Dinsdag 18/01/2022

Aanslagen Parijs

Hoe een Franse Syriëstrijder al in augustus waarschuwde voor "aanslag op rockconcert"

In concertzaal Bataclan stierven op 13 november 89 mensen. Beeld AFP
In concertzaal Bataclan stierven op 13 november 89 mensen.Beeld AFP

"Hij zei me: 'Neem nu een rockconcert in een Europees land, een gemakkelijk doel. Als je gewapend was, zou je klaar zijn om op het publiek te schieten? Je kan dan best wachten op de politie en samen met de gijzelaars sterven in het gevecht.'" Het is 13 augustus 2015 en Reda H., een net teruggekeerde Syriëstrijder, waarschuwt zijn ondervragers in een kantoortje van de DGSE, de Franse inlichtingendiensten, voor de aanslag die exact drie maanden later in concertzaal Bataclan zal plaatsvinden.

TT

Dat de Franse inlichtingendiensten dus al maanden op voorhand op de hoogte gebracht worden van een "op til zijnde aanslag in een concertzaal", blijkt uit ondervragingsdocumenten die de krant Le Monde in handen kreeg.

Ze pakken Reda H. midden augustus op, twee dagen nadat de in Parijs geboren en opgegroeide computertechnicus terugkeert uit Raqqa, Syrië. Daar was hij in juni naartoe getrokken, naar eigen zeggen om er te vechten tegen het Assad-regime. In Raqqa aangekomen ontmoet Reda niemand minder dan de Belg Abdelhamid Abaaoud, de vermeende organisator van de aanslagen in Parijs op 13 november die een week later om het leven kwam bij de inval in een woning in Saint-Denis.

"Ik wilde vechten tegen Assad"

"Hij vroeg me of ik interesse had om terug te keren", zo steekt Reda van wal in het grauwe ondervragingslokaaltje. "Hij zei me bijvoorbeeld: 'Neem nu een rockconcert in Europa, een gemakkelijk doel. Als je gewapend was, zou je dan klaar zijn om op het publiek te schieten?' Maar ik vertelde hem dat ik naar Syrië was gekomen om te vechten tegen de soldaten van Syrisch president Bashar al-Assad, die zijn eigen volk afslacht."

Ondanks zijn eerdere terughoudendheid neemt Abaaoud toch Reda's training op zich. Zo moet hij leren een granaat in een huis te werpen, naar binnen te stormen en te beginnen schieten. Maar bij de eerste oefening loopt het al mis: Reda loopt naar binnen wanneer de granaat nog niet ontploft is, raakt gewond en moet verzorgd worden in het ziekenhuis van Raqqa.

Encryptiesleutel

Wanneer hij een tijdje later Abaaoud opnieuw ontmoet, vertelt die hem dat hij moet terugkeren omdat zijn paspoort zal verlopen. Met 2.000 euro en de opdracht te wachten op nieuwe instructies voor een aanslag in Frankrijk wordt hij naar huis gestuurd via Tsjechië, Nederland en ook ons land. Reda krijgt ook een USB-stick mee met een encryptiecode. Maar in zijn ondervraging later zegt hij dat hij zijn plan nooit wilde doorvoeren. Reda wordt twee dagen na zijn terugkeer opgepakt omdat het verhaal dat hij bij zijn terugkeer aan de autoriteiten vertelde, weinig steek houdt.

Reda kan of wil op 13 augustus geen verdere details geven over de op til zijnde aanslag die drie maanden later aan 89 concertgangers het leven zal kosten. "Alles wat ik kan zeggen is dat het binnenkort zal gebeuren. Het is daar in Raqqa echt een fabriek en ze willen Frankrijk of Europa hard treffen." Vraag blijft natuurlijk of de aanslag op de Bataclan ook echt verhinderd had kunnen worden. Twee weken na Reda's ondervraging vindt het festival Rock en Seine plaats bij Parijs, waarvoor de veiligheidsmaatregelen opgeschroefd worden. Uiteindelijk gebeurt er niets. Het is pas op 13 november dat Abaaoud - die dan trouwens al lang in beeld van de Franse inlichtingendiensten is en toch door de mazen van het net glipt - zijn droomplan ten uitvoer brengt.

IS-strijders in Raqqa, de zelfverklaarde hoofdstad van Syrië. Beeld AP
IS-strijders in Raqqa, de zelfverklaarde hoofdstad van Syrië.Beeld AP

Inkijk in ondervragingstechnieken

Het uitgebreide verslag van de volledige ondervraging van Reda H. biedt ook een inzicht in hoe de Franse inlichtingendiensten te werk gaan bij de ondervraging van teruggekeerde Syriëstrijders. Zo vragen ze hem op een gegeven moment: "Vind je het legitiem om een dief zijn hand af te hakken, gegeven het feit dat je in 2007 zelf bent opgepakt voor diefstal?" Waarop Reda antwoordt dat hij "het eens is met het principe van het afhakken van handen van dieven, maar dat dat alleen zou moeten gelden bij recidivisten".

Ook als het gaat over het onthoofden van Westerlingen, proberen de ondervragers Reda in de hoek te duwen. "Ik zag wel beelden die me ziek maakten, zoals kinderen die de afgesneden hoofden van Syrische soldaten vasthielden", antwoordt Reda. "Maar iets in me zei dat enkel de Westerse media dit toonden. Wat me deed twijfelen was wel dat ook IS zelf de video's uitzond. Ik wist niet wat ik moest geloven."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234