Maandag 01/03/2021

Hier spreekt C-3PO

Tijdens de opnamen vonden we het allemaal dwaas en dom

Exclusief interview met Anthony Daniels, de gouden robot

Meer dan drie decennia na zijn eerste verschijning in Star Wars, heeft acteur Anthony Daniels zijn gouden droïdepak nog steeds niet aan de haak gehangen. C-3PO schuimt nog steeds beurzen en festivals af. Met de nakende nieuwe Star Wars-expositie in Brussel dook de protocoldroid weer even op. Een gesprek over The Force, George Lucas, het leven na Star Wars, de verwijfde trekjes van C-3PO en... de Star Wars-spin-offs. 'Er is absoluut leven na Star Wars.'

door Geert De Weyer

Excuse me, I'm the vedet", zegt hij wanneer hij achteloos een fotografe wegduwt en zich opvallend positioneert voor een leger journalisten. We schrijven eind januari. De Britse acteur Anthony Daniels (net geen 62) maakt zich niet meteen geliefd wanneer hij op de Brusselse persconferentie voor Star Wars: The Exhibition een aanpalend zaaltje laat ontruimen zodat hij, breed grijnzend en met in zijn hand een goudkleurige miniatuur van C-3P0 die hij ter hoogte van zijn schouder opsteekt, de drukke perszaal binnendanst. Hij is daarbij niet verstoken van enig gevoel voor theatraliteit. "Het lijkt wel alsof hij net een Oscar heeft gewonnen", merkt een collega spottend op. Het wordt ook duidelijk waar C-3P0 dat loopje vandaan haalt en waarom men in het verleden verwees naar de seksuele oriëntatie van de droïde.

Maar toch heeft de Brit met C-3P0 een puike prestatie neergezet. Tot zes maal toe kroop hij in de huid van de standaard protocoldroid. Een eerste keer in 1977, een laatste keer in 2005, in Revenge of the Sith, het laatste deel van de prequel van 's werelds beroemdste sciencefictionsaga. Tussen de twee trilogies in en zelfs na de opnames van de laatste episode heeft Daniels zijn personage echter nooit opgeborgen. Wie zijn site bekijkt, merkt dat hij als Threepio zowat alle internationale fantasy- en sf-beurzen afschuimt en zijn inkomen onder andere haalt uit handtekeningen. Daarnaast schreef hij een strip over Star Wars, ontleent hij zijn robotachtige stem nog steeds voor allerhande Star Wars-spin-offs en werkt hij momenteel aan een 3D-animatiefilm rond Star Wars. En dat allemaal terwijl hij midden jaren zeventig George Lucas niet eens wilde spreken over een mogelijke droidvertolking.

In welke mate is Anthony Daniels C-3PO of is het andersom?

"(Glimlacht) Ik word vaak gevraagd of ik gelijk op het personage of andersom. Ik denk dat mijn vrienden daar het best op kunnen antwoorden. Maar ik veronderstel dat ik verschillende kwaliteiten van C-3P0 bezit. Ik heb bijvoorbeeld ook graag dat mensen elkaar netjes en correct behandelen. Maar ik denk dat hij een overdrijving is van mij. Hij is verrukkelijk en ik denk graag dat ik zijn loyaliteit en vriendelijkheid deel, maar tegelijkertijd is hij meer een pietje-precies dan ik. Hij is ook erg ongeduldig. George Lucas realiseerde zich snel dat ik het personage gecreëerd had op de manier waarop ik het zag, terwijl hij er oorspronkelijk een andere kant mee op wilde. Gelukkig stond hij me toe om bijvoorbeeld de stem te veranderen. C-3PO is geen sjofele New Yorkse autohandelaar, maar hij is een (imiteert de stem van C-3PO) 'very upright British butler'. George vond dat in eerste instantie niet leuk, maar realiseerde zich even nadien dat geen enkele andere stem in aanmerking kon komen. (Sterkern nog: in de maanden na de opnames zocht hij druk naar een Hollywood-acteur die de stem opnieuw zou inspreken, tot hij bij zijn oorspronkelijke besluit bleef, GDW). Dat was genereus. De dialogen moesten wel later worden opgenomen door het masker. Je kon er amper door praten."

In een eerder interview vertelde u dat u C-3PO kruidde met enkele basisingrediënten uit oude slapstickfilms. Kunt u dat uitleggen?

"(Grijnst) Een van de eerste dingen die me bevielen aan het script, was dat R2-D2 de beste vriend was van C-3PO en dat het dus eigenlijk een dubbelact betrof, zoals - ik zeg maar wat - Laurel en Hardy of Fred Astaire en Ginger Rogers. Wat ik echter niet wist, was dat R2-D2 tijdens de opnames geen woord zei. Er heerste complete stilte toen. In al die scènes spreek ik tegen mezelf. Het was moeilijk om met dat gegeven als paar te acteren. Ik was verrukt toen ik achteraf merkte dat Ben Burtt, de geluidstechnicus, in de voltooide film de kleine R2-D2 fijne geluidjes en beeps had meegegeven. Een van de redenen waarom we dat personage zo leuk vinden, is omdat het menselijke eigenschappen bezit: de fluitjes, de beeps, de babygeluidjes en de muzikale noten van een keyboard. Het gaf hem echt een soort van menselijkheid. Bij C-3PO bestaat de menselijkheid erin dat er wel degelijk een mens in dat robotpak verborgen zit. (Binnensmonds) Volgens sommigen bezit hij wel meer menselijkheid dan enkele hoofdpersonages in de film, maar goed. Weet je, we zoeken allemaal naar menselijkheid in objecten. In robots ook. We kunnen maar beter wennen aan robots op deze planeet."

Je acteerde in alle zes films en reist de wereld nog altijd rond als de acteur van C-3PO. Is er een leven na Star Wars of zonder Star Wars?

"Ik ben vreselijk gelukkig. Kijk, oorspronkelijk weigerde ik George Lucas te ontmoeten. Ik wilde geen robot spelen. Maar ik ben hem toch gaan opzoeken, hij gaf me de rol en 32 jaar later ben ik enorm blij dat ik toen van gedacht veranderd ben. Ik heb veel geluk gehad. Er was een moment waarop ik mezelf trachtte te overtuigen C-3PO achter te laten en verder te gaan met mijn leven, maar er waren twee goede redenen waarom ik dat niet wilde. Ten eerste hou ik erg van het karakter, ten tweede betaalt het goed. Het geld helpt me erg om te genieten van mijn leven. Ik heb een erg, erg fijn privéleven. En het kan anoniem, want voor het grootste gedeelte weet niemand wie ik ben. Men laat me met rust. Wat kan ik nog meer wensen?! Wanneer ik naar een prachtige show kom, zoals de Star Wars-tentoonstelling, kan ik me veroorloven C-3PO te zijn en op die manier met mensen te spreken. Voor veel mensen is het interessant, zo'n man die zich 32 jaar lang opsluit in een gouden robotkostuum. Dus ja, ik ben gelukkig om op hetzelfde moment roem en anonimiteit te delen. Er is dus zeker leven na Star Wars."

U gaf eerder al aan dat u de rol van Threepio aanvankelijk niet wou. Sterker: dat u Lucas zelfs weigerde te ontmoeten. Eerder liet u al opmerken dat u na het zien van Kubricks 2001: A Space Odyssey uw geld terug wou. Hield u dan niet van sciencefiction?

"Ach, ik was gewoon onnozel, ik was toen nog een jonge snaak. Toen ik George ontmoette, gaf hij me een kopij van 2001. Het was volgens hem relevant. Toen genoot ik er wél erg veel van. Ik was rijper toen. Maar wat me uiteindelijk deed toehappen voor de rol van Threepio, was een production painting van Ralph McQuarrie in het kantoor in Londen van George. Op de expo zal je trouwens veel schilderijen van die man aantreffen. Dat heeft me letterlijk geïnspireerd. Toen ik Ralph jaren later tegenkwam, zei ik hem: "Dit is allemaal jouw schuld." En dan was er ook nog zijn script. Het interesseerde me niet dat er een held was of een slechte man in meedeed. Ik hield van C-3P0. Hij trok me aan."

Wat stond er dan precies op dat schilderij?

"Er stond een soort maanlandschap op (het latere Tatooine, GDW) waarop C-3PO naast een soort box stond. Dat bleek later R2-D2 te zijn. Het was alsof hij naar voren leunde en bij me wilde zijn. Hij was eenzaam. Whatever. En er zat een ziel in dat eigenaardige mechanisme. Erg mooi. Met een beetje geluk hangt het naast mijn kostuum op de expositie in Brussel."

Waarom wou u eerst niet zo'n rol spelen?

"Waarom zou ik mijn tijd verliezen met zoiets? (Grijnst) Dat ging toen door me heen. Ik was een beginnende acteur van zowat 28 jaar oud, maar ik had al grote rollen op de theaterplanken in West End. Ik denk dat ik te serieus was. Ik weet het eigenlijk niet. Stom."

U zei ook iets over bodycasting, dat u dat niet wilde.

"(Enthousiast) Ja, ik hield er niet van om er te gaan staan zonder kleren en je te laten meten. Walgelijk. En om dan je lichaam te zien ombouwen in een beeld. Erg realistisch, alle botjes en oneffenheden zie je dan. De beeldhouwster heeft een goede job geleverd, hoor, maar het was erg moeilijk om de juiste onderdelen te vinden. We hebben lang gezocht. C-3PO zat heel gecompliceerd in elkaar."

Hoe onprettig is zo'n pak?

"Verschrikkelijk. De eerste dag heb ik gehuild. Ik werkte acht uur en was erg, erg ongelukkig. Vreselijk ongelukkig. Maar het werd beter, ik leerde ermee omgaan. Maar het kostuum was die eerste dag niet voltooid door tijdsgebrek."

Was u erg verrast toen u opnieuw werd gevraagd voor de prequel?

"Nee. Er werd ons altijd voorgehouden dat er negen films zouden komen. Maar na het succes van de re-release wisten we dat dat niet zo was. Grappig was dat toen ik George die eerste keer terugzag in de studio, hij me vertelde dat C-3PO in de eerste film gemaakt zou worden door Anakin Skywalker. Toen dacht ik 'wow, fantastisch', want Alec Guinness was zo'n goede vriend van me dat het goede voelde dat hij me had gemaakt. Twee dagen later wist ik dat Anakin Skywalker de andere was, niet Alec Guinness, maar Darth Vader. Maar C-3P0 wist dat nog niet. Kortom: er zaten enkele jaren tussen, ik was dus vergeten wie wie was. Maar het blijft leuk dat C-3PO gemaakt is door de schurk."

Critici beweerden na de eerste Star Wars uit 1977 dat George Lucas de sciencefiction voorgoed veranderd had. Wisten jullie dat bij de opnames al?

"Nee, helemaal niet, we vonden het dwaas en dom. We voerden belachelijke dialogen en waren even belachelijke personages. Maar alle acteurs, zoals Mark Hamil en Carrie Fisher met het domme haar, speelden allemaal erg sterk. We acteerden zoals het hoorde, terwijl George Lucas - echt wel een genie - zich concentreerde om een sterke film af te leveren. Het was erg moeilijk voor hem. Hij verdient er alle lof voor. Hij is een goed voorbeeld van het feit dat als je ergens in gelooft en je er hard voor werkt, je je doel kan bereiken, wat anderen ook mogen denken."

Ondertussen heeft u voor Dark Horse ook een comic geschreven, The protocol Offensive.

"(Lacht) God ja, zo'n comic schrijven is bijna even moeilijk als acteren. Ik ben tegenwoordig betrokken bij heel wat spin-offs van Star Wars omdat ik kan schrijven. Star Wars: Droids is bijvoorbeeld een Canadese animatieserie. Op dit moment maken we een 3D-animatiefilm, genaamd Clone Wars. Maandag zal ik in de studio in London zijn, terwijl mijn opdrachtgevers in Californië wachten. Fantastisch, want ik moet mijn kostuum niet dragen. (Brede grijns)"

Jaren geleden was er al enige controverse rond C-3P0, of hij homo was of niet...

"... Oh ja, mensen vragen me dat wel vaker."

Misschien heb je C-3PO wel wat homokarakteristieken meegegeven?

"Ik denk dat mensen zijn gevoeligheid, zijn drang naar correctheid, zijn vriendschap en loyaliteit verkeerdelijk aanzien voor iets wat ze als homoseksueel beschrijven. Euhm, het is sowieso al wat moeilijk door R2-D2's hoogte, maar daarenboven is C-3P0 een machine. Bestaat dat, een homomachine? Ik dacht het niet. Nog niet, althans. Het blijft vreemd dat ze hem een seksuele oriëntatie willen meegeven. Dat lijkt me een vergissing. Misschien helpt het om hem charmant te maken, geen idee. Maar ik krijg vaak de vraag of hij een relatie zou hebben met R2-D2. Komaan zeg, R2-D2 is zo hoog. (legt zijn hand ter hoogte van zijn heup).

Bovendien is Threepio een erg toegewijd personage; hij zal het nooit willen toegeven. Maar weet je, de mensen kunnen in deze films zien wat ze willen. Daarom is Star Wars een intelligente saga. Je eigen interpretatie komt er ruimschoots aan bood. Het staat je toe je eigen wereld te creëren. Nu, natuurlijk zag C-P30 hoe Han Solo trachtte om prinses Leia te kussen, en nadien wilde hij het proberen met R2-D2, maar die zag de zin er niet van in. Dus jammer genoeg is zijn seksleven onbestaande. Wat ook zielig is, is dat hij intelligent genoeg is om in menselijke wezens gedragingen te bespeuren die hij misschien ook wel zou willen hebben. Hij komt dicht in de buurt van een ziel. Hij zou die sprong graag maken, maar het zit er niet in."

Wat ik vreemd vond, was dat men pas jaren geleden de seksuele oriëntatie van C-3P0 in vraag stelde, terwijl men daar in de jaren tachtig geen enkel punt van maakte.

"Ja, dat is me ook opgevallen. Dat soort reïnterpretaties zie je de jongste jaren steeds vaker terugkomen, bij veel uiteenlopende dingen. Heel vreemd."

Was het door de veranderde technologie moeilijker of makkelijker om voor de drie recente films in de huid van C-3P0 te kruipen?

"Het maakte het saaier. Tuurlijk, want je speelt je scènes tegen een blauwe achtergrond, op een blauwe ondergrond. Dat is saai. Punt. Goed, het is makkelijker dan wanneer men van me verwacht dat ik een ruimteschip ga besturen. Het enige wat ik dan had, was een stoel om op te zitten en een joystick in de hand, terwijl er zandzakken op de grond liggen. Dus je acteert in een gigantisch grote ruimte. Maar er is niets. Pas op het scherm zie ik het ruimteschip. Voor de laatste scène die ik ooit met R2-D2 deed kwam ik opnieuw voor zo'n bluescreen terecht. Ik vroeg aan George waar R2-D2 was. 'In de computer', zei hij. Toen zag ik de stofzuiger die werd gebruikt om de laatste restjes rommel op de set te verwijderen. Ik ben ernaartoe gelopen en heb met die stofzuiger de scène geoefend. Iedereen lachte. (Grijnst) Dat is niet in de film te zien, hoor.

Weet je, mijn eerste job was voor de radio. Alles in radio draait om een microfoon. Enkel daarmee en met het vel papier dat je in je handen hebt moet je trachten de mensen thuis vreselijke dingen over te brengen alsof ze er direct bij betrokken zijn. Bluescreen lijkt erg op die gewaarwording. Ik moet me ook steeds voorstellen dat R2-D2 tegen mij spreekt. Ik ken zijn hoogte, dus dat is niet het probleem. Moeilijker was toen George me vroeg om onthutst te kijken terwijl hij aangaf dat er monsters in de deuropening verschenen. "Wat voor soort monsters?" vroeg ik dan. (Imiteert binnensmonds Amerikaans accent) "Well, yeah, I'm not sure yet. Een soort van..." "Maar George, hoe groot zijn die dan?" Dan antwoordde hij: "Ze kunnen vliegen en ze zijn reuzegroot". Ha, zie, dat helpt dan weer. Dan wist ik tenminste naar waar ik moest kijken. George vergat vaak te vertellen wat we precies op het bluescreen moesten zien. Het was zeker niet zo bevredigend als binnenwandelen op de oude set, de Death Star."

Dat soort opmerkingen liet iedere acteur zich ontvallen na opnames van de prequels.

"Omdat het de waarheid is."

Waarom zien we u eigenlijk niet meer in films opduiken?

"Euhm, ik denk omdat ik niet zo vaak gevraagd word. Jammer genoeg heb ik vorig jaar Starship Troopers moeten afzeggen. Erg jammer vond ik dat, want de originele versie heeft me erg doen lachen. Ik denk ook dat sommige mensen denken dat ik enkel droids speel. Daar heb ik veel discussies over gehad."

Treedt u nog op in West End?

"Neen, ik kies er doelbewust voor om niet meer op de theaterplanken te staan. In theater spelen staat synoniem voor een welbepaalde manier van leven. Iedere avond, acht optredens per week. Ik hou van reizen en zou op die manier nergens meer naartoe kunnen gaan. Nee, die periode ligt achter me. Elke dag dezelfde zinnen uitspreken, dat kan ik niet meer opbrengen. Als filmacteur moet je het tenminste maar enkele keren uitspreken en je bent er vanaf."

Ik kon slechts twee andere films terugvinden waarin u meespeelde, waaronder ''I bought a Vampire Motorcycle'.

"Oh, God. Dat heb ik voor een vriend gedaan. Dat was vreselijk leuk, maar de film zelf... Pfff."

Komen er nu nog drie Star Wars-films zoals oorspronkelijk door Lucas beloofd?

"Nee, George is 63 jaar. Hij is nu druk bezig aan Indiana Jones. Ik denk dat de wereld genoeg heeft van Star Wars, maar er komt wel een tv-serie. Dat is allemaal nog een groot geheim."

Werd u gevraagd?

"(Geheimzinnig lachje) Dat is allemaal nog geheim. Toen ik op mijn website gemeld had dat ik net de zevende reeks van de animatieserie beëindigd had - geen idee hoe die heette: Revenge of the attack of the nerds, of zoiets - kreeg ik meteen een telefoontje. Dat was ontoelaatbaar. (Zuchtend) Al die geheimzinnigheid... Toen wij de eerste Star Wars maakte, was daar niets geheimzinnigs aan. Het interesseerde simpelweg niemand en ik sprak er niet over omdat ik gegeneerd was. Maar nu, nu is die geheimzinnigheid bijna overdreven."

Nog een laatste vraag: wat is uw favoriete Star Wars-quote?

"Ik denk dat mijn favoriete quotelijn erg kort is, maar het is pure levensfilosofie. (Schraapt zijn stem en imiteert een angstige C-3PO): 'We're doomed.'" n

De oorsprong van C-3PO

Pas in de recente prequel werd duidelijk waar C-3PO vandaan kwam en wie zijn rechtmatige eigenaar was. Toen Anakin Skywalker de zogenoemde standaard cybot-protocoldroid vond, bleken al zijn bruikbare onderdelen gesloopt te zijn. Anakin zette het ding weer in elkaar, zodat hij in eerste instantie zijn moeder kon helpen in het huishouden. In de jaren nadien spaarde hij soms meer dan tachtig jaar oude onderdelen bij elkaar om de droid weer helemaal in elkaar te zetten en voorzag hij hem ook van een nieuwe bedrading. De eerste versie van C-3PO, Anakins eerste werkende droid, was een kale versie. Het bleek te duur voor de jonge Anakin om de dure goudkleurige droïdeplaten aan te kopen. Anakins ultieme doel: de droid zo programmeren dat die geheugens bevat die gebruikt kunnen worden om de race-decoraties op Anakins ruimteracer te ontwerpen. In die hoedanigheid komt Threepio voor het eerst zijn nieuwe werkmakker tegen, R2-D2.

Threepio-acteur Anthony Daniels leverde zijn stem voor de robot, stond model met zijn lichaam en bewegingen en hielp bij de besturing ervan.

Je acteert in een gigantisch grote ruimte. Maar er is niets

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234