieden. Ze moeten strijden voor elke overwinning en samen zijn ze onoverwinnelijk."

De tribune weerspiegelt de filosofie op het veld. García: "Het beste van Atlético is de aanhang. De supporters steunen hun club in goede en in slechte tijden. Toen Atlético jaren geleden afzakte naar de tweede divisie, werden er meer mensen dan ooit lid. Ze zijn zo gepassioneerd."

Ferrari versus Ford Fiesta

Het is waar, ook voor mensen die niet van voetbal houden heeft Atléti, het koosnaampje van de club, iets te bieden. Het stadion is tochtig, maar staat bekend als een van de warmste van Spanje vanwege het enthousiaste, onophoudelijke gezang van de fans. Atlético is ook de uitdager van de macht die zich rond Real Madrid heeft geschaard. In El Doblete hangen heel wat rood-witte sjaals met de tekst 'Antimadridista' erop. Onder de Atlético-liefhebbers bevinden zich opvallend veel mensen die zich erg links noemen en op de oud-communistische partij stemmen. In de woorden van García: "Er is een geest van strijdlust tegenover de macht."

Voor anderen heeft juist de macht charme. "Madrid is een heer", zegt José Luis Marín Vietto, een belastingambtenaar die rond het Bernabéu-stadion op straat wandelt. Madrilenen noemen Real Madrid kortweg Madrid. En altijd in de aanval. Niet voortdurend onderdrukt door de tegenpartij.

Een nederlaag in de Champions League-finale zou het hardst aankomen bij Real. García: "Atlético komt nu langszij. Maar ze hebben nog niet gewonnen." Als dat wel gebeurt, is het een nieuwe tegenslag voor het traditionele, conservatieve deel van Spanje. Eerst al een uiterst linkse burgemeester in de hoofdstad, en dan dit. Maar voor de meeste Madridista's is het ondenkbaar dat hun club verliest. "Madrid gaat winnen", zegt Carlos López met overtuiging. Hij heeft net zijn bar Koki geopend tegenover het stadion van zijn club. Het witte Madrid-shirt dat hij heeft besteld met de handtekeningen van de spelers staat ingelijst op de grond, klaar om een ereplaats te krijgen. "Dat kostte een kapitaal."

Voor López is Atlético een minderwaardige club. "Madrid heeft tien keer de Champions League gewonnen, Atléti nog nooit. Dat is het verschil. Als je moet kiezen tussen een Ferrari of een Ford Fiesta, welke neem je dan? Of tussen een meisje met prachtige ogen of een minder mooi meisje? Nou dan! Madrid is het allerhoogste. Hierna komt niets meer. Van Madrid naar de hemel, dat is wat ze zeggen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234