Vrijdag 23/08/2019

Koralen

Hittegolven onder water catastrofaal voor koraal

Als koraal verbleekt door opwarming van het zeewater, kan het zich herstellen als de watertemperatuur weer zakt. Maar als het water te warm wordt, sterft het koraal af en is herstel onmogelijk. Bij hittegolven onder water, die zich als gevolg van klimaatverandering steeds vaker voordoen, zijn koraalriffen ten dode opgeschreven.

Groot Barrièrerif bij Australië. Beeld Universal Images Group via Getty

Die waarschuwing over de permanente koraalbeschadiging komt van een groep Australische en Amerikaanse wetenschappers, die onderzoek deed naar de schade die in 2016 werd aangericht aan het Groot Barrièrerif bij Australië. Toen werd een enorm groot deel van het rif getroffen door verbleking en ging ook veel koraal dood. Het waren de gevolgen van het natuurverschijnsel El Niño, dat zorgde voor de aanvoer van ongewoon warm oceaanwater, en van de algehele opwarming van het oceaanwater.

Verbleking treedt op als koraaldiertjes – poliepen – de algen afstoten waarmee ze in symbiose leven en die het koraal zijn kleur geven. Verbleekt koraal is kwetsbaar voor ziektes en kan eerder afsterven. Het kan zich herstellen als de poliepen nog leven, de hoge watertemperaturen niet te lang aanhouden en de algen terugkeren.

Uit een laboratoriumproef met twee op het Groot Barrièrerif levende koraalsoorten blijkt dat bij het overschrijden van een bepaalde grens – verhoogde temperaturen die overeenkomen met een hittegolf onder water – het koraal niet verbleekt, maar snel sterft. Als de poliepen dood zijn, wordt het kalkskelet vervolgens in hoog tempo overwoekerd door schadelijke algen en bacteriën, die op hun beurt het skelet poreus maken en verzwakken. De kalkskeletten van het koraal takelen dan binnen enkele weken af, aldus de onderzoekers in Current Biology.

Symbiotische relatie

“Tot nu toe hebben we verbleking van het koraal beschreven als een gebeurtenis waarbij de symbiotische relatie tussen het koraal en zijn microben wordt verbroken en het koraal zijn belangrijkste voedselbron verliest”, zegt Tracy Ainsworth van de Universiteit van New South Wales in Sydney in een begeleidende verklaring. “Maar we zien nu dat ernstige mariene hittegolven een veel schadelijker effect kunnen hebben dan verbleking: het water wordt zo warm dat het koraaldiertje sterft en alleen het onderliggende skelet overblijft.”

Han Lindeboom, emeritus hoogleraar mariene ecologie, prijst het onderzoek (‘keurige proeven, keurige grafieken’), dat volgens hem ondubbelzinnig aantoont dat koraal bij extreme temperaturen snel kan doodgaan. “Het koraal kan nog sneller aan zijn einde komen dan we al dachten”, aldus Lindeboom, die niet betrokken is bij de studie. “Het klimaat is aan het veranderen en dat heeft ook zijn weerslag op het koraal. Als de koraaldiertjes eenmaal dood zijn, is de kans op snel herstel verkeken. Dat is het belang van dit artikel.”

De auteurs schrijven dat het doodgaan van koraal door extreme temperaturen als een ander biologisch verschijnsel moet worden beschouwd dan verbleking. “Dit proces is niet alleen vernietigend voor het dierlijk weefsel, maar ook voor het skelet dat snel verzwakt en wegkwijnt”, aldus Bill Leggat van de Universiteit van Newcastle.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden