Woensdag 05/10/2022

ReportageKemzeke

Hoe een koffiebar Kemzeke uit zijn comateuze slaap doet ontwaken

't Nief Veloken in Kemzeke weet dorpsbewoners, wielertoeristen en mensen uit naburige gemeenten te lokken. Je kan er terecht voor een koffie, of een fiets. Beeld rv
't Nief Veloken in Kemzeke weet dorpsbewoners, wielertoeristen en mensen uit naburige gemeenten te lokken. Je kan er terecht voor een koffie, of een fiets.Beeld rv

Het dorpsleven in Kemzeke bruist almaar minder, maar een fietsenwinkel annex koffiebar leidt misschien wel de kentering in. ‘Sinds de opening lopen ze onze deur plat.’

Sophie Pycke

“In een week tijd hebben we hier twee elektrische fietsen gekocht”, vertelt Maria (71). Haar zeven jaar oudere man Jozef heeft zich net een gemotoriseerd aluminium ros aangeschaft. “Zonder eigen motortje kan ik haar niet meer bijhouden”, knipoogt de man. Het koppel is een van de vele klanten van ’t Nief Veloken, een fietsenwinkel met koffiebar die Kemzeke, deelgemeente van Stekene en goed voor zo’n 3.500 inwoners, eindelijk weer wat nieuw elan moet geven.

Hippe, onafhankelijke koffiebars associëren we met centrumsteden en niet met kleine dorpjes, maar ook hier zou de ‘espressofication’ weleens een ding kunnen zijn: de cappuccinotent als onmiskenbaar signaal van een veelbelovende buurt. “We zijn vier weken open en de stormloop is nog niet gestopt”, vertellen Dieter Dhooghe (36) en Joyka Cornu (29). “Het was een gok, want ook wij hadden geen idee of dit concept in ons kleine dorp zou marcheren. Toen we twee jaar geleden op prospectie gingen in Vlaanderen, vonden we fietscafés uitsluitend in een stedelijke context terug. Nu zien we ze her en der in dorpen opduiken, maar buiten de stad blijven ze een zeldzaamheid.”

Een fietsenmaker heeft het dorp al lang niet meer. “De dichtstbijzijnde vind je terug in Stekene, Sint-Pauwels of Sint-Niklaas. Dat zijn gevestigde namen met wie wij nog niet kunnen concurreren. Wij moeten het van onze persoonlijke aanpak en de combinatie met de koffiebar hebben.”

Het koppel ziet mensen uit naburige steden en gemeenten opduiken, maar ook coureurs die een pitstop maken tijdens hun ‘coffee ride’, of de locals. “Vlakbij is er een nieuwe wijk met 130 huizen. Er wonen heel wat jonge gezinnen uit Antwerpen”, legt Dieter uit. “Zij trokken weg uit de stad, al dan niet onder invloed van de coronacrisis. Die mensen wonen hier graag, maar ze missen één ding heel hard: een koffiebar op elke hoek van de straat. Sinds de opening lopen ze onze deur plat.” (lacht)

Hoewel er veel jonge mensen wonen, bruist Kemzeke almaar minder. Cafés en winkels sloten de deuren en nieuwe initiatieven bleven uit. Herwig Verstraeten, ondernemer op rust, wil zijn geboortedorp redden van de comateuze slaap. “De laatste jaren is Kemzeke een triestige bedoening geworden. Vroeger vond je een café op de hoek van zowat elke straat. Vandaag blijven er nog twee kroegen over”, schetst Herwig. “Omdat er zo weinig animo is, sluiten ze de deuren wel eens vroeger of beknibbelen ze op hun openingsdagen. Een vicieuze cirkel. Ondertussen doen gemeenten als Stekene en Sint-Gillis-Waas het wel goed.”

Kemzeke zou verrassend snel geëvolueerd zijn naar een door projectontwikkelaars gedomineerd appartementendorp. Inwoners gebruiken het dorp als doorvliegzone, en niet zozeer als basis om hun toekomst uit te bouwen. “Die mensen wonen tijdelijk in een appartement, tot ze een huis kopen of van job veranderen”, weet Herwig. “Ze kiezen Kemzeke vanuit praktische overwegingen: de goede ligging tussen Antwerpen en Gent. Hun sociale leven speelt zich vaak elders af, waardoor het gemeenschapsgevoel afkalft.”

Herwig woont al zijn hele leven in Kemzeke. Hij ziet het als zijn plicht om een concrete bijdrage te leveren aan de cohesie van de gemeenschap. Hij kocht samen met zijn zoon, dochter en schoonzoon een van de oudste cafés in het dorp. De Zwaan bestaat al sinds de jaren dertig, maar staat leeg sinds het begin van de pandemie. Het café dreigde opgekocht te worden door... een projectontwikkelaar.

“AB InBev was huurder van het pand, maar heeft begin dit jaar het huurcontract opgezegd", vertelt Herwig. “Ze hebben gezocht naar een overnemer, maar niemand gevonden. Hier is geen toekomst meer voor horeca, zeiden ze. Ik geloof dat niet. Als er weer meer horeca bijkomt, zal dat een aanzuigeffect hebben.”

De dorpsbewoners zijn alvast enthousiast. “Mensen vragen me regelmatig wanneer ze weer iets kunnen gaan drinken in De Zwaan. Mijn zoon is architect, hij is bezig met de plannen. Het wordt een werk van lange adem, maar we gaan het café zijn oude glorie teruggeven. De Zwaan wordt opnieuw een bruine kroeg.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234