Donderdag 14/11/2019

Klimaat

Hittegolfje in de herfst: geen zorgen, maar genieten

Op het Krugerplein in Borgerhout profiteert iedereen van de zachte temperaturen. 'Een sociaal dier als de mens leeft op.' Beeld Tine Schoemaker

Dankzij orkaan Ophelia stijgt de temperatuur dit weekend vlot boven de 20 graden. Eventjes zomer dus in het midden van de herfst. Wat doet dat met mens en dier?

De winterjassen mogen even terug de kast in. Dit weekend is het tijd voor zonnecrème, T-shirts en zonnebrillen. Als Frank, Sabine, Jill en co. het bij het rechte eind hebben, kunnen we zondag gaan herfstwandelen bij 24 graden en onder een stralende zon. Een hittegolf(je) halfweg oktober dus. Is dat goed nieuws? Of moeten we ons zorgen maken over verstoorde bioritmes en dolgedraaide fauna en flora?

"Wat de mens betreft stelt er zich alvast geen enkel probleem", weet Johan Mertens, professor gedragsecologie aan UGent. "Het enige effect is dat we dit weekend met zijn allen een stuk vrolijker zullen zijn." Een biologische verklaring voor dat fenomeen is er niet, een sociologische wel. Mertens: "Een weekend met zomers weer zet aan tot sociaal gedrag. Mensen komen buiten, doen terrasjes en gaan wandelen of fietsen. Een sociaal dier als de mens leeft op in dat soort omstandigheden."

Extra vetreserves

Ook gedragsbioloog Mark Nelissen ziet geen probleem voor de menselijke soort. "Het gaat om een korte periode van relatieve hitte. Die paar dagen zijn te weinig om echt impact te hebben."

Hetzelfde geldt eigenlijk voor het planten -en dierenrijk. Ook daar hebben die paar dagen zomer niet meteen een blijvende impact. "Je ziet hier en daar nog wel wat platen bloeien, maar echt abnormaal is zo'n nabloei in deze periode van het jaar niet", zegt Wim Verachtert van de studiedienst van natuurorganisatie Natuurpunt.

Als er al een effect is, is dat er eerder in de positieve zin. Verachtert: "Het is sowieso goed nieuws voor de dieren die zich op hun winterslaap aan het voorbereiden zijn. Zij krijgen nu een aantal extra dagen de tijd om voedsel te zoeken en vetreserves op te slaan." Ook voor vlinders en libellen is het warme weer een meevaller. "Die soorten verdwijnen wanneer het 's nachts kouder wordt en aan de grond gaat vriezen, maar daar is nu nog absoluut geen sprake van." Vogelliefhebbers zullen dankzij de nazomer dan weer wat langer van de aanwezigheid van vinken, graspiepers en zanglijsters in hun tuin kunnen genieten. "Dat zijn soorten die overwinteren in Frankrijk of Spanje. Maar zolang het hier niet kouder wordt, blijven ze gewoon bij ons."

Seizoensvariatie

Een echte stoorzender zijn de hoge temperaturen van de komende dagen dus niet. "De nazomer is niet alleen te kort om impact te hebben, hij valt ook te vroeg", zegt Erik Matthysen, bioloog van de Universiteit Antwerpen. "Mocht het nu eind november plots 25 graden worden dan krijg je een compleet ander verhaal. Zo diep in de herfst zijn bijvoorbeeld vleermuizen al aan hun winterslaap bezig. Wanneer de temperaturen dan plots de hoogte in schieten, worden die dieren wakker, gaan ze voedsel zoeken dat er niet is en verliezen ze energie die ze broodnodig hebben om de winter door te komen."

De temperaturen die voor dit weekend worden voorspeld liggen, wat Matthysen betreft, binnen de normale seizoensvariatie. Niets om je zorgen over te maken dus, wel om volop van te genieten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234