Zaterdag 28/05/2022

Hoe Ajax een Europese meeloper werd

‘Wij zijn de beste!’, schreeuwde Louis van Gaal in 1995 naar de Amsterdamse fans nadat hij met Ajax én de titel én de Champions League had gewonnen. Vijftien jaar later is er veel minder reden tot grootspraak. Niemand noemt Ajax vandaag nog een Europese supermacht en zelfs in eigen land is het niet langer dé topclub. Tientallen geflopte transfers, veertien trainerswissels en vele bestuurlijke twisten hebben de Godenzonen met een smak op aarde doen storten.

Het Ajax dat vanavond Anderlecht partij geeft in de Europa League, is in niks nog te vergelijken met het grote Ajax dat in 1995 de Champions League won. Toen stonden zeven spelers van eigen kweek (allen internationals) aan de aftrap, vanavond slechts vier. Waarvan er amper twee - de keeper en de rechtsback - goed genoeg zijn voor Oranje. In ’95 zat er met Louis van Gaal bovendien een trainer op de bank die daar al 4 jaar de lakens uitdeelde, vanavond begint Frank de Boer pas aan zijn 2de (!) Europese match als hoofdtrainer van Ajax. Hij is de veertiende coach in bijna evenveel jaar. Er passeerden in de ArenA in tussentijd ook nog vier technische directeurs en drie voorzitters. Geen van hen kon echter verhinderen dat Ajax in eigen land bijgehaald werd door PSV, Twente en AZ en in Europa gedegradeerd werd tot middenmoter.

“Dat is het gevolg van een gebrek aan talent en geld”, zeggen zowel Barry Hulshoff (oud-Ajacied en sinds vorig jaar lid van de Ajax Ledenraad) als Frits Barend (voetbaljournalist en Ajaxkenner). Hulshoff wijst daarvoor in de eerste plaats naar het falende transferbeleid. “Er ís gewoon geen transferbeleid, dat is het probleem. Er is geen visie. De voorbije jaren hebben de trainers vaak de macht gekregen om spelers te halen en dat werkt tegen de club, want trainers denken zelden op de lange termijn. Het is de club die moet bepalen wat voor soort spelers er naar Ajax mag komen.”

Volgens Barend zijn veel spelers ook te duur aangekocht. “Sulejmani bijvoorbeeld. Daarvoor is destijds niet eens een scoutingrapport opgesteld. Twee jaar geleden had de huidige voorzitter Coronel nochtans een rapport gemaakt waarin stond dat er voortaan geen spelers meer mochten aangekocht worden voor de breedte, die moesten uit de eigen opleiding komen. Er mocht enkel nog betaald worden voor toppers.” Dat gebeurde echter niet en resulteerde vorig jaar in een monsterverlies van liefst 23 miljoen euro, wat er op zich dan weer voor zorgde dat Ajax een paar weken geleden Luis Suarez van de hand moest doen.

Barend en Hulshoff zien ook in de huidige situatie in het Europese voetbal - waarbij de budgetkloof met de absolute topclubs gigantisch is geworden - een oorzaak voor de Amsterdamse neergang. “Vroeger bleven toptalenten als Seedorf of Kluivert tot hun 24ste bij Ajax, vandaag staan Chelsea en Real Madrid al op de stoep met een vette cheque voor jongens die nog 18 moeten worden. Dat zorgt ervoor dat Ajax niet lang genoeg meer kan profiteren van z’n eigen werk.” Hulshoff beaamt. “Talentvolle jeugspelers worden weggekocht nog voor ze op een leeftijd zijn gekomen waarop ze Ajax met hun prestaties kunnen terugbetalen voor hun opleiding.”

Barend wijst ook naar de erfenis van Louis van Gaal. “Hij heeft Ajax begin jaren ’90 heel goed geleid, maar hij trok in die tijd wel alles naar zich toe. Hij had alle macht en liet daardoor bij zijn vertrek een grote leegte na. Die leegte is nooit opgevuld geraakt.” Dat machtsvacuüm zorgde voor heel wat ruzies op bestuursniveau. “Iedereen had zijn eigen mening, maar er durfde nooit iemand opstaan om te zeggen: zó gaan we het doen”, aldus Barend. “Ajax is daardoor geen club meer, maar een verzameling van eilandjes die elk een eigen kant opdrijven.” Met de terugkeer van Johan Cruijff, die sinds vorige week bij Ajax als adviseur is aangesteld, zou dat volgens Hulshoff moeten keren. “We verwachten veel van zijn ideeën. De oud-spelers in de Ledenraad staan alleszins achter hem, dus hij zal zijn plannen grotendeels kunnen uitvoeren. Heel Ajax hoopt dat die op korte termijn al effect zullen hebben, want het is hoognodig.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234