Dinsdag 26/01/2021

EconomieBlack Friday

Hoe Black Friday ook een Belgisch soldenfeest werd

Een Black Friday-shopper, vorig jaar in Frankrijk.Beeld AP

‘Belg is te nuchter voor Black Friday’, kopte deze krant eind 2015. Maar in vijf jaar tijd kan er veel veranderen. Vandaag is de ultieme koopjesdag met aanlokkelijke kortingen uit de VS ook bij ons dé onlineshoppingdag bij uitstek. Al staat er stilaan ook een tegenbeweging op.

Wie zich afvraagt hoe groot Black Friday geworden in ons land: wel, zo groot dat het een onderwerp geworden is op de ministerraad. Minister van Economie Pierre-Yves Dermagne (PS) verklaarde vrijdag na overleg met zijn collega’s dat hij van plan was om, net zoals men dat in Frankrijk plant, de koopjesdag van komende vrijdag uit te stellen.  

Meteen was het kot in retailland te klein. In Frankrijk vreest de regering een stormloop op de pas heropende winkels, absoluut te vermijden in coronatijden. “Wij hopen hier ook dat de winkels binnenkort weer openen”, zegt Hans Cardyn van handelsfederatie Comeos. “Maar voorlopig is daar nog geen sprake van. Dus als er hier uitgesteld zou worden: naar wanneer dan?”

Uitstel zou wel eens afstel kunnen worden, vrezen de handelaars en dat kunnen ze zich niet permitteren. Black Friday is namelijk zo groot geworden dat het ook bij ons de allerbelangrijkste online shoppingdag van het jaar is. 

Hoe snel dat gegaan is, heeft Comeos bijgehouden. In 2014 en 2015 waren er de eerste schuchtere promoties in Europa. Maar in 2016 schoot de onlineverkoop op 25 november, Black Friday dat jaar, ineens met 47 procent de hoogte in en werd het na de eerste twee dagen van de zomersolden meteen de beste dag voor de e-commerce. Een jaar later stond Black Friday al op één. En in 2018 bleven er zelfs al Belgen op tot middernacht om toch maar zeker meteen hun slag te kunnen slaan bij de start van de promoties.

Kerstshoppen

Hoe dat zo’n vaart is kunnen lopen? Van oorsprong is Black Friday immers een door en door Amerikaanse traditie, een koopjesdag op de dag na Thanksgiving, een feestdag die wij niet kennen. Jorg Snoeck, oprichter van het vakblad RetailDetail, moet er geen twee seconden over nadenken. “We leven niet meer in een Gallisch dorpje. De wereld is niet meer fysiek, die zit in de binnenzak van de consument. En die consument zal altijd de laagste prijs opzoeken.”

Daardoor zijn handelaars hier wel verplicht om hun karretje aan te pikken. Wie op de website van zijn vaste schoenenverkoper geen goede deal vindt, vindt die vast wel bij een internationale speler, en vaak voor exact hetzelfde product. “Je kunt als handelaar de stand van de wind niet veranderen”, vat Snoeck het filosofisch samen, “je kunt alleen je zeilen bijstellen. Wie niet meegaat, gaat eraan.”

Jorg Snoeck van het vakblad 'RetailDetail': 'Je kunt als handelaar de stand van de wind niet veranderen. Je kunt alleen je zeilen bijstellen. Wie niet meegaat, gaat eraan.”Beeld RV

Bovendien ligt Black Friday bijzonder strategisch op de kalender. De laatste vrijdag van november, een maandje voor kerst en nieuw: het is de start van het eindejaarsshoppingseizoen. Uit onderzoek van consultingbureau Deloitte van vorig jaar blijkt dat Black Friday daar ook voor gebruikt wordt. Vijf procent van de shoppers zou zelfs al hun kerstcadeaus die dag aankopen.

Slim van Ikea

En toch is niet iedereen overtuigd van de waanzinnige koopjesslagen. Ikea heeft Black Friday dit jaar bijvoorbeeld wereldwijd omgedoopt tot Bring Back Friday. De Belgische filialen doen niet mee, aangezien de fysieke winkels gesloten zijn, maar elders worden klanten aangespoord om hun gebruikte spullen terug te brengen naar de winkel. In ruil krijgen ze een tegoedbon met dubbele waarde. 

Is dat een eerste teken aan de wand dat er toch een limiet zit op het aanmoedigen van het ongebreidelde shoppen? Comeos gelooft van niet. “Duurzaamheid en promotieacties kunnen perfect hand in hand gaan”, zegt Cardyn. “Dat hoeven echt geen tegengestelden te zijn.”

Snoeck is iets genuanceerder. “Laten we elkaar geen Liesbeth noemen, natuurlijk gaan zulke dagen wel over fast fashion en fast retail. De actie van Ikea is heel slim gezien, want er zit inderdaad een kentering aan te komen. De consument wordt gevoeliger voor duurzaamheid en dat zal alleen maar toenemen. Maar het einde van kortingfestivals zou ik zeker niet voorspellen: lage prijzen blijven altijd aanlokkelijk.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234