Woensdag 19/01/2022

Hitler zit tussen onze oren

'Kijk schat, die waterketel lijkt op Hitler!' Toen een Amerikaan opmerkte dat een waterkoker op een reclamepaneel van warenhuisketen JC Penney nazitrekjes vertoonde, ging zijn foto meteen de wereld rond. De keten moest zich zelfs excuseren maar een belangrijkere vraag dringt zich op: waarom herkennen wij Hitler in zoveel dingen?

Wat lijkt er tegenwoordig allemaal op Hitler? Als we het internet moeten geloven: veel. De hilarische website 'Cats that look like Hitler' bewijst al jaren dat er geen onschuldige poezen meer rondlopen, maar mensen herkennen het nazihoofd ook in huizen, auto's, en nu dus in een waterketel. In de vorm van het handvat zien mensen het kapsel van Hitler, in het topje op het deksel zijn snor. Nadat een oplettende Amerikaan een foto van het reclamebord nam en die via Twitter verspreidde, barstte de bom snel. "De marketingverantwoordelijke wordt ontslagen", klonk het bij twitteraar Ryan Wilson. "Ik wil je Hitlertheepot niet", aldus twitteraar en Huffington Post-redacteur Lee Benari.

Nochtans is het helemaal niet onlogisch dat mensen gezichten herkennen in objecten. Professor in de neuropsychologie Guy Vingerhoets legt uit hoe dat komt: "Aangezichten zijn voor de mens enorm belangrijk. In tegenstelling tot de dierenwereld zijn bij mensen alle emoties van het gezicht af te lezen. Ook ons herkenningsvermogen is daarbij sterk ontwikkeld." Vingerhoets vertelt dat het zien van Hitler in zo'n ketel het resultaat is van activiteit in ons zogenaamde 'fusiforme aangezichtshersengebied'. "Dat is een gebied in de hersenen dat er uitsluitend voor dient om aangezichten te herkennen. Als dat gebied een beetje te actief wordt, kan het zijn dat we zelf van gewone contouren gezichten gaan maken, zoals in het geval van de waterketel."

Dat het beeld van Hitler nadien dan ook bij iedereen blijft hangen, heeft vooral met de context te maken. "Je weet dat je op dat reclamebord twee verschillende dingen kunt zien, maar je hersenen kiezen ervoor om Hitler te zien omdat er daar een groter verhaal aan vasthangt", zegt Vingerhoets. "Met andere woorden: het gezicht van Hitler is voor je hersenen interessanter dan een saaie waterketel."

In 2011 kwam de Brit Clive Davies ook al in het nieuws omdat een jonge twintiger de Führer in zijn huis meende te herkennen. Het leverde de man een hoop kijklustigen op, die speciaal naar zijn dorp kwamen om het 'Hitlerhuis' te bezichtigen. "Het is het Derde van het Rijk", werd er in het dorpje gegrapt toen men vroeg waar het huis zich bevond.

'Niet de bedoeling'

Ondertussen is de Amerikaanse warenhuisketen JC Penney, het bedrijf achter de waterketelreclame, kop van jut. Eerst wilde JC Penney geen commentaar geven op het voorval, maar intussen werd het reclamebord wel neergehaald en werd er via Twitter ook gereageerd. "Als we de ketel hadden willen ontwerpen met het idee om hem op iets te laten lijken, waren we wel voor een sneeuwman of iets leuks gegaan, en niet voor Hitler", klinkt het bij JC Penney. "Het was dus totaal onze bedoeling niet."

De imagoschade is natuurlijk wel geleden. Nochtans schaadt het hele verhaal JC Penney niet in de verkoop: de theepot is in de onlineshop van het warenhuis al volledig uitverkocht.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234