Zondag 24/10/2021

'Hij was volkomen doordrongen van de vredesgedachte'

Samen met zes andere studenten kwam de Frans-joodse David Gritz om het leven bij de bomaanslag op 31 juli op de cafetaria van de Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem. De 24-jarige studeerde er op pluralisme en totalitarisme en was, aldus zijn medestudenten 'doordrongen van de vredesgedachte'. Een portret.

Parijs

Le Monde

Jean-Jacques Bozonnet

Het was zijn eerste reis naar Israël. Twee weken eerder was hij in Jeruzalem gearriveerd, om er een heel academiejaar te blijven. Twee weken pas, maar uit zijn telefoontjes naar Frankrijk bleek hij heel enthousiast was. Aan zijn ouders en vrienden vertelde David Gritz over zijn ontdekkingen, zijn ontmoetingen. De Parijse student keek vol verwachting uit naar zijn studie, die hij dit jaar zowel op de Hebreeuwse Universiteit als aan het gereputeerde Shalom-Hartman-instituut door zou brengen. David heeft echter niet lang kunnen dromen: op 31 juli trof de bom in de cafetaria van de universiteit hem recht in het hart. Hij was amper 24 jaar oud.

David Gritz studeerde filosofie aan de universiteit Paris X/Nanterre en liep ook college aan het Institut d'Etudes Politiques, eveneens in Parijs. "Een erg gecultiveerde jongeman, iemand die over de dingen nagedacht had," noemt Catherine Chalier hem, de professor die zijn mastersverhandeling over 'de esthetiek bij Levinas' begeleidde. Dit jaar zou hij omtrent 'de politiek van Babel' werken, een op die bijbelse periode gebaseerde reflectie over pluralisme en totalitarisme. Voor het project had hij van de Frans-joodse organisatie Maskilim, die de joodse filosofie wil uitdragen, een beurs van 13.000 euro in de wacht gesleept. David Gritz was de eerste laureaat in het voor doctoraalstudenten georganiseerde uitwisselingsprogramma. "Hij was onze pionier", zegt Annie Ejzenbaum, secretaris-generaal van Maskilim. "Voortaan zullen we elke beurs die we aan een jonge Fransman geven naar hem noemen."

De persoonlijkheid van de jonge man stemde perfect overeen met de geest van de stichting. Volgens professor Georges Haddad, de voorzitter van het wetenschappelijk comité van Maskilim, "willen wij een brug bouwen tussen traditie en moderniteit, en dat via de dialoog en de confrontatie van ideeën. We hadden voor David gekozen omdat hij symbool stond voor jongeren met een ruime blik op de wereld, jongeren die doordrongen zijn van de vredesgedachte."

Zijn vrienden aan de faculteit politieke wetenschappen getuigen: zijn verblijf in Israël, waar hij zo naar had verlangd en dat hij zo zorgvuldig had voorbereid, was niet het resultaat van een politieke of religieuze zoektocht, wel die van een intellectuele queeste. Natuurlijk sprak David vaak over het Israëlisch-Palestijnse conflict, gepassioneerd zelfs, "maar zijn standpunten waren genuanceerd en gematigd". De student stond voor vrede en het vreedzaam samenleven van twee staten. Volgens zijn vrienden is het het oeuvre van Emmanuel Levinas dat zijn interesse voor de joodse cultuur aanwakkerde. "David was erg gehecht aan de joodse studietraditie", zegt Charles, een van zijn vrienden. Kon hij dan een betere studieplaats vinden dan het Shalom-Hartman-instituut? In zijn bagage had David vrijwel geen kleren meegenomen, wel kilo's boeken... en zijn viool.

David werd geboren in de buurt van Parijs, uit een joods-Amerikaanse vader en een katholieke, Bosnisch-Kroatische moeder. De zomers placht de familie in een vakantiehuis in de buurt van Boston door te brengen. Voor de oorlog trok ze ook vaak naar het oude Joegoslavië. David was dan ook een kind van drie culturen. Hij sprak vloeiend Engels en Servo-Kroatisch, maar kende ook Duits, Spaans, Russisch, Grieks, Latijn en Hebreeuws. Eerder bracht hij onder meer een jaar aan de McGill-universiteit in het Canadese Montréal door.

In Canada had hij samen met enkele vrienden een folkgroep opgericht. Een paar jaar eerder hield hij zich nog met hardrock bezig. In Parijs was hij dan weer lid van een groep die Jiddische muziek bracht. "Hij was de ziel van onze groep", herinnert Davids vriendin Nelly zich. David probeerde alle instrumenten uit en interesseerde zich voor alle vormen van muziek.

Veel gestructureerder zou zijn studie in Israël verlopen, niets had David Gritz aan het toeval overgelaten. Hij had privé-lessen genomen om zijn kennis van het moderne Hebreeuws te verbeteren, een taal die hij kennelijk minder onder de knie had dan de bijbelse voorganger ervan. Met het oog op zijn taallessen was hij op 15 juli vertrokken, en niet in de maand oktober zoals eerst gepland.

De Parijse student had alles op alles gezet om zijn ouders gerust te stellen: het echtpaar Gritz was om voor de hand liggende redenen ongerust over het plan van hun enige zoon om uitgerekend dit jaar in Israël te gaan studeren. David had zich voorgenomen geen openbaar vervoer te nemen en geen terrasjes te bezoeken in het centrum van Jeruzalem. Met twee Amerikaanse studenten betrok hij een flat vlak bij de universiteit. Om zich te verplaatsen, speelde hij met het idee een motorfiets te kopen. "Dit wordt een droomjaar", had hij aan zijn vrienden gezegd, "ik wil er helemaal voor gaan." Op de Hebreeuwse Universiteit, bastion van Israëlisch humanisme, had iedereen zich altijd veilig gewaand.

Op 30 juli, na een eerste Palestijnse aanslag en daags voor een tweede een einde maakte aan zijn leven, had hij onmiddellijk naar zijn ouders gebeld, die in New York op vakantie waren. In e-mails die hij zijn Parijse vrienden had toegestuurd liet hij zich ongerust uit: "Ik hoop dat we niet vertrokken zijn voor een nieuwe ronde aanslagen."

Na de aanslag in de cafetaria van de universiteit belde David zijn ouders níét op. "Ze hebben iemand vermoord die de vertolker van een nieuwe joodse cultuur had kunnen zijn", treurt Maskilim-voorzitter Cédric Cohen-Skalli. Met de vredesoproep van haar student in gedachten hoopt Catherine Chalier "dat we ons niet in de haat laten verdrinken". "Mag de kring van liefde die hij om zich heen geschapen had de haat overwinnen waarvan hij het slachtoffer was", schreven Nevenka en Norman Gritz, zijn ouders, enkele dagen geleden in Le Monde.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234