Woensdag 16/06/2021

Presidentsrace

Hillary Clinton heeft te weinig tegenstand in eigen partij, en dat is een slechte zaak

Hillary Clinton. Beeld REUTERS
Hillary Clinton.Beeld REUTERS

Waarschijnlijk op sociale media, zondag rond de middag. Wat al lang in de lucht hing, wordt dit weekend officieel: Hillary Clinton (67) doet in 2016 een tweede gooi naar het Amerikaanse presidentschap. Dit keer zonder serieuze linkse uitdager uit eigen partij. En dat is niet zonder gevaar.

"Om eerlijk te zijn willen we het gewoon achter de rug hebben", zegt een lid van Clintons campagneteam aan onlinemagazine Politico. Want dat Clinton kandidaat is voor de Democraten staat eigenlijk al maanden, misschien jaren vast.

Ze bouwt al een hele tijd aan een campagneteam, kan nu al rekenen op miljoenen dollars aan steun en beschikt over tonnen ervaring als voormalige first lady, senator en minister van Buitenlandse Zaken. Zonder twijfel heeft ze ook geleerd uit het trauma van 2008, toen ze de nominatie uit handen liet glippen. De toen onbekende senator Barack Obama ging ermee lopen.

Dit keer zijn er geen Democratische tegen­kandidaten van betekenis. Mogelijke kandidaten als Bernard Saunders, Martin O'Malley of Jim Webb zullen niet meer dan een paar speldenprikken kunnen uitdelen. In een recente peiling van The Wall Street Journal en NBC zegt 87 procent van de Democratische kiezers een stem op haar te overwegen in voorverkiezingen. Clinton zal niet verkozen, maar gekroond worden. En net dat is problematisch.

Want, zoals het weekblad The Economist zich ook afvraagt, waar staat Clinton voor? Wat wil ze bereiken, naast de ambitie om als vrouwelijk president het glazen plafond op het hoogste niveau te doorbreken?

Obama had een paar duidelijke strijdpunten: een verregaande zorghervorming, het imago van de VS in het buitenland herstellen en de - vage maar verenigende - belofte van change. Clinton blijft vaag over wat ze precies wil doen aan de groeiende ongelijkheid, hoe ze staat tegenover inlichtingendiensten in het tijdperk na Snowden en wat de rol van big business hoort te zijn in de Verenigde Staten van de toekomst.

Vervallen in clichés

Een fel bevochten voorverkiezing, zoals die zich nu aftekent bij de Republikeinen, zet iedereen op scherp. De winnaar komt gehard uit de strijd en beschikt in de regel over een duidelijker omlijnde boodschap dan hij of zij had voor de strijd.

"De opportuniteit voor Clinton om ambitieus en origineel uit de hoek te komen, valt weg zonder uitdager", zegt Rob Goodman, jarenlang speechschrijver voor belangrijke Democraten. "De echte, algemene verkiezing is pas in november 2016. Dat is nog heel lang, waardoor ze het gevaar loopt te vervallen in clichés en platitudes terwijl iedereen smult van de strijd bij de Republikeinen."

De linkerflank van de Democraten ijvert openlijk voor tegenwind, want Clinton en de partij kunnen er alleen maar wel bij varen. Hun lieveling is Elizabeth Warren, een senator uit Massachusetts die al jaren verbaal inbeukt tegen bankiers en rijkelui uit Wall Street. Zelf zegt ze geen kandidate te zijn, maar dat weerhoudt linkse Democraten er niet van haar via de website runwarrenrun.org op te roepen toch in de ring te stappen.

Te links gaan in de voorverkiezing zal natuurlijk centrumkiezers afschrikken bij de echte verkiezing. Maar een grijze middle of the road-campagne kan Democratische kiezers zo ontgoochelen dat ze gewoon thuisblijven in november 2016. Voor een Amerikaanse presidentskandidaat is het even belangrijk om kiezers in het stemhokje te krijgen dan ze overtuigen om op jou te stemmen.

Uiteraard is Clinton geen half verdoken Republikein. Als first lady steunde ze volop de weliswaar mislukte poging van haar man om een zorghervorming door te duwen. Gelijke verloning voor vrouwen, verhoging van het minimumloon, hogere inkomstenbelasting: Clinton steunt het allemaal, in woorden of wetsvoorstellen. Maar ze heeft een knoert van een geloofwaardigheidsprobleem: Clinton en big money zijn net iets te vaak synoniemen. Ze vraagt tot 200.000 euro voor een speech, samen met haar man bezit ze meerdere huizen en het vermogen van de Clintons wordt tussen de 4 en 24 miljoen euro geschat. Kan zo iemand oprecht campagne voeren tegen de groeiende kloof tussen rijk en arm in de VS?

Geen groentje

Toch lijkt ze dat nog steeds beter te kunnen dan de Republikeinen, en ze staat al een kwarteeuw aan de absolute politieke top, stellen haar voorstanders. Met Clinton zou er geen groentje het Witte Huis binnenkomen, een verwijt dat Obama nog altijd krijgt. Alleen kun je die tonnen ervaring ook zien als lastige bagage.

Clinton zal zich als Democrate moeten verantwoorden voor het beleid van Obama en als Clinton voor het beleid van haar man twintig jaar geleden. Het spervuur van vragen die ze overal zal krijgen zullen over haar eigen verleden gaan, minder dan over hoe ze de toekomst van de VS ziet. En de 67-jarige mag dan wel een briljant politica en bestuurder zijn, charismatisch campagne voeren is allesbehalve haar sterkte. De recente heisa over haar e-mailverkeer als minister van Buitenlandse Zaken pakte ze nogal stuntelig aan en dat was maar een voorsmaakje van de tonnen bagger en drek die ze over zich zal krijgen.

Clinton zal geen derde kans krijgen. Haar nominatie op de Democratische Conventie in Philadelphia volgend jaar heeft ze eigenlijk al op zak. Met een economie op toerental, een voor Democraten gunstig electoraat en de air van onvermijdelijkheid over haar kandidatuur, kan Hillary Rodham Clinton alleen tegen zichzelf verliezen. Meer dan nog in 2008: it's her race to lose.

null Beeld EPA
Beeld EPA
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234