Maandag 28/11/2022

NieuwsGeschiedenis

Historici: botten van gesneuvelden Slag bij Waterloo verwerkt door suikerfabriek

In de boomgaard van de vroegere boerderij Mont-Saint-Jean, tijdens de veldslag een Brits veldhospitaal, werd vorige maand een skelet van een gesneuvelde soldaat opgegraven. Beeld Videostill VRT
In de boomgaard van de vroegere boerderij Mont-Saint-Jean, tijdens de veldslag een Brits veldhospitaal, werd vorige maand een skelet van een gesneuvelde soldaat opgegraven.Beeld Videostill VRT

De botten van veel soldaten die in 1815 sneuvelden tijdens de Slag bij Waterloo, zijn achteraf opgegraven en verwerkt door de lokale suikerindustrie. Tot die conclusie komt een internationaal team van wetenschappers.

AD

Lichamen van gesneuvelden werden in de jaren na de wereldberoemde veldslag, waarbij de troepen van de Franse generaal en afgezette keizer Napoleon Bonaparte het aflegden tegen een leger van Engelse, Pruisische en Nederlandse troepen onder leiding van de Britse hertog van Wellington, volgens hen opgegraven door de lokale bevolking en doorverkocht aan de suikerindustrie. Die had destijds beenderkool nodig om suikerbieten te zuiveren en witte suiker te maken van het stroperige en vuile tussenproduct. Naast botten van dieren werden ook mensenbeenderen gebruikt, aldus de wetenschappers.

Ze baseren zich op speurwerk in verschillende archieven. Daarin vonden ze vanaf 1834 bewijzen van ‘incidenten’ op de plek van de legendarische veldslag ten zuiden van Brussel. “Zo meldt een Duitse geoloog dat hij boeren op het veld in Waterloo botten zag opgraven”, zegt geschiedkundige Bernard Wilkin tegen de RTBF. Hij werkt bij het Rijksarchief in Luik en nam deel aan het onderzoek. “Het gaat vermoedelijk om paardenbeenderen, maar iemand grapt tegelijk dat de beenderen van de keizerlijke garde gemakkelijk verward kunnen worden met paardenbeenderen.”

Publiek geheim

Het was volgens de VRT in die tijd een publiek geheim dat menselijke beenderen in de suiker belandden. Een Duitse krant raadde zelfs aan om honing te gebruiken in de koffie “om te voorkomen dat je de atomen van je overgrootouder ’s morgens opdrinkt, wat met suiker – zoals we allemaal weten – wel goed mogelijk is”, aldus de VRT. Over de opgravingen werden zelfs parlementaire vragen gesteld waarin de lokale overheden werden opgeroepen in te grijpen.

De toenmalige burgemeester van het naburige Eigenbrakel deed dat onder andere in een briefwisseling met de lokale rijkswachtcommandant. “De hogere overheid vraagt me om dit te stoppen op basis van artikel 360 van het strafwetboek.” Dat artikel bestraft opgravingen. Volgens Wilkin zijn er geen bewijzen gevonden dat ook effectief iemand is opgepakt is voor deze illegale opgravingen.

Niet alle beenderen van de gesneuvelden zijn trouwens gebruikt om suiker van te maken. Uit eerder onderzoek bleek al dat minstens een deel van de lichamen vermalen werd tot beendermeel om er akkers mee te bemesten.

De suikerfabriek van Tienen laat in een ludieke reactie op sociale media weten ‘geen beenderen te verwerken’ in haar suiker.

Beenderkool

De suikerbiet was aan het begin van de negentiende eeuw bezig aan een opmars en nieuwe suikerfabrieken hadden zogeheten beenderkool nodig om witte suiker te maken van het stroperige en vuile tussenproduct. Plattelanders konden aardig verdienen aan het opgraven en verkopen van de soldatenskeletten.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234