Woensdag 08/12/2021

Hoe een boom een oorlog kan ontketenen

lDe confrontatie tussen Israëlische en Libanese troepen is begonnen met... een boom die in de weg stond. Het voorspelt weinig goeds, vreest Robert Fisk.

Robert Fisk vreest voor nieuwe escalatie

van sluimerend Israëlisch-Libanees conflict

an een boom een oorlog in het Midden-Oosten ontketenen ? Deze week was het in elk geval bijna zover.

Alleen al het feit dat die vraag in ons opkomt, illustreert de licht ontvlambare toestand in de regio, het wantrouwen tussen Arabieren en Israëli’s en het dreigende gevaar aan de grens van Zuid-Libanon. Ook eergisteren kwam het er opnieuw tot bloedvergieten. Drie Libanese soldaten, een Israëlische luitenant-kolonel en een Libanese journalist kwamen vlakbij het onooglijke dorp Addaiseh om het leven.

Er werden tankgranaten afgevuurd, Israëlische helikopters bestookten de vijand met raketten en de Libanese troepen maakten gebruik van machinegeweren en raketgestuurde granaten. De VN riepen beide partijen op om “zich terughoudend op te stellen”, waarna de strijd, onder de ogen van een Spaans VN-bataljon en wat Maleisische soldaten, stilaan uitdoofde.

Maar uiteindelijk deed het incident zich voor na een Arabische topontmoeting tussen drie partijen in Beiroet, na de mysterieuze raketaanvallen die twee dagen geleden plaatsvonden aan de grenzen van Jordanië, Israël en Egypte, na de bewering van Hezbollah dat het VN-onderzoek naar de moord op ex-premier Rafik Hariri een “Israëlisch project” was, en na de ontmaskering - maandag - van de zoveelste vermoedelijke Israëlische spion in het Libanese telefoonnetwerk.

Maar laten we even terugkeren naar die boom. De boom was niet meer dan een zielig en schriel ding, wellicht niet meer dan een scheut. Maar in Libanon heerste er een hittegolf en de temperaturen liepen er op tot 46 graden Celsius. De boom begon te groeien en zijn bladeren zaten de Israëlische bewakingscamera’s aan de Israëlisch-Libanese grens, in de buurt van Addaiseh, in de weg. Daarop beslisten de Israëli’s de boom te ontwortelen. Maar er was een probleem. Niemand kan immers met zekerheid zeggen waar de Israëlisch-Libanese grens zich precies bevindt.

In 2000 hebben de VN een “Blauwe Lijn” getrokken langs wat in lang vervlogen tijden de grens vormde tussen het Franse mandaatgebied Libanon en het Britse mandaatgebied Palestina. Achter de lijn, vanaf de Libanese kant gezien, ligt de Israëlische technical fence, een soort ijzeren gordijn dat bestaat uit prikkeldraad, schrikdraad en zandwegen (om voetafdrukken te kunnen zoeken). Toen het Libanese leger gisterochtend merkte dat de Israëli’s een kraan naar het veiligheidshek reden, maanden de soldaten de Israëli’s aan zich terug te trekken.

Zodra de arm van de kraan het veiligheidshek overschreed, losten de Libanese soldaten waarschuwingsschoten in de lucht. De Israëli’s schoten niet in de lucht, aldus de Libanezen. Zij mikten duidelijk op de Libanese soldaten.

De Israëli’s beschikken over 264 kernwapens. De Libanezen zou dus wel goed gek moeten zijn om hen aan te vallen. Het Israëlische leger, daarentegen, nam de wapens op tegen het leger van een van de kleinste landen ter wereld en dat was ronduit belachelijk. Bovendien had het leger tijdens de topontmoeting in Beiroet ook een luisterend oor gevonden in de persoon van de Libanese president Michel Sleiman. Sleiman had zijn soldaten toen opgedragen de grens te verdedigen.

Ongeveer op dat moment maakte Assaf Abu Rahal, de plaatselijke correspondent van de krant Al-Akhbar, zijn opwachting in Addaiseh om verslag uit te brengen. Iets later vuurde een Israëlische helikopter - naar verluidt van aan de Israëlische kant van de grens (al is dat niet bevestigd) - een raket af op een Libanees pantservoertuig. Daarbij kwamen drie soldaten en de journalist om het leven.

Beiroet gaf zijn troepen het bevel terug te schieten. De Libanese soldaten doodden een Israëlische luitenant-kolonel. Hezbollah, de door Iran gesponsorde sjia-militie, maakte zijn dood wereldkundig. Pas vijf uur later bevestigde Israël het bericht.

’s Middags wezen de Israëli’s en de Libanezen mekaar met de beschuldigende vinger. Israël zei dat het incident op een misverstand berustte. Saad Hariri, de premier van Libanon en de zoon van Rafik Hariri, kreeg de Egyptische president Hosni Moebarak aan de lijn. Die veroordeelde “de Israëlische schending van de Libanese soevereiniteit”. Israël van zijn kant zou het voorval aankaarten bij de VN-Veiligheidsraad. “Israël houdt de Libanese overheid verantwoordelijk voor dit ernstige incident en waarschuwt voor een escalatie als de agressie doorgaat”, aldus de woordvoerder van de Israëli’s. En dat alles omwille van een boom ? Uiteraard zouden de Israëli’s graag een dossier met ‘incidenten’ op tafel kunnen leggen voor de volgende oorlog tussen Hezbollah en Israël losbarst. Ze hebben namelijk beloofd de Libanese infrastructuur voor de zesde keer in 32 jaar tijd met de grond gelijk te maken, aangezien Hezbollah nu een vertegenwoordiging heeft in het Libanese kabinet.

Intussen beweert de Iraanse president Ahmadinejad dat hij bereid is president Obama persoonlijk te ontmoeten en gesprekken aan te knopen omtrent het Iraanse kernprogramma. Daarnaast heeft de International Crisis Group (ICG) net een nieuw rapport gepubliceerd, waarin ze waarschuwen dat de volgende oorlog tussen Israël en Libanon gewelddadiger zal zijn dan ooit tevoren.

En toch gebruikten de Israëli’s gisteren tankgranaten en helikopters. Het Libanese leger op zijn beurt vuurde raketgestuurde granaten af en bestookte de vijand met machinegeweervuur. Kort daarna begaf het veelgeplaagde gsm-netwerk van Libanon het bijna. Dat was evenwel niet het werk van Milad Ein, de vermoedelijke spion die voor de telefoonmaatschappij Ogero werkt. De waarheid is veel eenvoudiger: iedereen wou namelijk weten of er opnieuw een oorlog zit aan te komen. Een oorlog om een boom.

Sinds de Israëlische veldtocht van 2006 tegen Hezbollah heerst er een onbehaaglijke rust aan een van de ontvlambaarste politieke grenzen ter wereld. De regio ligt bezaaid met landmijnen. Libanese troepen en 13.000 VN-soldaten patrouilleren er de klok rond, maar de regio blijft een kruitvat. De International Crisis Group waarschuwde er dinsdag voor dat de politieke oorzaken van de crisis van 2006 nog steeds niet aangepakt zijn en dat een nieuwe oorlog nog verwoestender kan zijn dan de voorgaande.

Hezbollah was niet betrokken bij de schermutselingen die gisteren hebben plaatsgevonden. Toch zegt de leider van Hezbollah, Sayyed Hassan Nasrallah, dat zijn groepering zou reageren als het Libanese leger opnieuw werd aangevallen. “De Israëlische hand die het Libanese leger onder vuur neemt, zal worden afgehakt”, zo luidde het.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234