Maandag 17/05/2021
Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open Vld).

AnalysePolitiek

Hoe Bart Somers plotseling klimaatminister werd

Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open Vld).Beeld © Stefaan Temmerman

Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open Vld) lanceert een eigen klimaatplan voor de lokale besturen. Het doel: hoger mikken dan het Vlaamse klimaatplan van Zuhal Demir (N-VA). ‘Laten we samen ambitieuzer zijn.’

Op het moment dat Vlaanderen internationaal geen fraaie beurt maakt op het vlak van klimaatbeleid, komt minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open Vld) op de proppen met een ambitieus klimaatplan. Een plan dat veel verder gaat dan dat van zijn collega Zuhal Demir (N-VA), minister van Leefmilieu. Terwijl zij maatregelen voorziet voor een CO2-reductie van 32,6 procent, gaat hij los over de Europese doelstelling en mikt hij samen met de lokale besturen op 40 procent.

Of Somers hiermee buiten zijn bevoegdheid treedt? Neen, zegt hij beslist. “In het Vlaams klimaatplan staat dat de lokale besturen hun steentje moeten bijdragen aan het klimaat. Het enige wat ik doe, is dat concreet maken. Daarmee houd ik mij aan de afspraken binnen de regering.” Somers benadrukt dat zijn plan tot stand kwam in overleg met Demir, met wie hij naar eigen zeggen goed samenwerkt. De minister bevestigt dat, en steunt haar collega.

Demir heeft er naar eigen zeggen geen moeite mee dat Somers op haar domein treedt. “Ik ben coördinerend minister voor het klimaatbeleid, maar dat neemt niet weg dat elk vakminister zijn of haar eigen verantwoordelijkheid moet nemen”, zegt ze via haar woordvoerder. “Ik kan alleen maar blij zijn wanneer collega’s met eigen initiatieven komen. In het geval van Somers is dat het warm maken van de lokale besturen.”

Green Deal

Somers gaat verder dan warm maken. Hij belooft de lokale besturen geld uit het Klimaatfonds, en trekt zelf een miljoen euro uit om klimaatoverleg op lokaal niveau te organiseren. In ruil stelt hij heldere doelstellingen voorop die elke Vlaming begrijpt, zoals een boom en een halve meter haag planten per burger, en een laadpunt per 200 inwoners voorzien. De doelen zijn bewust helder geformuleerd om de Vlaming te mobiliseren.

Het enthousiasme valt op omdat Vlaanderen de voorbije jaren meermaals een modderfiguur sloeg op internationale klimaattoppen. Vorige week raakte bekend dat Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) een kritische brief stuurde naar Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. Daarin maakte hij zich zorgen over het feit dat er via de Green Deal – of de ‘Mean Deal’, zoals Demir zegt – te weinig geld vloeit naar Vlaanderen.

Kan Somers niet langer aanzien hoe Vlaanderen aanmoddert? Hij verdedigt het Vlaamse klimaatplan loyaal. Toch noemt hij de ambitie om het aantal laadpunten voor elektrische auto’s te verhogen van 3.000 naar 8.500 “erg bescheiden”. Hij legt de lat vier keer hoger. “Sommigen vroegen zich af of het Vlaamse klimaatplan wel ambitieus genoeg was. Nu zeg ik: laten we samen ambitieuzer zijn.”

Geen federale boodschap

Een liberaal minister die met een groen plan komt aanzetten – nu Open Vld moet kiezen tussen een federale regering met Groen of N-VA, zal het plan onvermijdelijk in die context bekeken worden. Eind vorig jaar leek Somers nog het pad te effenen voor een paars-groene regering door te stellen dat “zelfs een blinde kan zien dat N-VA niet in de federale regering wil”, maar sindsdien zijn er binnen Open Vld twee kampen ontstaan.

Dit klimaatplan is geen voorafname op de federale keuze van zijn partij, benadrukt Somers. “Dit is geen politiek spel. Mijn rol als Vlaams minister is om het regeerakkoord uit te voeren. We hebben afgesproken binnen de regering dat we ons niet zullen laten meeslepen door de federale impasse.” De aanval van N-VA op Open Vld-voorzitter Gwendolyn Rutten, vorige week op Twitter, noemt Somers wel “onproductief” en “niet correct”.

Bij de lokale besturen zien ze Somers graag komen. “Wij kijken ernaar uit om hier onze schouders onder te zetten”, zegt Nathalie Debast van de Vlaamse Vereniging voor Steden en Gemeenten (VVSG). Toch benadrukken ze dat klimaatbeleid verder gaat dan bomen planten of laadpalen zetten. “Voor meer fundamentele vraagstukken, zoals het gebruik van fossiele brandstoffen, zullen de andere beleidsniveaus mee moeten.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234