Vrijdag 10/07/2020

ReconstructieKazerne Dossin

Hoe de etterbuil bij Kazerne Dossin openbarstte: ‘Je behandelt een onderzoekster niet als een hond’

Een verzoeningsgesprek tussen wetenschappers en bestuurders moest de gemoederen bedaren. Het bleek de vonk die het hele conflict liet ontploffen bij Kazerne Dossin.

Of er inmiddels al excuses zijn aangeboden aan Brigitte Herremans, vraagt een van de leden van het wetenschappelijk comité aan de bestuurders bij Kazerne Dossin. Eind vorig jaar werd ter elfder ure beslist dat vedesorganisatie Pax Christi aan Midden-Oostenkenner Brigitte Herremans geen prijs mocht uitreiken in Dossin. Reden: Herremans zou te pro-Palestijns zijn. “Een wolf in schaapskleren”, noemde het joodse N-VA-Kamerlid Michael Freilich haar dinsdagochtend nog op Radio 1.

Maar jazeker, die excuses waren aangeboden, klinkt het sussend vanuit het bestuur. Wanneer Tine Destrooper, mensenrechtenexpert aan de UGent, een WhatsApp-bericht naar Herremans stuurt om dat te verifiëren, antwoordt zij vrijwel meteen dat dat helemaal niet klopt. Meteen wordt duidelijk dat van verzoening geen sprake zal zijn. 

Het is maandagavond rond 21u20 wanneer historicus Bruno De Wever zijn laptop hard dichtklapt. Hij geeft  de gesprekspartners een hand. Dit heeft geen zin meer.  Met een groep gelijkgestemden trekt hij de Mechelse binnenstad in, op zoek naar een  café, waar een ontslagbrief kan opgesteld worden.

Beeld David Legreve

Zo komt , na twee uur kil vergaderen, een eind aan de vergadering in Kazerne Dossin in Mechelen die wetenschappers en bestuursleden van het herdenkingsmuseum weer op een lijn moest krijgen. De wetenschappers hebben maanden op deze ontmoeting aangedrongen. Ze willen weten waarom voormalig directeur Christophe Busch in november is opgestapt, en waarom dus Brigitte Herremans geen vredesprijs in ontvangst mocht nemen in het museumgebouw.

“U moet weten dat we maanden op een uitleg hadden gewacht”, zegt Nico Wouters, directeur van Cegesoma (Studie- en Documentatiecentrum Oorlog en Hedendaagse Maatschappij) en lid van de wetenschappelijke raad. “Al die tijd haalde het bestuur de schouders op en kregen we geen antwoorden op onze vragen.”

Dovemansgesprek

Excuses voor Herremans is iets waar de wetenschappers al maanden op aandringen. Sommigen werken met haar samen, het respect voor hun collega is groot. Het gaat ook om een principiële kwestie. “Herremans op die manier buitenzetten was er echt over”, zegt Herman Van Goethem, historicus en rector van de UAntwerpen. “Je behandelt een onderzoekster niet als een hond.”

In de discussie over het ontslag van Busch staan beide kampen opnieuw diametraal tegenover elkaar. Hoewel de directie niet het achterste van haar tong laat zien, maakt ze duidelijk dat er wel een verschil in visie was gegroeid tussen haar en de directeur. Wat dat betreft, scharen de wetenschappers zich voluit achter de visie van Busch. Van Goethem: “Het bestuur vindt dat de focus meer op de Holocaust moet komen te liggen. Wij steunen de brede invulling die Busch aan het mensenrechtenluik gaf.” 

Dat Busch niet altijd de beste manager zou zijn geweest, en vaak afwezig was, is een argument dat de raad niet kan overtuigen. Dat geldt ook voor het persbericht dat het bestuur ’s anderendaags uitstuurt om te benadrukken dat actuele mensenrechtenschendingen een plaats blijven hebben binnen het museum. Van Goethem en co. vrezen dat de opvolger van Busch hetzelfde lot beschoren zal zijn zodra hij of zij in aanvaring komt met het bestuur.

“Ik heb op vijf verschillende manieren gevraagd hoe ze een gelijkaardig incident in de toekomst gingen vermijden”, zegt Wouters. “Ik kreeg niet de indruk dat er een visie was. Heel de vergadering was eigenlijk een dovemansgesprek. Het leek alsof ze niets hadden voorbereid.”  

Op café

Iets voor middernacht wordt de fall-out van de mislukte verzoeningspoging pas echt duidelijk. Op redacties loopt een bericht binnen met de mededeling dat negen van de zeventien wetenschappers de Kazerne Dossin vaarwel zeggen. De dag nadien sluit politicoloog Dimokritos Kavadias (VUB) zich daarbij aan, wat de teller op tien brengt.

Het kabinet van Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) volgt de situatie op, maar besluit voorlopig niet in te grijpen. “Het is eerst aan de raad van bestuur”, zegt zijn woordvoerder. “De raad komt donderdag samen om de meerjarenvisie vast te leggen, en zal dan ook de huidige situatie bespreken.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234