Donderdag 01/12/2022

Bellen metProces aanslagen 22 maart

‘Hij begon te roepen en sloeg met zijn vuisten op de glazen ruit’: vanop het assisenproces rond aanslagen Brussel

De inleidende zitting van het assisenproces over de terreuraanslagen in Brussel in 2016 vindt plaats in het voormalige NAVO-gebouw in de Brusselse gemeente Evere. Daarbij is het uitkijken naar de discussie rond de individuele boxen waarin de beschuldigden moeten plaatsnemen. Beeld Tim Dirven
De inleidende zitting van het assisenproces over de terreuraanslagen in Brussel in 2016 vindt plaats in het voormalige NAVO-gebouw in de Brusselse gemeente Evere. Daarbij is het uitkijken naar de discussie rond de individuele boxen waarin de beschuldigden moeten plaatsnemen.Beeld Tim Dirven

Voor De Morgen zijn Douglas De Coninck en Bruno Struys op het assisenproces rond de terreuraanslagen van 2016 in Brussel en Zaventem. De inleidende zitting verliep deze ochtend tumultueus. ‘Vergis je niet: ze gebruiken dit om hun radicale boodschap te verspreiden.’

Redactie

Zijn de vermoedelijke daders van de aanslagen vandaag al opgedaagd?

Bruno Struys: “Met uitzondering van Oussama Atar, die is omgekomen bij een luchtaanval in Syrië, waren alle beschuldigden die hier terechtstaan – en zich niet hadden opgeblazen op 22 maart – deze ochtend aanwezig. Maar ze namen maar kort plaats in de glazen ruimte die voor hen is voorzien.”

“Een voor een lieten ze aan de assisenvoorzitter weten dat ze de zitting niet meer wilden bijwonen, met uitzondering van drie beschuldigden, die vervolgd worden voor een veel kleinere rol in de aanslagen dan de anderen. Ibrahim Farisi, Bilal El Makhoukhi en Hervé Bayingana Muhirwa bleven de zitting volgen.”

“Smail Farisi, Osama Krayem, Mohamed Abrini, Ali El Haddad Asufi en Sofien Ayari verlieten de zaal. Het was toch opvallend dat Salah Abdeslam eerst nadrukkelijk liet weten dat hij de zitting wou blijven volgen. Maar toen de anderen een voor een afzegden, hield hij het ook voor bekeken. “Uit solidariteit”, zo liet hij weten.”

Stanislas Eskenazi, de advocaat van Mohamed Abrini. Beeld Tim Dirven
Stanislas Eskenazi, de advocaat van Mohamed Abrini.Beeld Tim Dirven

Hoe gedroegen ze zich?

Struys: “Het ging er bij momenten hevig aan toe. Nog voor de zitting begonnen was, maakte een van de advocaten al ostentatief duidelijk dat hij niet kon communiceren met zijn cliënt.”

“Dat is de belangrijkste kwestie voor de rechtbankvoorzitter vandaag: is de glazen box waarin de beschuldigden staan in strijd met hun rechten? Hun advocaten vinden dat ze als beesten worden voorgesteld.”

“Het opvallendste moment vandaag was tijdens de zitting, toen Sofien Ayari begon te roepen en met zijn vuisten bonkte op de glazen ruit voor hem. Vergis je niet: op deze manier kunnen sommige beschuldigden toch nog hun radicale boodschap verspreiden.”

In Evere is vandaag het proces rond de terreuraanslagen van 2016 in Brussel en Zaventem gestart met een inleidende zitting. De zitting staat in het teken van de glazen boxen waarin de beschuldigden, onder wie Salah Abdeslam en Mohamed Abrini, moeten plaatsnemen.

Volg alle ontwikkelingen in deze liveblog.

Welke radicale boodschap bedoel je?

Struys: “Abdeslam zei letterlijk over die kooien dat iedereen moet begrijpen ‘dat dit proces onevenwichtig begint in tegenstelling tot wat ons beloofd is’. Dat is een boodschap die past in de IS-ideologie dat het hier in het Westen helemaal geen rechtsstaat is en dat we twee maten en twee gewichten hanteren.”

“Het is de taak van de advocaten om hun cliënten met vuur te verdedigen en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens waar ze naar verwijzen geldt voor iedereen, zonder uitzondering. Het is ook de taak van de pers om over deze discussie te berichten, maar de boodschap speelt wel in de kaart van radicale groepen, die zich daarop enten.”

Hoe uniek is zo’n glazen kooi in België?

Douglas De Coninck: “Tijdens het proces rond de schietpartij in de Driesstraat in Vorst, toch dé katalysator voor de aanslagen van 22 maart 2016, was er helemaal geen kooi. De verdachten, onder wie ook toen Salah Abdeslam en Sofien Ayari, zaten – weliswaar geflankeerd door agenten – op hooguit enkele meters afstand van de pers.”

“De eerste keer dat er op een assisenproces discussie ontstond over de vorm van de beklaagdenbox, was ten tijde van glamourgangster Patrick Haemers, begin jaren negentig. Ook de vier verdachten op het proces-Dutroux werden berecht achter een glazen wand, maar niet met afgescheiden compartimenten, zoals hier. En de verdachten konden vrij overleggen met hun advocaten.”

“De voornaamste reden waarom men op dit terreurproces koos voor zo uitzonderlijke veiligheidsmaatregelen is terug te vinden in de akte van beschuldiging. Daarin wordt melding gemaakt van vier machinegeweren, granaten, C4-explosieven die de terreurcel op 21 maart 2016 doorgaf aan nooit geïdentificeerde ‘broeders’ die mogelijk een vervolg-cel kunnen vormen. Het OCAD schat de dreiging nochtans niet zo hoog in, zo beargumenteerden de advocaten van de verdediging. Bovendien vindt het proces plaats op de voormalige NAVO-site, afgelegen en zwaar beveiligd. Het risico dat hier iets mis zou gaan is klein.”

Wat gebeurt er deze namiddag?

De Coninck: “Er volgt nog een stevige discussie over de glazen kooien en uiteindelijk is het voorzitster Laurence Massart – en zij alleen – die de knoop moet doorhakken: weghalen, verbouwen of laten staan.”

Er volgt ook nog een debat over de op dit proces toegelaten getuigen.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234