Maandag 21/10/2019

Hoe de witte partij bruin werd

'Kunt u het zich al voorstellen, An Marchal die vanuit de hemel oproept om voor haar vader te stemmen?''Tijdens ons congres zal blijken of we geïnfiltreerd zijn of niet.'

DOUGLAS DE CONINCK / FOTO FILIP CLAUSDE snelle VERRECHTSING VAN DE PARTIJ VOOR NIEUWE POLITIEK

'Si les dégoûtés s'en vont, il n'y a que les dégoûtants qui restent.' Doorgaans wordt dit gezegde gebezigd door lieden die na lang en rijp beraad, en in het belang van de goede zaak, toch maar blijven doen wat ze deden. Niet zo bij de PNPb, de Partij voor Nieuwe Politiek van Paul Marchal. Het aantal ex-leden lijkt stilaan het aantal leden te overtreffen. Hoe de witte partij bruin werd.

Geachte Heer, Tijdens het weekend heb ik informatie vernomen in verband met de commissie-Dutroux die dermate zwaarwichtig is dat de val van de regering tot de mogelijkheden behoort. Nadat ik de heer Marchal hierover gesproken heb, werd beslist onmiddellijk over te gaan tot de oprichting van een partij, om te voorkomen dat we te laat zouden zijn. (...)" Beste groeten, Marc Similon

De datum is 27 oktober 1997, de bestemmeling Willy Vermeulen, uitgerangeerd topfunctionaris bij het Hoog Comité van Toezicht. De reden tot nervositeit bij de advocaat van Paul Marchal - thans partijvoorzitter - zit aan de brief gehecht. Het is een artikel uit het weekblad Pan waaruit blijkt dat de onderzoeksrechter in het Brugse dossier-An en Eefje de oom is van de echtgenote van Marc Verwilghen. Paul Marchal viel erover, de regering niet.

Willy Vermeulen: "Nu gaat u lachen, maar dit was dus de ware aanleiding voor de oprichting van de PNPb. Het kon plots niet snel genoeg gaan. Ik herinner me hoe Marchal en Similon, twee dagen voor de partij zou worden voorgesteld, 's avonds bij mij thuis aanbelden. Ze hadden een probleem. Ze waren, ietwat laattijdig, tot het inzicht gekomen dat ze minstens iets als een programma moesten hebben. Die avond heb ik op de salontafel nog snel vier punten toegevoegd aan de luttele nietszeggende zinnetjes die ze tot dan toe hadden. Als ik me niet vergis, had een van hun eisen betrekking op het verbieden van hypnoseshows."

Voor hij er erg in had, werd Willy Vermeulen tot verantwoordelijke voor de provincie Antwerpen gebombardeerd. Marchal en Similon beloofden hem een verkiesbare plaats op de kamerlijst. "Nu beschuldigen ze mij ervan dat ik dit als voorwaarde stelde," zucht Vermeulen, bladerend in zijn correspondentie met Similon. "Hier, een brief van dertig januari. Hij schrijft me dat ik de Antwerpse lijst mag aanvoeren en eindigt met: 'voor zover u er uiteraard in geïnteresseerd bent.' Duidelijk toch, nee?"

Wanneer de partij op 14 januari in Hasselt boven de doopvont wordt gehouden, zijn dit de basisprincipes: waarheid, waardigheid, eerlijkheid en rechtvaardigheid. Een opiniepeiling in Het Laatste Nieuws geeft aan dat 9,4 procent van de kiezers op een witte partij zou stemmen als er een zou zijn. "Wij mikken op vijf tot vijftien procent van de stemmen," zegt Marchal. "Dat we nog geen programma hebben, vind ik geen probleem. Het zou van oude politieke cultuur getuigen om nieuwkomers voor voldongen feiten te plaatsen." Even, niet lang, is er hoop dat Carine en Gino Russo zich zullen aansluiten. Dat doen ze niet. Walter Grootaers wordt aangesproken. Ook tevergeefs. De grote namen komen niet, de kleine wel.

"De partij rekruteerde in het begin intens bij de Witte Beweging," zegt Raf Verbeke, coördinator van het witte comité Recht op Recht. in Gent. "Nu kun je van de witte comités zeggen wat je wil, maar we brachten met onze activiteiten, hoe bescheiden ook, veel idealisten bij elkaar. Er was een algemeen aanvoelen dat dit zijn tijd moest krijgen en op een goede dag in een politiek project zou uitmonden. De PNPb heeft alles kapotgemaakt. Het is een gemiste kans."

Op 2 april vindt in Brussel een vergadering plaats van de nationale en provinciale verantwoordelijken van de PNPb. Willy Vermeulen heeft een platformtekst van de organisatoren van Roze Zaterdag meegebracht. "Dat zal ik niet gauw vergeten," zegt Vermeulen. "De vrouw die naast mij zat schoof haar stoel een meter van mij weg en riep luid en pathetisch: 'Hebben onze kinderen nog niet genoeg geleden dat we ze nu ook nog in handen moeten geven van homofielen?' Op één partijlid na reageerde er niemand."

In het verslag van de vergadering wordt het incident als volgt afgedaan: 'De partij kan hier niet op ingaan, maar ieder lid kan individueel naar eigen goeddunken stelling nemen ten opzichte van ethische kwesties.' Op de vergadering van 5 maart is er een andere tekst besproken. Ze komt van de Groep Delta en blijkens het verslag kan die op meer sympathie rekenen dan de homobeweging: 'De Groep Delta is een politieke onderneming die het welzijn van eenieder beoogt door diens verantwoordelijke vrijheid te ontplooien. Tekst is verkrijgbaar op het secretariaat.'

De tekst vermeldt een adres in Elsene. Het is het adres van niemand minder dan Pascal de Roubaix, in de jaren tachtig kamerlid voor de antibelastingpartij RAD/UDRT, die later uiteenspatte richting PSC, Vlaams Blok en klein extreem-rechts in Wallonië. Pascal de Roubaix, voorzitter van de Groep Delta, laat zich tegenwoordig opmerken als gastschrijver in het maandblad Le Cri du Citoyen. Het blad, dat actieve steun geniet van het Front National, onderhoudt zijn lezers consequent over het aanbod aan revisionistische lectuur, en waar je die in België kunt vinden. "Net als u ben ik een racist," luidt de titel van een van de pennenvruchten van de Roubaix. De Groep Delta is in 1985 opgericht als het geciviliseerde uitvloeisel van de gelijknamige bende die ooit Brussel vol stickers ('Immigrés? Non merci !') plakte, in 1983 opstapte in een betoging van neonazi's in Schaarbeek en voor het gerecht werd gedaagd op basis van de wet op het racisme.

Kunnen Marchal en Similon weten welk vlees ze in de kuip hebben? Vast en zeker wel. Begin dit jaar publiceert de Roubaix in Le Cri twee open brieven aan Paul Marchal. "Wat mij ergert, is dat Paul Marchal wil gaan strijden tegen het racisme," klinkt het. De Roubaix kan op dat moment niet vermoeden dat dit programmapunt ontstaan is op de salontafel van Willy Vermeulen.

Op 18 februari 1998 vindt in Gent een bijeenkomst plaats van witte comités. Marchal en Similon zijn uitgenodigd. "Ze lieten zich verontschuldigen vanwege een belangrijke vergadering in Hasselt," weet Raf Verbeke nog. "Toen ik later hoorde met wié ze vergaderden, werd ik misselijk." In het kantoor van Marc Similon zit de partijtop van de PNPb rond de tafel met verantwoordelijken van de Groep Delta en de kleine unitaristische partij Eenheid der Belgen. Dat het harde extreem-rechts en het folkloristische EDB samen op pad gaan, is niet verwonderlijk. Beide zijn onlangs gefusioneerd tot één partij.

De Roubaix stelt de PNPb-top die avond voor om zich hierbij aan te sluiten. Hij heeft het over "een grote rechtse alliantie" met het oog op de moeder van alle verkiezingen, in 1999. Eric de Burbure de Wesembeek van de Groep Delta vergezelde zijn voorzitter tijdens de vergadering en vindt het jammer dat Marchal weigerde om op het aanbod in te gaan. "Inhoudelijk zaten wij op dezelfde lijn, vond ik. Hoewel ze geen echt programma hadden, wilden ze zich koste wat het kost onder hun eigen naam blijven presenteren. Dat is dom. Wij hebben de ervaring, zij hebben de uitstraling. Dit had een perfecte combinatie kunnen zijn."

De homofobe dame waar Willy Vermeulen het op 2 april mee aan de stok krijgt, heet Danièle Van Gucht, komt uit Nijvel en was tot haar overstap naar de PNPb actief lid van EDB. Tijdens diezelfde vergadering wordt zij aangesteld tot verantwoordelijke voor de provincie Waals-Brabant. Mevrouw Van Gucht laat zich later opvolgen door Gérard Fortemps, ambtenaar op het ministerie van Buitenlandse Zaken. Zijn naam stond ooit op de senaatslijst van de Belgicistische partij UNIE, kort voor die fusioneerde met het extreem-rechtse Front Nouveau van Marguerite Bastien. In april voeren Bastien en Fortemps, die elkaar goed kennen, nog gesprekken over alweer een andere 'alliantie'. Fortemps had toen nog zitting in het nationale partijbestuur van EDB. "Maar dat is allemaal verleden tijd," verzekert hij ons. "Het enige wat nu telt, is de PNPb. Ik geloof erin. Het is een echte centrumpartij die voluit gaat voor de vernieuwing. Ze is het enige alternatief voor extreem-rechts."

In de figuur van Hugo Van Heeswijck heeft de PNPb een ex-lyceumdirecteur in haar rangen. Kort voor de zomer wordt Danièle Van Gucht belast met het opstellen van het partijprogramma inzake onderwijs. In het dagelijks leven is mevrouw Van Gucht uitbaatster van een voedingszaak.

De afdeling Waals-Brabant van de PNPb wordt vandaag voor ongeveer de helft bevolkt door vroegere EDB-leden. "In Brussel is het niet anders," zegt Claude Demeulemeester, oprichtster van een wit comité in Schaarbeek. "Ik was slechts enkele weken lid van de PNPb. Toen ik merkte wat voor racistisch gespuis daar bij elkaar zat, verloor ik alle moed."

Op 25 april organiseert mevrouw Van Gucht een eetfestijn ten bate van de PNPb. Anderen zouden daar een voorbeeld aan kunnen nemen, lijkt de auteur van het verslag van de vergadering van 2 april te willen insinueren. Onder de rubriek 'evaluatie' lezen we: 'Oostende gaat niet vooruit omwille van het feit dat Raf De Boever eerst een duidelijk programma wil zien.'

Het is nooit wat geworden, daar in Oostende. Raf De Boever, ex-Agalev, heeft zelfs nooit een lidkaart gehad. "Het laatste contact dat ik had, was een vergadering met de nationale partijsecretaris. Ik vroeg haar of de PNPb nu al statuten had. Weet u wat ze zei? 'Democratie, dat is voor nà de verkiezingen.' Ik ben toen in een bulderende lach uitgebarsten."

Op 5 maart stelt iemand de vraag of de partij niet stilaan behoefte heeft aan een programma: 'Michel Peeters (afdeling Brussel) is het hier niet mee eens en denkt dat de kiezers voor verandering zullen stemmen en niet voor een concreet programma.' Op 20 mei wil iemand weten wat hij moet vinden van de splitsing van de sociale zekerheid: 'Algemene conclusie: we zullen een eigen politiek voeren, maar daarvoor moeten we de politiek van de anderen bestuderen.'

Willy Vermeulen: "Het opstellen van een programma werd aangezien als een vervelende bijkomstigheid. Om van ons gezeur af te geraken werd beslist dat daarover op 23 april een aparte vergadering zou komen. Wel, daar stonden we dan, die avond in Brussel. Marc Dutroux was ontsnapt en Paul Marchal zat in een tv-studio te verkondigen dat hij klaar stond om in België de macht over te nemen. Toen heb ik ontslag genomen."

Maar waarover vergadert de PNPb dan wel? Over vlaggen, affiches, postzegels, de verdeling van de lidgelden (duizend frank per lid) en de opiniepeiling waar de krant Le Soir op 25 maart mee uitpakt. Hieruit blijkt dat, indien de kiezer expliciet wordt meegedeeld dat ook Paul Marchal kandidaat is, hij in Vlaanderen op 23 procent van de stemmen mag rekenen. "Wie toen het woord 'programma' nog durfde uit te spreken, werd scheef bekeken," zegt Chantal Rouselle, coördinatrice van een wit comité in Luxemburg. Zij is de echtgenote van André Rossignon, in 1996 nog kandidaat voor het voorzitterschap van de PSC. Na geruzie over de financiering van de campagnes van Charles-Ferdinand Nothomb en Joëlle Milquet, stapte hij op. Bij de PNPb werd hij ingehaald als verantwoordelijke voor de provincie Luxemburg. Niet voor lang.

Chantal Rouselle: "De conclusie van de vergaderingen was altijd dat Antwerpen en Luxemburg 'niet vooruitgaan'. Het enige wat men van ons wilde horen, was: hoeveel leden hebben jullie al? Ik ben het beu om te moeten horen dat Paul Marchal een naïeveling is. Ik leerde hem kennen als iemand die heel bewust op zijn doel afgaat. De njets op al onze vragen om inspraak, overleg en inhoudelijke discussies kwamen van hem. De PNPb is een dictatoriale partij en onder de leden leeft latent racisme. Dat voelde ik heel duidelijk."

Begin april hebben een kleine vijfhonderd leden samen 488.500 frank in de partijkas gestort. In Luxemburg zijn er twaalf leden - het echtpaar Rossignon inbegrepen. Antwerpen doet het met eenendertig leden niet veel beter. Opvallend daar is het relatief hoge aantal PNPb'ers uit Kontich.

"Die heb ik meegebracht," zegt Louis Verhaert. Hij is de vroegere burgemeester van Kontich die de CVP daar in 1970 met een indrukwekkend sociaal dienstbetoon naar een absolute meerderheid leidde. Hij bezorgde Kontich een gemeentelijk zwembad, een cultureel centrum en een brandweerkazerne. Toch zal er nooit een straat worden genoemd naar burgemeester Verhaert. In 1977 verloor hij zijn sjerp na beschuldigingen als zou hij zijn villa hebben laten verbouwen door gemeentelijk personeel. Willy Vermeulen vond Louis Verhaert "niet echt passen" in de Partij voor Nieuwe Politiek. Het was hem opgevallen dat Verhaert op zijn inschrijvingsformulier als 'interesse' invulde: 'Corruptie- en doofpotaffaires.'

Louis Verhaert: "Heel die affaire rond mijn villa berustte op een complot binnen de CVP. Ik kan u daar papieren van laten zien. Het was ik tegen een corrupte schepen van Landbouw, die later veroordeeld is omdat hij alle kasseien van de gemeente cadeau had gedaan aan boeren - hij is daar later voor veroordeeld. In tegenstelling tot ikzelf genoot hij binnen de CVP hoge bescherming. Ik kén dat wereldje dus wel en dacht bij de PNPb de rol van strateeg te spelen, adviseur. De wijze oude man op de achtergrond. Zoiets."

Dàcht. Ook Verhaert en zijn aanhang hebben de partij de rug toegekeerd. "Waarom? Omdat ik niet van dictaturen hou. Ze hebben de Witte Beweging afgestoten en vervangen door avonturiers en - tussen ons gezegd - krapuul. Zoek maar eens uit wie er sinds kort voorzitter is in Antwerpen."

Zoeken hoeft niet. Op 31 augustus ontvangen alle krantenredacties een fax waarin de voorstelling van de nieuwe PNPb-afdeling Antwerpen wordt aangekondigd. Dit zal gebeuren op 19 september, in aanwezigheid van Paul Marchal. De nieuwe voorzitter heet Hendrik Boonen.

Weinig Belgen kunnen bogen op zoveel politieke geloofsbelijdenissen als deze verzekeringsmakelaar uit Deurne. Hendrik Boonen had daar van 1982 tot '88 namens de Volksunie zitting in de districtraad, kwam terecht bij De Nieuwe Partij, bij Rossem en bij de anti-abortuspartij PVCS. Bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen in Antwerpen was hij lijsttrekker van zijn eigen Partij voor de Kleine Man. Een jaar later stond Boonen op de lijst van WOW. Tussendoor bood hij zich bij de VLD aan als "verruimingskandidaat". Jean-Pierre Van Rossem beschuldigde de VLD er toen van het extreem-rechtse pad op te gaan: "Toen ik ontdekte wie die Boonen in werkelijkheid was, heb ik hem uit de partij gezet. Hij is een gewezen lid van de VMO en het Vlaams Blok."

Het dichtst bij het politieke succes kwam Boonen in 1988, toen hij een van de roergangers was van De Nieuwe Partij (DNP). Met slogans als 'Maak van Borgerokko opnieuw Borgerhout' en 'Oost-west, thuis best' trachtte de DNP zich in Antwerpse volksbuurten te profileren als "net iets radicaler dan het Vlaams Blok". De stichter van de DNP was Eduard Verlinden, VMO'er en organisator van Hitler-herdenkingen. Zijn ultieme kick bestond erin een nazi-uniform aan te trekken en vanaf podia allerhande van leer te trekken tegen zij die durven beweren dat er iets bestaan heeft als de Holocaust. Verlinden en Boonen namen op 25 juni 1988 in Gent deel aan de stichtingsvergadering van het Vlaams Nationaal Front, waarmee VMO-kopstuk Werner Van Steen het "veel te gematigde" Vlaams Blok wou gaan beconcurreren.

"Er worden over mij veel roddels verteld," reageert Hendrik Boonen. "Ik ben nooit lid geweest van het Vlaams Blok. En met die DNP-slogans over Borgerokko en zo had ik niks te maken. Verlinden heeft die bedacht. Voor mij is dat een afgesloten hoofdstuk."

Blijkens een in april verspreid basismanifest wil de PNPb de strijd aanbinden met het racisme. Kan Boonen zich daarin vinden? "Ik sta daar voor honderd procent achter."

Dan, totaal ongevraagd: "Ik ben geen racist hoor, maar je kunt niet ontkennen dat er in Antwerpen problemen zijn. Als ik zie hoe Belgische middenstanders gediscrimineerd worden ten opzichte van al die Turkse en Marokkaanse nachtwinkels. Dan zeg ik: de mensen zijn het kotsbeu! Ze willen verandering. Niet wij, maar de vreemdelingen moeten zich aanpassen."

Philip Dewinter barst in lachen uit wanneer we hem melden wie de voorzitter is van de PNPb in Antwerpen: "Hendrik Boonen! ik vroeg mij al af waar hij nu weer zat. Of hij ooit lid is geweest van het Vlaams Blok? Vast en zeker wel. Als ik daar een kans toe zou zien, zou ik het ontkennen, maar dan zou het Anti-Fascistisch Front mij terechtwijzen. Na zijn VU-periode is Boonen gedurende een jaar of wat lid geweest van het Vlaams Blok."

De nieuwe secretaris van de PNPb-Antwerpen wordt Willem Bosschaerts, sinds jaar en dag de trouwe secondant van Boonen. Wat in Antwerpen nog restte van WOW en de Partij voor de Kleine Man is nu aan het overlopen naar de PNPb. "Het gaat prima in Antwerpen," zegt Boonen ons nog. "Er komen elke dag nieuwe leden bij."

Op zaterdag 28 maart organiseert de partijleiding een "migrantenbezoek" in Brussel. Luidens het verslag van de eerstvolgende partijvergadering is dit 'negatief overgekomen'. In plaats van de verhoopte duizend migranten krijgen Marchal en Similon er drie te zien.

Een van hen is Belhaloumi Abdelrhani, een Belg van Marokkaanse oorsprong die ooit in een apocalyptisch decor van waterkanonnen en molotovcocktails al pratend migrantenrellen wist te bedwingen in Brussel. Belhaloumi wordt eind 1997 door Paul Marchal aangezocht om bij de PNPb "verantwoordelijke voor de multiculturele betrekkingen" te worden. Daags na het migrantenbezoek stuurt hij zijn lidkaart terug. "We zouden elkaar zien in een Marokkaans restaurant. Om wat overleg te plegen - zo had ik het toch begrepen. Toen kwam er plots een cameraploeg binnengestapt. Bleek dat zij een of andere grote meeting hadden verwacht. 'Wij zullen jullie stemrecht geven,' zei Marchal. Alsof hij bedoelde: 'Zodat jullie allemaal voor ons kunnen stemmen.' Dat paternalistische gedoe kwam bovenop die bestuursvergaderingen die ik in Brussel meemaakte. Nee, ik zal hier niet herhalen wat ik daar zoal naar mijn hoofd kreeg. Weet u wat het is? Het is alsof je in je eigen huis een feest organiseert en na enkele uren niets meer te vertellen hebt. De gasten kijken niet meer naar je om en doen gewoon hun zin. Dat is wat Paul en Betty Marchal overkomen is."

Belhaloumi gaat. Farida Belchabir komt. Even later gaat Farida Belchabir weer. De PNPb is niet langer op zoek naar een multicultureel verantwoordelijke.

Op 10 oktober zal de PNPb in Keerbergen haar stichtingscongres houden. In het vooruitzicht daarvan stelde voorzitter Marc Similon een nieuwe - en voorlopig nog interne - tekst op over het migrantenvraagstuk: 'Het vreemdelingenbeleid moet ervan uitgaan dat zij die willen integreren moeten kunnen integreren en zij die terug willen gaan naar het land van herkomst dit eveneens kunnen.' Om aan gemeenteraadsverkiezingen te kunnen deelnemen, moet de vreemdeling '... het bewijs van integratie kunnen voorleggen.'

Op 6 juli wordt de politieke secretaris van de afdeling Brussel, François Natalis, op staande voet ontslagen. Twee weken eerder heeft hij samen met vier andere Brusselse bestuursleden in een motie felle kritiek geuit op de "ethische commissie" van de partij. Ook de Brusselse voorzitster, die de motie mee ondertekende, mag de biezen pakken. "Hoe en waarom die ethische commissie er gekomen is, weet ik ook niet," zegt Natalis. "Plots was ze er."

Voorzitter van de commissie is Christiaan Colpaert, een tandarts uit Leuven. In de motie wordt hem aangewreven dat hij tijdens een vergadering zou hebben verkondigd dat democratie een gevaarlijk ding is, aangezien het Hitler aan de macht bracht. "Dat is maar één van zijn beroemde uitspraken," zegt Natalis. "Wat mij het meest schokte, was die keer toen hij zei dat An Marchal 'het handelsfonds van de partij' is. De PNPb is nu een spaarpotje aan het aanleggen voor wat men aanziet als de ultieme 'stunt'. Tot een maand voor de verkiezingen zullen ze niets van zich laten horen. Dan willen ze heel België volplakken met affiches waarop ze zonder schroom deze kaart zullen trekken. Kunt u het zich al voorstellen, An Marchal die vanuit de hemel oproept om voor haar vader te stemmen? Ja, de PNPb doet het tegenwoordig in de peilingen niet zo best, maar ik kan u vertellen dat mijn moeder nu al heeft besloten dat ze voor Paul Marchal zal stemmen. De PNPb zal mandaten halen, daar twijfel ik niet aan. Jan met de pet weet het niet, maar in feite stemt hij voor extreem-rechts. Nu al is afgesproken dat de lijsten zullen worden aangevoerd door de provinciale verantwoordelijken."

Een van de vier leden van de ethische commissie liet onlangs weten dat hij zijn naam niet langer geassocieerd wil zien met de PNPb.

De nieuwe voorzitter in Brussel is Michel Peeters, een kinesitherapeut uit Vilvoorde. Hij is een politieke maagd, maar wordt sinds zijn voorstel om in het partijprogramma een "vetorecht voor de koning bij alle politieke beslissingen" op te nemen, aangezien als een pion in het schimmenspel van Delta en EDB.

Op 1 juli 1998 wordt de partijtop op de hoogte gebracht van het feit dat de secretaris van een van de voornaamste PNPb-afdelingen in het Waalse landsdeel bij de rijkswacht tweevoudig geseind staat wegens aanranding van de eerbaarheid van minderjarigen. Hij moet nog voor de rechtbank verschijnen en is dus tot bewijs van het tegendeel onschuldig. Van een partij die haar bestaansreden ontleent aan de zaak-Dutroux en aan de lopende band dissidenten afstoot, zou je zoveel consideratie niet verwachten. Twee maanden lang zijn discrete gesprekken gevoerd met de secretaris, in de hoop dat hij - al was het maar voorlopig - vrijwillig "een stapje opzij" zou zetten. Het duurt tot enkele leden ermee dreigen de "affaire" in de openbaarheid te brengen, voor hij op maandag 7 september uit zijn functie wordt ontheven. "Die man genoot veel aanzien binnen de partij," zegt François Natalis. "Zijn afdeling is een van de welvarendste van het land. Ze telt onder haar leden veel advocaten en dokters - mensen met veel geld. Dat is de enige verklaring. Bij mij heeft het zo lang niet geduurd. Ik stuurde één keer een boze brief naar Hasselt en vier dagen later lag ik eruit."

De laatste die bij de PNPb voor openbare hommeles zorgde, was Hugo Vanheeswijck, voorzitter in Limburg. Hij nam ontslag om te protesteren tegen de "dictatoriale wijze" waarop de PNPb wordt geleid. "Ergens is het ridicuul dat bij een partij die het nepotisme zou gaan bestrijden dàt nu precies het grote probleem geworden is," vindt hij. "Want daar ligt de oorzaak hoor. Vier mensen beslissen autonoom over alles. Verrechtsing is dan een logische evolutie. In het begin werd er bij de PNPb amateuristisch vergaderd. Er werden grapjes gemaakt, men gooide de agenda overhoop. Gaandeweg, vooral met de komst van figuren als Fortemps, ging het formeler toe. De voorzitter nàm en gàf het woord. De mensen van EDB zeuren veel minder dan die lui van de Witte Beweging. Daar zitten lui tussen die over àlles kritische vraagjes stellen. De partijtop heeft gekozen voor efficiëntie."

Wie provinciaal verantwoordelijk wil worden bij de PNPb, moet een contract ondertekenen. Willy Vermeulen en André Rossignon werd verteld dat dit "de statuten" zijn. Ze hebben het drie pagina's tellende document nooit ondertekend. "Ook aan mijn gevoel voor humor zijn grenzen," zegt Willy Vermeulen.

Het document deelt de partij op in vier hiërarchische niveaus: gemeente, arrondissement, provincie, natie. De gemeentelijke directie staat onder het gezag van de arrondissementele, de arrondissementele onder dat van de provinciale en de provinciale onder dat van de nationale directie (ND). Hoe kan je daar lid van worden? Niet: 'De ND is samengesteld uit de stichtende leden van de partij: Betty Caerts , Betty Kolb, Paul Marchal en Marc Similon.' Betty Kolb is de echtgenote van Paul Marchal. Betty Caerts is de vriendin van Marc Similon. De ND beslist autonoom over alles: 'De benoeming en de vervanging van de provinciale verantwoordelijken. De samenstelling van de electorale lijsten en het definitieve partijprogramma. Deze beslissingen worden per stemming genomen. In geval van gelijkheid van stemmen, is de stem van Paul Marchal beslissend.'

Wie een bestuursfunctie wil opnemen bij de PNPb, moet zich ook houden aan de laatste paragraaf: '... zullen nooit publiciteit maken voor deze tekst en zullen haar confidentialiteit bewaren. (...) Zij kunnen burgerlijk verantwoordelijk worden gesteld voor al hun daden en fouten jegens de partij. Dit, vanaf het moment waarop zij zijn benoemd en ook na hun eventuele afzetting.'

Op 10 oktober zullen de statuten in een definitieve vorm worden gegoten. De ND wil een mandaat voor een periode van acht jaar en zes maanden. "Tijdens dat congres zal blijken of we geïnfiltreerd zijn of niet," zegt Hugo Sobrie, verantwoordelijke voor West-Vlaanderen. "Ook ik maak me daar soms zorgen over, maar door ontslag te nemen maak je de zaken alleen erger ."

Marc Similon ontvangt ons in zijn kantoor te Hasselt en vindt het vervelend om over de statuten - "eigenlijk zijn dit niet de statuten" - te praten. "Het is een intern document dat u eigenlijk niet zou mogen bezitten."

Hendrik Boonen. "Wij hebben die man gevraagd of hij ooit lid is geweest van het Vlaams Blok. Hij zei nee. Daarmee was voor ons de kous af. Nu, op basis van de informatie die u mij bezorgt, zullen wij een nieuw onderzoek openen en desgevallend maatregelen treffen."

De Groep Delta. "Die zijn hier inderdaad geweest. Onze deuren staan open voor iedereen."

EDB: "Die mensen werken voortreffelijk mee, daar valt niks op aan te merken."

Interne dictatuur. "Wel, precies vanwege het gevaar voor infiltratie hanteren wij een rigide structuur. We willen de controle over onze eigen partij niet verliezen. Hecht u alstublieft niet te veel waarde aan wat al die ontevredenen vertellen."

We vroegen de partijvoorzitter hoeveel leden er inmiddels ontslag namen of kregen.

Marc Similon: "Acht."

Vreemd is dat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234