Vrijdag 10/04/2020

Hightech kleurt groen

Binnenkort koopt u dat nachttafeltje bij Ikea misschien wel in een ecologische verpakking op basis van gekweekte zwammen. En als het van de Parijse start-up Glowee afhangt, haalt uw nachtlamp zijn licht dan weer uit bacteriën. Of hoe de natuur hoogtechnologisch is.

Laat me deze open deur voor u intrappen: ruwe olie is een natuurlijk product dat gebruikt wordt voor de vervaardiging van duizenden producten. Cosmetica, plastic, asfalt, verf en inkt zijn allemaal afgeleid van het zwarte goud. En uiteraard brandstof in alle mogelijke vormen.
Nog zo'n open deur: we zijn collectief verslaafd aan het goedje, waarvan de voorraden niet oneindig zijn. We doen ons best om productie en gebruik van die materialen zo zuinig en efficiënt mogelijk te laten verlopen, maar we komen er niet. En dus gaan bedrijven op zoek naar alternatieven.

Yogamatten

Een van die alternatieven is levend organisch materiaal. Ikea wil bijvoorbeeld af van het laagje piepschuim - nog zo'n afgeleide van petroleum - dat onze meubels moet beschermen. In plaats daarvan denkt de Zweedse meubelgigant erover om verpakking te gebruiken op basis van zwammen, meer bepaald de wortels. Het Amerikaanse bedrijf Ecovative maakt die vandaag al door ze te laten groeien op landbouwafval in een voorgevormde mal. De zwamdraden groeien rond het afval en al na een paar dagen komt de verpakking uit de mal om te drogen, wat de groei van de zwamdraden stopt.
Na gebruik kunt u de verpakking gewoon tussen de planten gooien, het duurt niet meer dan een paar weken voor de hele verpakking afgebroken is. Bij piepschuim duurt het minstens 500 jaar. Ecovative gebruikt de zwammen ook om isolatiemateriaal te maken, en werkt op dit moment aan een flexibel materiaal dat als schoenzool, stoelkussen of yogamat kan dienen.
"Er zijn steeds meer toepassingen waarbij afval verwerkt wordt in een product dat niet zo'n hoge kwaliteitseisen stelt als bijvoorbeeld voedselverpakkingen", zegt Korneel Rabaey, professor bio-ingenieurswetenschappen aan de Universiteit Gent. "We zijn al lang op zoek in dat domein van resource recovery, om grondstoffen zo cyclisch mogelijk te gebruiken." In het geval van de zwammenverpakking wordt het landbouwafval weer verwerkt tot een bruikbaar product dat aan het einde van de cyclus als compost kan dienen.

Gel en wormen

Ook de Franse start-up Glowee heeft zich op de natuur gericht. Het Parijse bedrijf maakt, zoals de naam doet vermoeden, verlichting. Geen gerecycleerde spaarlampen of nog energiezuinigere ledlampen, maar lichtgevende bacteriën. Als we hier bij ons geluk hebben, vinden we die bioluminescente organismen op een warme zomeravond in tuin, park of bos: de gloeiworm. Maar Glowee heeft bacteriën gebruikt die in een soort lichtgevende inktvis zitten en waar de dieren een blauwachtig groen licht mee kunnen maken. De bacteriën worden vermengd met een gel waarmee ze zich voeden. Bij de eerste prototypes gloeide het goedje amper een paar seconden. Vandaag schijnt het bacterielicht drie dagen. Het is niet de bedoeling om licht te vervangen. Wel kan het als decoratief licht gebruikt worden, op gebouwen maar ook in etalages. Of als zachte verlichting op plaatsen waar geen elektriciteit is, zoals in sommige parken.

Moleculair

Erg efficiënt is het vandaag nog niet, want er blijft wel wat afval achter nadat de organismen zich aan de voedende gel tegoed hebben gedaan. Maar de jonge starter ziet het groots en heeft daarvoor de steun van Frankrijks grootste elektriciteitsbedrijf, EDF. Zo werkt het bedrijf aan een soort moleculaire lichtknop, waardoor de bacteriën enkel in het donker schijnen. Tegen 2017 hoopt Glowee de bacteriën een maand lang te laten schijnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234