Zaterdag 03/12/2022

KaartHitte

Hitte slaat niet overal in Vlaanderen even hard toe: bekijk op deze kaart en grafiek hoe warm het in uw buurt is

Illustratiebeeld. Beeld Getty Images
Illustratiebeeld.Beeld Getty Images

Vandaag en morgen geldt voor bijna het hele land code oranje omwille van de hitte. De overheid waarschuwt iedereen zich te beschermen tegen de zon en de warmte en op vele plaatsen worden voorzorgsmaatregelen genomen. Toch slaat de hitte niet overal even hard toe. In het hart van de steden is er - vooral ‘s nachts - sprake van hitte-eilanden, plekken waar het door omgevingskenmerken warmer is dan elders. Ontdek hier de verschillen.

Redactie

Op deze interactieve kaart kan u de laatst gemeten temperatuur in een bepaalde regio opzoeken. Het VLINDER-project van de Universiteit Gent monitort met een netwerk van weerstations het weer in verschillende regio’s in Vlaanderen en brengt zo het effect van de hitte-eilanden in kaart. Betrouwbare weerswaarnemingen beperken zich meestal tot weerstations in zeer open en rurale omgevingen. Het VLINDER-project, operationeel sinds december 2019, wil hier verandering in brengen en een meetnetwerk opzetten waarbij gemeten wordt in zeer uiteenlopende omgevingen (landelijk, stadscentra, industriele sites, bossen, ...).

We spreken van een stedelijk hitte-eiland-effect: het grote temperatuurverschil tussen de stad en het platteland. Bij de vorming van hitte-eilanden speelt de omgeving een grote rol: de dichtheid van de bebouwing, de aanwezigheid van groen of water. In de stad heb je materialen – beton, asfalt, enzovoort – die een andere warmtecapaciteit hebben dan de materialen op het platteland. In de stad wordt de warmte veel langer bijgehouden. Op het platteland zit er veel meer vocht in de bodem, wat ervoor zorgt dat er minder energie overblijft om de lucht op te warmen.

Grote verschillen

“Dat steden vaak warmer zijn dan buitengemeenten, wisten we al langer. Maar nu willen we met dit project meer lokaal toegespitste gegevens bieden, die tonen hoe groot de verschillen zijn”, zei Steven Caluwaerts, coördinator van VLINDER, eerder in De Morgen. De meetlocaties zijn zo gekozen dat alle landschappen die we in Vlaanderen en Brussel vinden, vertegenwoordigd zijn. Sommige VLINDER-meetpunten bevinden zich in sterk verstedelijkte en industriële omgevingen. Maar er bevinden zich eveneens weerstations in duinen, bossen en meren. Die diversiteit aan locaties is cruciaal voor de wetenschappelijke doelstellingen van het project omdat met deze data de invloed van de omgeving (water, stad, groen,..) op het weer in kaart gebracht kan worden.

Dit netwerk van weerstations werd niet opgericht door een officieel instituut, maar wel door Vlaamse scholen, onderzoekers en lokale partners. Het is dus een ‘citizen-science’ project waarbij secundaire scholen zo divers mogelijke locaties voorgesteld hebben, de weerstations gebouwd hebben en met de data aan de slag gaan. Door de gegevens die dit netwerk oplevert, kan het KMI op termijn verfijndere weersvoorspellingen maken. “Het is onbegonnen werk om dit als onderzoekers op zulke schaal zelf te organiseren. Vandaar dat het VLINDER-project beroep doet op scholen. De leerlingen zullen doorheen het hele project betrokken worden: geschikte locaties zoeken, weerstations bouwen, metingen onderzoeken, lessen rond weer en klimaat volgen, enzovoort”, aldus Caluwaerts.

Hitte-eilanden zijn wel een nachtelijk fenomeen. Overdag zijn de verschillen minder uitgesproken. Bovenstaande grafiek toont de temperaturen die de laatste 24 uur gemeten werden in verschillende meetstations verspreid over Vlaanderen. Buiten de stad zien we dat het ‘s nachts effectief veel sterker afkoelt. Terwijl de warmte in de grote stad verderop wordt vastgehouden. Het hitte-eiland-effect dus.

Het valt ook op dat de temperaturen tijdens de nacht in de kustgemeente De Haan veel minder dalen dan in grote steden. Spreken we daar dan ook van een hitte-eiland? “Aan de kust heb je het effect van de Noordzee”, legt Caluwaerts uit. “Water warmt heel traag op en koelt heel traag af. Water buffert op die manier de temperatuurschommelingen. Overdag zorgt het water voor iets lagere temperaturen, in de nacht voor hogere temperaturen. En dat zien we trouwens niet alleen aan de Noordzee, maar ook aan meren en rivieren.”

Volg alle updates over de hitte in onze liveblog.

Lees ook

Het wordt gevaarlijk heet vandaag en morgen: dit gebeurt er op zo’n dag met ons lichaam

Honderden hittedoden en tienduizenden hectares bos in lichterlaaie: extreme hitte slaat meedogenloos toe in Zuid-Europa

Zo houden we onze huisdieren koel en veilig op een hete dag

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234