Dinsdag 28/09/2021

AchtergrondMedia

Hoe corona het Vlaamse gebruik van nieuwsmedia veranderde: dit zijn de opvallendste lessen

Nieuwsanker van ‘Het Journaal’ Wim De Vilder. Beeld © VRT - Sofie Silbermann
Nieuwsanker van ‘Het Journaal’ Wim De Vilder.Beeld © VRT - Sofie Silbermann

De grafieken in het jaarlijkse Digital News Report zijn duidelijk: de coronacrisis gaf nieuwsmedia een boost. Kijkcijfers piekten, het aantal clicks schoot de hoogte in en voor het eerst sinds lang nam het vertrouwen in de media toe. ‘Het is voor media nu vooral zaak dat momentum vast te houden.’

Wie terugblikt op het voorbije jaar, kan onmogelijk om corona heen. Ook in het Digital News Report, dat elk jaar de staat van de media opmaakt in 48 landen, zijn Covid-19 en de gevolgen ervan alomtegenwoordig. “We zien dat de wereldwijde gezondheidscrisis de interesse in nieuws heeft aangewakkerd”, vertelt Ike Picone, die als hoofddocent Media en Journalistieke Studies aan de VUB het onderzoek voor ons land coördineerde. Hij en zijn team ondervroegen tijdens de eerste twee maanden van dit jaar zo’n 2.000 Belgen over hun nieuwsconsumptie.

De interesse in nieuws mag dan hoger liggen, dat betekent niet dat ook de consumptie van datzelfde nieuws in diezelfde mate gestegen is. De schuld van de nieuwsmijders, vermoedt Picone. Een nieuw fenomeen waarbij een groeiende groep mensen zich helemaal afkeert van het nieuws. “Het gaat ondertussen om zo’n vier procent van alle Vlamingen”, legt Picone uit. “Terwijl er een jaar geleden nog geen sprake van was.”

Verhoogde interesse

Hoewel alle nieuwsmedia hun voordeel deden met die verhoogde interesse in nieuws, steekt één medium er met kop en schouders bovenuit. Drieënveertig procent van de respondenten bestempelt tv als hun primaire nieuwsbron. Daarmee stoot tv de online media – die het met 40 procent moeten stellen – van de troon. “Opmerkelijk”, vindt Picone. “Zeker gezien het feit dat we tegenwoordig quasi constant geconnecteerd zijn.” Maar ook daar liet de coronacrisis zich voelen. “Op het moment dat we het onderzoek deden, zaten we nog in lockdown”, legt Picone uit. “Mensen zaten thuis, dan neem je al sneller de afstandsbediening in de hand.” Een crisis, zoals Covid-19 er een was, doet mensen ook teruggrijpen naar gevestigde waarden zoals tv-journaals.

Dat uit zich ook in de cijfers rond het vertrouwen in nieuws. Na een gestage daling de afgelopen twee jaar, steeg het vertrouwen in nieuws het voorbije jaar met 10 procentpunten. Eenenzestig procent van de Vlamingen geeft aan dat ze het nieuws in het algemeen vertrouwen. Al ontstaat er een kloof(je) tussen nieuwsgebruikers met een politiek eerder links profiel en nieuwsgebruikers met een eerder rechts profiel. Bij die laatste geeft maar 52 procent aan vertrouwen te hebben in nieuws, aan de linkerzijde is dat 68 procent. Dat vertrouwen in nieuws straalt af op de Vlaamse nieuwsmerken. Ook daar zitten alle cijfers in stijgende lijn. Koploper is VRT Nieuws, dat 81 procent van de ondervraagden als betrouwbaar ziet. De tweede plaats is voor VTM Nieuws (78 procent), Radio 1 vervolledigt de top 3 met 77 procent, De Morgen klokt af op 73 procent.

Ike Picone: 'In de VS is het vertrouwen in nieuws naar 29 procent gedaald.' Beeld Geert Braekers
Ike Picone: 'In de VS is het vertrouwen in nieuws naar 29 procent gedaald.'Beeld Geert Braekers

“Cijfers die in schril contrast staan met wat we in de VS zien”, zegt Picone. “Daar daalde het vertrouwen in nieuws naar 29 procent en komt het meest betrouwbare merk qua cijfers niet in de buurt van wat bij ons als meest onbetrouwbare merk wordt gezien.” De Vlaamse nieuwsmedia hebben postcorona een goede uitgangspositie, besluit Picone. “Het is nu vooral zaak dat momentum vast te houden.”

Want de storm waar de sector de afgelopen jaren middenin zat, is niet plots gaan liggen. Aan de inkomstenkant zorgt de digitalisering voor problemen. Picone: “Er hebben het afgelopen jaar meer mensen betaald voor online nieuws, maar met amper 16 procent blijft deze groep zeer beperkt.” Om dat percentage op te krikken moeten media volgens Picone de waarde die ze kunnen hebben voor lezers en kijkers extra in de verf zetten. “Tijdens de coronacrisis hebben we gezien dat dat werkt. Mensen kwamen bij nieuwsmedia te weten wat de nieuwe maatregelen precies voor hen betekenden of wat ze moesten doen bij een besmetting. Als media er in slagen ook postcorona een soort bondgenoot te worden, zullen meer mensen bereid zijn daarvoor te betalen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234