Vrijdag 22/11/2019

Hoe de Amerikaanse politieagent een soldaat werd

Beeld GETTY

Het machtsvertoon in de straten van het Amerikaanse stadje Ferguson is het resultaat van een jarenlange militarisatie van de politie. Volgens burgerrechtenactivist Jesse Jackson zorgt dat militair vertoon voor meer spanningen. De politieagenten gebruiken dezelfde wapenuitrusting en tactieken als in Irak of Afghanistan. Hoe is het zover kunnen komen?

Sinds 1960 is het verschil tussen agenten en soldaten steeds verkleind. Onder het motto van de war on drugs kreeg de lokale politie zowat alles. M-16's, gepantserde wagens, militaire wapenuitrusting, etc. kon allemaal gebruikt worden. De aanslagen van 9/11 hebben die militarisatie enkel versterkt. Agenten lijken, denken en gedragen zich als soldaten. De retoriek bij de Amerikaanse politie heeft meer weg van een troepenmacht dan van een politiedienst. "Het is een oorlogszone als je naar het materiaal kijkt", zegt burgerrechtenactivist Jesse Jackson in Terzake. Dat materiaal creeërt net spanning, klinkt het.

SWAT
In de jaren '60 startte de VS met de bekende SWAT-eenheden (Special Weapons and Tactics). Deze speciale eenheden gebruiken militaire technieken om doelwitten efficiënt uit te schakelen. In 1975 waren er zo'n 500 SWAT teams in de VS. Vandaag telt Amerika er een duizendtal. Het aantal interventies is ook exponentieel gestegen. De special forces worden tegenwoordig voor het minste ingezet. "In 80% van de gevallen worden die gebruikt gewoon om huiszoekingen te doen", zegt Amerikawatcher Björn Soenens. Omdat de SWAT-eenheden verkeerd worden ingezet gebeuren er ook vaak ongevallen en vallen er onschulidge slachtoffers.

Gratis oorlogswapens
Het Pentagon geeft bijna gratis de overtollige wapens uit de oorlog in Irak en Afghanistan aan de politiediensten. Zo krijgt het oorlogstuig een tweede leven in de straten van Amerika. Gepantserde voertuigen, militaire uitrustingen en veel meer wordt gebruikt om simpele politietaken uit te voeren. Zo'n 500 MRAP's kwamen bij de lokale politie terecht. MRAP's zijn voertuigen bestand tegen mijnen, hinderlagen en bommen. Het hoeft niet te verbazen dat deze gepantserde MRAP's helemaal niet gemaakt zijn om een menigte onder controle te houden. Het werd al door enkele wetenschappers gezegd in 2007 dat de militarisatie in de VS uit de hand zou lopen. Met de protesten in de nasleep van de dood van Michael Brown in Ferguson staat Amerika op een keerpunt. Iedereen beseft nu dat de politie te veel op het leger is gaan lijken.

Jesse Jackson Beeld REUTERS
Een politieagent waakt over de betogers in Ferguson. Beeld GETTY

De agenten worden ook op een heel andere manier gerekruteerd. Rekruteringsfilmpjes van de Amerikaanse politiezones lijken uit de laatste nieuwe actiefilm te komen en vertonen veel actie en geweld. "Die filmpjes trekken een ander soort agent aan", zegt Soenens. Dat resulteert in een groot aantal vechtmachines bij de politie. Bij de politie heerst al een sterk wij-zij-denken tussen agenten en burgers. Focussen op actie en een vijandelijk beeld in promotiemateriaal geeft toekomstige agenten een verkeerd beeld van het echte leven als politie-agent.

Agressieve agenten
De agenten gedragen zich als dominante soldaten en iedereen moet eraan geloven. In Ferguson worden ook journalisten in de boeien geslagen als ze de avondklok niet respecteren of wanneer ze de bevelen niet snel genoeg opvolgen. Ryan J. Reilly van The Huffington Post werd samen met een collega van The Washington Post gearreesteerd in een McDonald's. "Met mij gaat alles goed. Maar als dat de manier is waarop agenten een blanke reporter behandelen, durf ik me niet inbeelden hoe slecht ze anderen behandelen", schreef Reilly op zijn Facebook.

Militarisatie door de jaren heen

1960: Inspecteur Daryl Gates uit L.A. wil een speciale eenheid oprichten om snel te kunnen reageren. Maar de politiechef vindt dat geen goed idee. De lijn tussen soldaten en agenten zou te dun worden volgens William Parker.

1966: Bij de komst van een nieuwe baas krijgt Gates groen licht om een SWAT team op te richten.

1969: President Richard Nixon start de 'War on Drugs'. Amerikaanse agenten kunnen vanaf dan zonder te kloppen een huis binnenvallen.

1980: President Ronald Reagon laat de politiediensten samenwerken met militairen in de 'War on Drugs'. In deze strijd greep de politie meer en meer naar zwaardere wapens. Het excuus was dat de drugsbendes over zware wapens beschikten. Maar uit een studie blijkt dat oorlogswapens niet zo wijdverspreid zijn als de politie toen claimde.

2002: President Bush richt de Homeland Security op om de veiligheidsdiensten beter te laten samenwerken. Homeland Security pompt 35 miljard dollar in militaire bewapening.

2011: Het Pentagon geeft militair materiaal weg ter waarde van zo'n 500 miljoen dollar. De lokale politiediensten zwemmen in het oorlogstuig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234