Vrijdag 30/09/2022

In kaartAbortus

Hoe abortus nu al voor miljoenen Amerikaanse vrouwen onmogelijk is geworden

Demonstranten protesteren voor het recht op abortus voor het gebouw van het Amerikaanse Hooggerechtshof in Washington DC. Beeld AP
Demonstranten protesteren voor het recht op abortus voor het gebouw van het Amerikaanse Hooggerechtshof in Washington DC.Beeld AP

Al meer dan 7 miljoen Amerikaanse vrouwen hebben sinds de vernietiging van het Roe vs. Wade-arrest door het Hooggerechtshof vrijdag de toegang tot abortus verloren. De komende dagen en weken komen er daar naar alle waarschijnlijkheid nog bijna 20 miljoen bij. Vooral in de zuidelijkere armere staten zullen vrouwen tot 1.000 kilometer en meer moeten reizen als ze nog een legale vruchtafdrijving willen laten uitvoeren.

TT en AW

Met de beslissing van het Amerikaanse Hooggerechtshof om het eerdere Roe vs. Wade-arrest uit 1973 terug te draaien, wordt abortus in de Verenigde Staten niet verboden. Wel zegt het Hof dat het aan elk van de vijftig staten zelf is om een beslissing te nemen, en niet aan de federale overheid die het recht tot nu toe garandeerde.

Dat het desondanks snel kan gaan, tonen nu al tien staten aan, waar er al een verbod is ingevoerd. In zes staten is dat zelfs het geval van verkrachting of incest. In totaal zijn nu al ongeveer 7,2 miljoen Amerikaanse vrouwen door de verboden getroffen. In zo goed als alle gevallen gaat het om conservatieve staten waar de Republikeinen de macht in handen hebben via de gouverneur en het lokale staatsparlement.

Het eerste verbod kwam er vrijdag in Missouri, amper een kwartier na de bekendmaking van de beslissing van het Hooggerechtshof. Utah volgde enkele uren later. De Republikeinse senator Daniel McCay benadrukte dat het ook verkeerd zou zijn van vrouwen om abortus te plegen in naburige staten.

‘Trigger laws’

Ook Ohio voerde al een verbod in voor abortus “vanaf de eerste detecteerbare hartslag van de foetus”, een wet die al sinds 2019 op de plank lag. De meeste conservatieve staten hebben al jarenlang zulke zogenaamde ‘trigger laws’ klaarliggen, wetten die volledig zijn goedgekeurd en automatisch van kracht worden enkele dagen of weken na de beslissing van het Hooggerechtshof. Arkansas nam vrijdag ook al meteen contact op met de twee abortuscentra van de staat: zij mogen niet langer abortussen uitvoeren, tenzij het leven van de moeder in gevaar is.

Ook in Kentucky, Louisiana, Oklahoma, South Dakota en Wisconsin is abortus enkel nog mogelijk in “medische noodgevallen”. In Alabama was het al illegaal om abortus te plegen, nog voor de beslissing van het Hooggerechtshof.

De komende dagen en weken zullen allicht nog bijna 20 miljoen vrouwen het recht op abortus verliezen: in twaalf staten, waaronder het bevolkingsrijke Texas en Florida, is een verbod slechts een kwestie van tijd. Volgens de Texaanse 'triggerwet’ treedt het verbod bijvoorbeeld 30 dagen na de beslissing van het Hooggerechtshof in voege. In West Virginia keurden de kiezers ook al eerder een verbod goed, een wettelijke beslissing wordt elk moment verwacht. De ene abortuskliniek die er nog was, sloot vrijdag al de deuren aangezien ze niet langer beschermd wordt door de Amerikaanse grondwet.

Demonstranten protesteren voor het recht op abortus voor het gebouw van het Amerikaanse Hooggerechtshof in Washington DC. Beeld AFP
Demonstranten protesteren voor het recht op abortus voor het gebouw van het Amerikaanse Hooggerechtshof in Washington DC.Beeld AFP

Onzeker

In nog eens negen andere staten is de toekomst onzeker en valt te verwachten dat de Republikeinen er de komende tijd zullen proberen nieuwe verboden goed te keuren, zeker daar waar ze een meerderheid in de lokale parlementen hebben.

Daarmee blijven er slechts twintig vooral Democratisch gezinde staten in het noordoosten en aan de westkust over waar abortus naar alle waarschijnlijkheid legaal zal blijven. Een tiental daarvan wil zijn wetten nu zelfs nog uitbreiden om de toegang voor inwoners van andere staten te vergemakkelijken. “We zullen altijd een veilige haven zijn voor iedereen in het hele land die een abortusbehandeling nodig heeft. Je hebt mijn woord”, schreef gouverneur Kathy Hochul van de staat New York.

Lees ook

Wie is Norma McCorvey, icoon van de Amerikaanse abortusbeweging die van kamp veranderde?

Waarom het verwerpen van Roe v. Wade een onzekere, angstaanjagende toekomst brengt

Op de Pride-parade in New York heerst de angst na terugdraaien recht op abortus: ‘Nu zijn wij aan de beurt’

Meer dan 1.000 kilometer rijden

De ongelijke geografische verspreiding maakt dat vooral inwoners van rurale zuidoostelijke staten door de aanhoudende reeks verboden zwaar getroffen worden, aangezien ook hun buurstaten eenzelfde verbod hebben ingevoerd of nog zullen invoeren. The Guardian berekende aan de hand van de locaties van de huidige abortusklinieken hoe de afstand voor een vrouw uit Louisiana tot de dichtstbijzijnde plaats om hulp te krijgen zal stijgen van gemiddeld 110 naar meer dan 850 kilometer.

Dat zijn bovendien de afstanden in vogelvlucht. Iemand die in het meest zuidelijke punt van Texas woont, Cameron County, zal in plaats van 80 kilometer 1.400 kilometer over de weg moeten reizen om tot in New Mexico te geraken. Ook in zuidelijke staten als Florida, Mississippi en Alabama, maar ook in staten als Montana en North Dakota in het noorden, zullen de legale opties drastisch ingeperkt worden. Bovendien gaat het in de staten met een verbod gemiddeld genomen ook vaker om vrouwen met een lager inkomen en dus minder financiële middelen om die grote afstanden af te leggen.

Vergoeden

Flink wat grote Amerikaanse bedrijven zeggen hun personeel dan ook steun toe en bieden aan reiskosten te vergoeden als mensen naar een andere staat moeten reizen voor een abortus. Het gaat onder meer om Apple, Facebook-moeder Meta Platforms, Disney en de banken JP Morgan, Goldman en Bank of America. De grote bedrijven hebben vaak personeel in allerlei staten, die nu allemaal andere regels krijgen.

Outdoormerk Patagonia en concertorganisator Live Nation gaan nog een stapje verder en willen ook de borgsom betalen voor personeel dat opgepakt wordt bij demonstraties voor het recht op abortus. De taxi-apps Uber en Lyft gaven al eerder aan juridische kosten van chauffeurs in Texas voor hun rekening te nemen als die worden aangeklaagd omdat ze zwangere vrouwen naar een abortuskliniek hebben vervoerd. Een Texaanse wet maakte namelijk hulp bij het plegen van een abortus strafbaar. Ook andere staten zouden dergelijke wetten willen invoeren.

Google biedt personeel in staten waar abortus verboden wordt zelfs aan dat ze naar een andere vestiging van het bedrijf mogen verhuizen. Softwareconcern Salesforce had eerder al gezegd werknemers en hun families te helpen verhuizen uit Texas vanwege de zeer strenge abortuswetgeving in die zuidelijke staat.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234