Woensdag 22/01/2020

Politieke vooruitblik

Hier liggen onze regeringen volgend jaar van wakker

Beeld Photo News

De Vlaamse en federale regering hebben nog één jaar zonder verkiezingen. Gaan ze daar iets van maken? Of belanden 'de logische coalities' in 2017 van de wal in de sloot? Een vooruitblik.

Begroting

Wie: De Vlaamse en de federale regering moeten allebei aan de bak. Al staat die laatste voor een enorme opdracht om nog in de buurt te komen van een begrotingsevenwicht.

Wat: De Vlaamse begroting heeft dit jaar afgesloten met een financiële meevaller van 150 miljoen euro. Volgens het monitoringcomité bedraagt het tekort nu nog zo'n 320 miljoen euro. Dit gat dichtrijden moet haalbaar zijn het komende jaar. Een begroting in evenwicht is de doelstelling.

De federale begroting is een ander paar mouwen. De regering-Michel is hopeloos achterop geraakt de laatste jaren. Zo berekende de krant De Standaard onlangs dat van de 9 miljard besparingen en belastingen die de regering de laatste twee jaar heeft doorgevoerd, de begroting amper met 600 miljoen euro is verbeterd. Het begrotingstekort blijft zo licht onder de alarmdrempel van 3 procent van het bruto binnenlands product (BBP), maar de race naar het beloofde begrotingsevenwicht is nu al verloren. Ook de schuldenberg van ons land blijft zorgwekkend hoog: 107 procent van het bbp, ver boven de EU-doelstelling.

Minister van Begroting Sophie Wilmès (MR) en minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA). Beeld Photo News

Knelpunten: Er kan stilaan geen dag meer voorbijgaan zonder dat de ex-kartelpartners N-VA en CD&V elkaar in de haren vliegen. En het belangrijkste slagveld is de federale begroting.

Tijdens de laatste federale begrotingscontrole lokte CD&V bewust een regeringscrisis uit om haar meerwaardebelasting erdoor te krijgen. Dat lukte uiteindelijk niet. De beslissing werd, na urenlange onderhandelingen, uitgesteld. Maar het dossier komt volgend jaar sowieso weer op de tafel. Voor de christendemocraten is er maar één manier over om nog meer druk te zetten: dreigen met een val van de regering. N-VA lijkt echter niet onder de indruk.

Veiligheid

Wie: De onderzoekscommissie naar de aanslagen in Brussel komt tegen het voorjaar met zijn eindrapport. Daarin zullen een reeks aanbevelingen staan voor de federale regering.

Wat: De leden van de onderzoekscommissie zijn bijna klaar met het tweede luik van hun opdracht: nagaan of de politie- en veiligheidsdiensten fouten hebben gemaakt in de aanloop naar de aanslagen. Begin volgend jaar komt hierover een tussentijds verslag, waarin onder meer de zaak rond de verbindingsofficier in Turkije voorgoed moet worden uitgeklaard. In maart - een symbolisch gekozen datum - zal de commissie dan het laatste luik afronden: de zoektocht naar de diepere oorzaken van radicalisme in ons land. De focus zal daarbij allicht op Brussel liggen.

Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA). Beeld Photo News

Knelpunten: De commissie is de laatste weken in alsmaar politieker vaarwater terecht gekomen. De vraag of de verbindingsofficier mee schuld treft voor de aanslagen, zorgde voor een conflict tussen N-VA en de oppositie. De komende weken zal de sfeer er wellicht niet veel beter op worden. Het onderzoek naar radicalisme in Brussel ligt gevoelig, vooral bij de Franstalige partijen. Daarnaast is het afwachten wat er op het eind van de rit gebeurt. Gaat de regering-Michel meteen aan de slag met de aanbevelingen van de commissie of komen er vertragingsmanoeuvres?

Pensioenen

Wie: Het volgende jaar wordt cruciaal voor federaal pensioenminister Daniel Bacquelaine (MR). Hij moet het sluitstuk van zijn hervorming rondkrijgen: de regeling voor zware beroepen.

Wat: De federale regering wil dat we allemaal langer aan het werk blijven, maar dat is niet voor iedereen haalbaar. Daarom moeten er compensaties komen voor de zogenaamde zware beroepen. Mensen die hard labeur verrichten, zullen sneller kunnen stoppen of een hoger pensioen krijgen.

Al bijna twee jaar onderhandelen de sociale partners over dit dossier. Volgend jaar moeten ze de knoop doorhakken over welke beroepen in aanmerking komen voor de titel 'zwaar beroep'.

Minister van Pensioenen Daniel Bacquelaine (MR). Beeld BELGA

Knelpunten: De pensioendiensten zijn bezig aan een voorstel. Tegen de zomer moeten vakbonden en werkgevers beslissingen nemen. Dat beloven moeilijke onderhandelingen te worden. Ondertussen is duidelijk dat werknemers uit de privé maar op lange termijn zullen kunnen genieten van de compensaties. Voor leerkrachten, agenten en soldaten geldt dit niet.

Arco

Wie: Een speciale taskforce onder het waakzaam oog van premier Charles Michel (MR) moet het komende jaar eindelijk een regeling uitwerken voor de gedupeerde Arco-spaarders.

Wat: Ruim 800.000 Arco-gedupeerden wachten nog altijd op het spaargeld - alles samen ruim 1,5 miljard euro - dat ze verloren bij de ondergang van Dexia in de bankencrisis. De regering heeft beloofd om 40 procent van hun investering terug te betalen. Het is nu aan de taskforce om een reeks mogelijkheden voor te stellen. Op basis daarvan wil de regering voor de zomervakantie een definitieve oplossing uitwerken. Dat is een krappe timing.

Beeld BELGA

Knelpunten: De coalitiepartners N-VA en CD&V staan ook op dit vlak met getrokken messen tegenover elkaar. N-VA benadrukt al jaren dat de ondergang van Arco - de financiële poot van de christelijke arbeidersbeweging ACW - voornamelijk te wijten was aan wild kapitalisme binnen de holding zelf. Het is dus niet aan de belastingbetaler om de Arco-spaarders te redden.

Vraag is waar het geld dan wel vandaan moet komen. Het ACW wil en kan niet alles zelf betalen. Sowieso is er nog een ander probleem: de Arco-gedupeerden moeten akkoord gaan met de eindoplossing. Pas daarna kan de uitbetaling ook echt van start gaan.

Vluchtelingen

Wie: De vluchtelingencrisis is dan wel onder controle, het thema blijft brandend actueel, voor zowel de Vlaamse als de federale regering.

Wat: De Vlaamse regering is bevoegd voor de integratie van erkende vluchtelingen. Die moeten op weg worden gezet naar onderwijs, werk en een woning. Federaal is er het lastige dossier van de Syrische familie uit Aleppo. De Raad van State zal in de loop van volgend jaar beslissen of er een visum moet worden toegekend. Volgens N-VA zal een eventuele goedkeuring een stormloop van vluchtelingen naar ons land veroorzaken via humanitaire visa.

Beeld Bob Van Mol

Knelpunten: Als de Syrische familie gelijk krijgt, zit de regering met "een majeur politiek probleem", volgens N-VA-voorzitter Bart De Wever. Zijn partij stelt zich, met staatssecretaris Theo Francken op kop, steeds harder op in het vluchtelingendebat. Dit leidt tot ergernis bij de coalitiepartners CD&V en Open Vld. Nieuwe botsingen staan in de sterren geschreven. N-VA heeft va-banque gespeeld met de online campagne #IksteunTheo tegen wereldvreemde rechters.

En ook

NMBS: De spoorwegen krijgen in maart een nieuwe baas: Sophie Dutordoir. Samen met federaal mobiliteitsminister François Bellot (MR) - ook nog nieuw op zijn post - moet zij de spoorwegen eindelijk uit de middeleeuwen halen. Makkelijk wordt dat niet. Bovenaan het 'to-dolijstje' prijkt de minimale dienstverlening bij stakingen. Een hypergevoelig dossier voor de vakbonden.

Oosterweel: Grote infrastructuurwerken blijven een lijdensweg voor de Vlaamse regering. De kans is reëel dat er een nieuw Antwerps referendum komt over de Oosterweelverbinding. Ook de juridische strijd rond het shoppingcenter Uplace in Machelen gaat nog een tijd door.

Klimaat: De Vlaamse regering heeft zich geëngageerd om volgend jaar een ambitieus klimaatplan voor 2050 op te stellen. Dat is een van de vereisten in het VN-klimaatakkoord van Parijs. Tegelijkertijd moet er nog hard worden gewerkt om de klimaatdoelstellingen van 2020 te halen. Vlaanderen heeft daarvoor 280 extra windmolens en 6,4 miljoen zonnepanelen nodig. Federaal energieminister Marie Christine Marghem (MR) moet volgend jaar een plan uitwerken om de kerncentrales in 2025 te kunnen sluiten zoals gepland. Dit sleept al jaren aan.

Brexit: Ook de buitenlandse politiek heeft een grote impact op ons land. In de eerste plaats de brexit. Vooral Vlaanderen exporteert massaal over het Kanaal. De regering is bezorgd en wil anticiperen. Minister-president Geert Bourgeois (N-VA) trekt begin 2017 naar Londen. Ondertussen organiseert België volgende zomer een grote NAVO-top in Brussel. Dit wordt de eerste top voor Amerikaanse president Donald Trump. Dat zal gegarandeerd (Twitter-)vuurwerk geven.

Beeld rv
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234