Woensdag 05/08/2020

brexit

Hoe de brexit nu al vol Kafka zit

Tegenstanders van een brexit verzamelden begin deze maand voor de Supreme Court in Londen.Beeld AP

Een Nederlandse vrouw die al 24 jaar in Groot-Brittannië woont, moet het land verlaten. "De brexit heeft kafkaiaanse gevolgen, en dit dreigt geen alleenstaand geval te worden", reageren experten.

Ondanks een kwarteeuw als inwoner van het Verenigd Koninkrijk, twee kinderen én een Britse echtgenoot heeft de Nederlandse Monique Hawkins van het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken de vraag gekregen zich voor te bereiden om het land te verlaten. Die vraag kwam er nadat de vrouw, na het brexitreferendum, een aanvraag indiende om de Britse nationaliteit te krijgen.

The Guardian pakte uit met het verhaal. Volgens de krant blijkt uit het verhaal van Hawkins met welke praktische moeilijkheden miljoenen EU-burgers mogelijk te maken zullen krijgen. Velen vrezen dat ze niet in Groot-Brittannië zullen mogen blijven.

Het is een gevoelig thema, maar tegelijk is nationaliteitswetgeving een autonome binnenlandse bevoegdheid, stelt Steven Van Hecke, docent Europese politiek aan de KU Leuven. "Cru gesteld kan het Verenigd Koninkrijk het spel zo hard spelen als het wil. Anderzijds kan het land geen onderscheid maken tussen Europese burgers. De eisen die het oplegt, moeten dus gelden voor alle Europese burgers: eenzelfde behandeling voor pakweg de Polen en de Belgen."

Ondoordacht

Hawkins besliste na het referendum, na eerdere twijfel, toch de Britse nationaliteit aan te vragen, omdat ze vreesde dat haar EU-rechten beperkt zouden worden na een Brits vertrek uit de Unie. Europese burgers die met een Brit huwen hebben niet automatisch recht op de Britse nationaliteit, en Hawkins vreesde dat, als ze de aanvraag niet zou indienen, ze verplicht zou worden "in een urenlange immigratierij te moeten gaan staan, zoals in de VS".

Om de Britse nationaliteit te kunnen krijgen, moest ze eerst een 85 pagina's tellende aanvraag voor permanent residency invullen. Die werd verworpen omdat ze haar origineel paspoort niet had bezorgd aan het Home Office. Daarop kreeg ze een brief waarin ze de vraag kreeg zich voor te bereiden op een vertrek uit Groot-Brittannië.

Europa-kenner Hendrik Vos (UGent) vreest dat dit geen alleenstaand verhaal zal worden. "Er zijn naar schatting zowat drie miljoen burgers die met deze problematiek van staatsburgerschap kunnen worden geconfronteerd. Als die allemaal geregulariseerd moeten worden, dan is dat geen kleintje. Het bewijst voor mij nog maar eens hoe ondoordacht de hele brexittoestand is." Van Hecke beaamt dit. "Het is overduidelijk kafkaiaans. Die grijze zone zal aanhouden zolang men de bewuste onderhandelingen niet ten gronde voert."

Hawkins is niet te spreken over de manier waarop ze is behandeld. "Hoe het Home Office mijn dossier behandelde? Het leek wel een sketch van Monty Python." Van Hecke begrijpt ergens wel de koudwatervrees van de administratie. "Er is uiteraard een zekere argwaan hij het Home Office, omwille van het feit dat er geen precedenten zijn. Het is ook voor de Britten wat improviseren zolang er geen duidelijke richtlijnen beschikbaar zijn."

Moeilijk en hard

Die onderhandelingen beloven moeilijk en hard te worden. Vos: "Het heeft er alle schijn van dat het Verenigd Koninkrijk het voornamelijk op het vlak van migratie hard wil spelen. Toegang tot de Europese markt vergt een vrij verkeer van personen en goederen. Maar net op dat vlak willen de Britten de touwtjes in handen houden."

Volgens Van Hecke zullen de onderhandelingen een soort van packagedeal worden, "waarbij migratie als pasmunt zal worden gebruikt, in de twee richtingen".

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234