Vrijdag 17/09/2021

ReportageVaccinaties

Hoe de Duitsers vaccineren: ‘Groepsimmuniteit mogelijk in loop van de zomer’

null Beeld Markus Scholz/dpa
Beeld Markus Scholz/dpa

Hoe dat straks zal gaan, met het vaccineren? In Duitsland zijn ze alvast begonnen met het opzetten van enorme vaccinatiecentra. ‘Hier komen straks de mensen binnen, 170 per uur.’

Congrescentra bieden zelden een spectaculaire aanblik, en de betonnen kolos in Lemgo is geen uitzondering op die regel. Van buiten valt er over de ‘Phoenix Contact Arena’ maar een ding met zekerheid te zeggen: ze is groot. “Groot genoeg”, zegt brandweerman Sascha Medina Azuaga, met tevreden opgekrulde mondhoeken.

Hier in Lemgo, een stadje met 40.000 inwoners ontstaat binnen nu en een week een regionaal vaccinatiecentrum, een van de 53 centra in de deelstaat Noordrijn-Westfalen, een van de vele honderden in Duitsland. De coördinatie is in handen van twee vriendelijke ambtenaren in functionele winterjassen.

“Het congrescentrum in Detmold was ook lang in de race”, zegt Michael Güttge. “Maar Lemgo won, vanwege de centrale ligging en parkeergelegenheid.” Het klinkt als een spannend wedstrijdverslag. En geef hem eens ongelijk. Het laten inenten van miljoenen mensen is ook een spectaculaire volksgezondheidsoperatie, die schuilgaat achter de non-descripte muren van congres- en sporthallen, georganiseerd door duizenden ambtenaren.

null Beeld AP
Beeld AP

2.000 mensen per dag

Begin november vroeg de Duitse Gezondheidsminister Jens Spahn de steden en Landkreisen, de regionale bestuurlijke eenheden, om de centra zo mogelijk voor 15 december op te leveren.

Lemgo gaat de deadline halen, net als veel andere regio’s. “Donderdag tot en met woensdag ombouwen”, somt Medina Azuaga op, “een dag proefdraaien, ook met de beveiliging, vrijdag klaar voor opening.” Vanaf dat moment kunnen 2.000 mensen per dag worden ingeënt tegen Covid-19, als er dat er op dat moment al een vaccin is toegelaten in de EU.

Maar het is niet omdat Duitsland al is begonnen met de voorbereidingen, of het logistieke deel ervan, dat alles vlekkeloos verloopt. Behalve het onvermijdelijke kleine leed – handbalclub de Uilen van Ludwigshafen verliezen hun zaal – is er op veel plaatsen een nijpend gebrek aan medisch personeel, temeer omdat het testen op corona ook op grote schaal door moet gaan.

Grootste struikelblok

Ook in Lemgo is dat het grootste struikelblok. “Als het centrum zeven dagen per week en 12 uur per dag open wil zijn, is er 150 man nodig”, rekent Medina Azuaga voor. “Niet alleen medische mensen, maar ook schoonmakers en beveiligers. Niet makkelijk te krijgen als het hele land zoekt.” Gelukkig krijgt hij “hartverwarmende mails” van vrijwilligers, van gepensioneerde artsen en verplegers die een paar dagen per week bij willen springen.

­Sascha Medina Azuaga (l.) en Michael Güttge bereiden alles voor in de congreshal. Straks worden er hier 2.000 mensen per dag ingeënt. Beeld DANIEL ROSENTHAL
­Sascha Medina Azuaga (l.) en Michael Güttge bereiden alles voor in de congreshal. Straks worden er hier 2.000 mensen per dag ingeënt.Beeld DANIEL ROSENTHAL

Aanvankelijk golden ook de superkoelkasten, nodig voor het vaccin van BionTech en Pfizer dat bij min 70 graden moet worden bewaard, als potentieel probleem. Maar inmiddels hebben de meeste Duitse deelstaten besloten het vaccin centraal op te slaan op plaatsen waar al (een deel van) de benodigde koelkastcapaciteit aanwezig is. Vanaf daar worden de vaccins in koelboxen naar de vaccinatiecentra gebracht, van waaruit mobiele medische teams een deel mee zal nemen naar verpleeghuizen, waar mensen ter plaatse worden gevaccineerd.

‘Kwetsbaar’ en ‘oud’

Ook in Duitsland zullen eerst de ‘kwetsbare groepen’ een inenting krijgen en daarna de mensen die veel deze groepen in contact komen, artsen, verplegers en verzorgers. Maar hoe de definities van ‘kwetsbaar’ en ‘oud’ zullen luiden, die gevoelige knopen moeten ook onze buren nog doorhakken.

Van binnen is de Phoenix Contact Arena nu nog een typische Duitse congreszaal met verschuifbare wanden van gelig imitatiehout, onbarmhartige verlichting en een holle akoestiek; een zaal waar mensen tijdens lokale partijcongressen en nieuwjaarsrecepties de neiging krijgen het collectieve verloren gevoel weg te spoelen met schuimwijn.

Maar voorlopig zal hier alleen alcohol vloeien om prikplekken te steriliseren. Terwijl de huismeester het meubilair uit de zaal ruimt, buigen de twee crisismanagers zich op de laatste overgebleven tafel over een grote kaart. “Hier komen de mensen binnen, 170 per uur”, wijst Güttge aan. Ze worden verdeeld over zes parallelle ‘teststraten.’ Na de aanmelding en temperatuurcontrole volgt een intakegesprek met arts “voor als mensen vragen of angsten hebben”, daarna gaat het naar de prikkamers, dan buitenom naar een aparte zaal waar mensen nog een half uur moeten wachten in verband met eventuele bijwerkingen.

‘Genoeg vaccin’

“Als er genoeg vaccin is”, zegt Medina Azuaga, “kan in de loop van de zomer 60 procent van de bevolking in de regio gevaccineerd zijn, genoeg voor groepsimmuniteit.”

Wil de bevolking van Lemgo zich ook laten testen? Gudrun (78) heeft haar twijfels. “Het is toch ergens goed voor dat de ontwikkeling van vaccins normaal gesproken zo lang duurt”, zegt ze. Maar Bruno Knorr, een gepensioneerde staalarbeider van 88 zegt te gaan zodra de oproep bij hem op de mat valt: “We zullen er heus niet van omvallen.” Daarna vertelt Knorr dat hij in 1945 als jongetje van 12 moest vluchten uit Kaliningrad, “terwijl de Russen schoten op alles wat bewoog. Dat waren andere tijden.”

En om echt te juichen vindt de brandweerman Medina Azuaga het nog net te vroeg. Niemand weet immers wanneer er hoeveel vaccin naar Duitsland komt. Maar collega Güttge laat zich niet ontmoedigen. “Hoe dan ook is wat wij hier doen het inluiden van het einde van de pandemie.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234