Zaterdag 13/08/2022

verkiezingen VS

Hillary kan weer ademhalen

Hillary en haar echtgenoot Bill zijn zichtbaar opgelucht na de winst in Nevada. Beeld reuters
Hillary en haar echtgenoot Bill zijn zichtbaar opgelucht na de winst in Nevada.Beeld reuters

Donald Trump won de Republikeinse voorverkiezingen in South Carolina met een grote voorsprong. Hillary Clinton won de Democratische caucus in Nevada met een kleine voorsprong. Toch is het pad naar de uiteindelijke nominatie voor Trump lastiger dan voor Clinton.

MICHAEL PERSSON

Trump en Clinton vierden hun overwinningen met een gevoel van opluchting. Beiden waren in de aanloop naar deze verkiezingen weggezakt in de peilingen. Trump voelde de hete adem van Ted Cruz in de nek, de oerconservatieve Texaanse senator die in een landelijke peiling zelfs voor het eerst aan kop ging. Clinton, die maandenlang ver voor stond op Bernie Sanders, dreigde ineens te worden achterhaald door de beweging van de sociaal-democratische senator uit Vermont.

Voor Clinton zou een nieuw verlies, na New Hampshire, bijzonder ontmoedigend hebben gewerkt. In de bedelbrieven die ze afgelopen week elke dag aan haar supporters stuurde benadrukte ze voortdurend, met enige frustratie, dat Sanders meer geld binnenhaalt en een effectievere achterban heeft. Maar met een felle eindsprint (ze gooide er nog eens een half miljoen dollar aan televisiespotjes tegenaan) wist ze Sanders net voor te blijven.

"Sommigen hebben misschien aan ons getwijfeld, maar we hebben nooit aan elkaar getwijfeld", sprak Clinton haar fans toe, zaterdagavond in Nevada. De Democratische verkiezingstour trekt nu naar het zuiden, waar de zwarte bevolking Clinton verder moet helpen. Hoewel ook daar veel jongeren naar Sanders neigen, is de winst in Nevada een bewijs dat haar boodschap van realisme en ervaring sterk genoeg is.

Trump bleek in South Carolina eens te meer vrijwel onaantastbaar, ondanks zijn riskante stellingnames, zijn weinig conservatieve verleden en de tegenwerking van de gevestigde orde. Zijn kritiek op de familie Bush en de Irak-oorlog kwam hem in een tv-debat op luid boegeroep te staan, de paus oordeelde dat hij met zijn plannen om vluchtelingen te weren "geen goede christen" was en in spotjes werd aan de lopende band benadrukt dat hij vroeger veel linkser dacht dan tegenwoordig.

Trump daalde iets, maar de bodem onder zijn kandidatuur bleef stevig intact. De New Yorkse vastgoedmagnaat eindigde met ruim 32 procent van de stemmen ver voor de nummers twee en drie, Marco Rubio en Cruz, die beiden iets meer dan 22 procent kregen.

Het is een nieuw bewijs dat er een nieuw bewustzijn onder Republikeinse kiezers is ontstaan, waardoor zij principes versus eigenbelang anders wegen dan vroeger. Trump, met zijn agenda van economisch protectionisme en nationale veiligheid, biedt ondanks zijn opportunisme kennelijk meer zekerheid dan de bijbel- en grondwetvaste Cruz. Dat zal hem verder helpen in de zuidelijke staten die voor Super Tuesday (1 maart) op de agenda staan.

Concurrentie voor Trump

Maar Trump is er nog lang niet. Zijn winnende percentage was het laagste in de Republikeinse voorverkiezingen in South Carolina in de afgelopen vier decennia. Twee derde van de Republikeinen hier stemde níet op hem. Dat zijn allemaal potentiële tegenstemmers.

De belangrijkste dreiging komt van Marco Rubio, die zijn tweede plek als overwinning vierde. Rubio is de (nog steeds zeer conservatieve) aanvoerder van het middenveld. Nu Jeb Bush uit de race is gestapt (zie kader), zullen veel van de Bush-stemmers bij hem uitkomen. Tel de percentages op en je komt aardig in de buurt van Trump. Ook de partij-elite, in South Carolina gepersonifieerd door gouverneur Nikki Haley, schaarde zich achter Rubio, die als frisse jonge senator met Cubaanse wortels de Obama van rechts kan worden.

John Kasich is voor Rubio nog wel een dwarsligger. De gouverneur van Ohio, die in het zuiden weinig kans maakt, kan nog gematigde stemmen wegzuigen van Rubio. En elke procentje telt. Omdat de winnaar in de komende staten net als in South Carolina alle gedelegeerden krijgt toegewezen, kunnen een paar stemmen al het verschil maken tussen alles of niets.

De vraag is daarom niet wat Rubio en Trump doen of zeggen, de komende weken. De vraag is vooral wat de andere kandidaten gaan doen.

undefined

Donald Trump. Beeld Photo News
Donald Trump.Beeld Photo News
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234