Vrijdag 01/07/2022

Verenigde Naties

Historisch: kandidaten voor VN-topjob openlijk aan de tand gevoeld

Enkele kandidaten op een rij. Bovenaan vlnr: Irina Bokova, Helen Clark, Natalia Gherman, Vesna Pusi. Onderaan vlnr: Antonio Guterres, Srgjan Kerim, Danilo Turk. Beeld AFP
Enkele kandidaten op een rij. Bovenaan vlnr: Irina Bokova, Helen Clark, Natalia Gherman, Vesna Pusi. Onderaan vlnr: Antonio Guterres, Srgjan Kerim, Danilo Turk.Beeld AFP

Voor het eerst in de geschiedenis zijn er publieke debatten van start gegaan om de kandidaten voor de post van VN-secretaris-generaal op de rooster te leggen. Zo wordt het selectieproces voor die diplomatieke topjob eindelijk uit de achterkamers getrokken.

Stefan Grommen

Een dikke 70 jaar bestaat de VN intussen, maar al die jaren was het proces om de secretaris-generaal aan te duiden er een van achterkamertjes. Dat wordt dit jaar anders en dat is vooral te danken aan een campagne van 750 ngo's - getiteld '1 for 7 Billion'. "Het is cruciaal dat de beste kandidaat voor die job wordt gekozen", klonk daar de boodschap. "Maar het selectieproces is geheim en gedateerd. Slechts 5 landen [Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, China en Rusland, nvdr] hebben de controle over een beslissing die ons allen aangaat."

De VN reageerde en probeerde de waas van het selectieproces te halen. Voor het eerst kennen we nu vooraf de kandidaten voor de job en krijgen we in de komende dagen een idee van hun visies. In een reeks debatten en hoorzittingen kunnen de aanwezigen hun kritische vragen stellen. Het hele proces is ook live te volgen op het internet (onder meer op de site van '1 for 7 Billion').

In de running zijn onder meer Danilo Turk, de ex-president van Slovenië en voormalig assistent-secretaris-generaal van de VN, Igor Lukšic, minister van Buitenlandse Zaken van Montenegro en Natalia Gherman, Srgjan Kerim, Vuk Jeremic en Vesna Pusic, de voormalige ministers van Buitenlandse Zaken van respectievelijk Moldavië, Macedonië, Servië en Kroatië. Andere kanshebbers zijn nog Antonio Guterres, oud-premier van Portugal, Helen Clark, ex-premier van Nieuw-Zeeland en Irina Bokova, de Bulgaarse topvrouw van Unesco.

Een Oost-Europese vrouw?

De hoop van '1 for 7 Billion' is dat er door de hoorzittingen een duidelijke, democratisch gesteunde favoriet naar voren komt. Zo lijkt er vooraf al enige consensus te zijn over het feit dat de job deze keer naar een vrouw moet gaan. Een mannelijke kandidaat als Lukšic speelt daarop in door bijvoorbeeld een vrouwelijke adjunct te beloven.

In Oost-Europa heerst intussen de overtuiging dat de secretaris-generaal uit hun contreien moet komen. "70 jaar lang was er geen Oost-Europese secretaris-generaal", verwoordt Turk het. "Hoe kan je een eerlijke organisatie hebben die alle delen van de wereld vertegenwoordigt, zonder regionale rotatie?"

Maar de eindbeslissing, en dus ook het vetorecht, ligt wel nog altijd bij de veiligheidsraad van de VN. De eerste selectie vindt plaats in juli om het aantal kandidaten uit te dunnen. Tegen begin 2017 moet de nieuwe VN-chef gekozen zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234