Zaterdag 21/09/2019

Vlaamse Jeugdraad

Hier liggen jongeren wakker van

Hugo Quintelier, één van de 'Touristen'. Beeld Fernand Van Damme

Hoezo, de Vlaamse jeugd is onverschillig en niet met de toekomst bezig? Met haar 'Touristen'-project geeft de Vlaamse Jeugdraad jongeren een stem. Problemen met psychisch welzijn, goed onderwijs en klimaatopwarming zijn hete hangijzers.

Waar ligt de jeugd wakker van? Deze zomer gingen 50 jongeren – 'Touristen' genoemd – 800 andere kinderen en jongeren tussen 12-25 jaar het vragen. De Touristen is een project van de Vlaamse Jeugdraad, de officiële adviesraad voor de Vlaamse regering over alle domeinen die kinderen, jongeren en hun organisaties in Vlaanderen aanbelangen.

De Touristen gingen praten met leeftijdsgenoten uit hun eigen dorp of stad, of op evenementen als de Gay Pride en jeugdbewegingkampen, voor een gesprek over de thema’s waar zij van willen dat de Vlaamse Jeugdraad – en bij uitbreiding de politiek – mee aan de slag gaat. 

Lees ook: "Met vrienden over mijn problemen praten is moeilijk. We zijn een vrolijke bende en ik wil dat niet verpesten" (+)

Dries De Smet, coördinator Vlaamse Jeugdraad: "Het waren diepgaande gesprekken. 'Vertel eens vanuit de buik waar je wakker van ligt', vroegen we. We pretenderen niet dat we een wetenschappelijk onderbouwd, representatief onderzoek hebben uitgevoerd. Wij vertalen de stem van kinderen en jongeren naar beleidsmakers,en  dan is het ook belangrijk om zelf toegankelijk te communiceren: in hun taal en met hun kanalen, niet via oubollige enquêtes."

Thema’s die bovenaan op het lijstje prijken: 'onderwijs', 'natuur en milieu' en 'goed in je vel' als absolute uitschieter. Volgens jongeren heerst er nog een groot taboe rond psychisch welzijn, is de druk om te presteren gigantisch en is er sprake van ontoegankelijke en dure hulp.

Kinderpsychiater Lieve Swinnen is niet verbaasd over de resultaten. "Te veel jongeren kampen met psychische problemen. Met initiatieven als de Rode Neuzen Dag voelen jongeren zich ook meer geneigd om over hun mentale gezondheid te spreken. Het is minder taboe dan vroeger."

Jongeren gaan kennelijk gebukt onder het juk van sociale media. "Iedereen vertelt wat er goed en leuk gaat in zijn of haar leven. Het wordt steeds moeilijker om te zeggen: met mij gaat het even niet goed", zegt De Smet. "'Mijn lief heeft het uitgemaakt, hoe moet ik daarmee omgaan? Ik heb even geen zin om mensen te zien, is dat oké?' Als samenleving hebben we geen afdoende antwoorden op die vragen."

Melissa Luyckx. Beeld Fernand Van Damme

De overheid moet meer middelen vrijmaken voor psychische hulpverlening aan jongeren, zo pleit de Vlaamse Jeugdraad. In mei heeft minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) wel aangekondigd dat ze laat onderzoeken hoe ze psychologische hulp kan laten terugbetalen. Een stap in de goede richting, vindt De Smet: "Het moet voor elke jongere mogelijk zijn om hulp te kunnen betalen, zonder daarvoor een beroep te moeten doen op ouders of voogden."

In het najaar komt er ook een campagne van Vlaams welzijnsminister Jo Vandeurzen (CD&V) die specifiek op jongeren gericht is. "Die zal inzoomen op de geestelijke gezondheid van jongeren en hoe zij voor zichzelf kunnen zorgen", laat Vandeurzen weten via zijn woordvoerder. "Vanuit Vlaanderen nemen we de psychische gezondheid van de jeugd ernstig."

Kwetsbare groep

De Vlaamse Jeugdraad heeft nu vooral een kwaliteitsvol onderzoek uitgevoerd, maar ze wil nog veel meer jongeren bereiken. De Smet: "Natuurlijk slagen we er met deze methode niet in om de hele Vlaamse jeugd aan het woord te laten. Daarom krijgt de Vlaamse en Brusselse jeugd in november de kans om digitaal op de thema’s te stemmen."

In de week van 8 november vindt de Kiesweek plaats. Tijdens die week kunnen jongeren over heel Vlaanderen stemmen op de nieuwe prioriteiten voor de Vlaamse Jeugdraad. Zo weet de nieuwe bewindsploeg zeker dat ze in januari 2018 met de juiste thema’s aan de slag gaat.

De adviezen die de Vlaamse Jeugdraad aan de politiek verleent, zijn niet bindend. "Maar er wordt wel degelijk geluisterd door de politiek", zegt Vandeurzens woordvoerder. "De Jeugdraad is een waardevolle gesprekspartner. Hij is bijvoorbeeld nauw betrokken bij de ontwikkeling van de campagne rond zelfzorg bij jongeren."

Terecht, vindt De Smet. "Jongeren zijn volwaardige burgers met een stem, bovendien zijn ze een kwetsbare groep. Als jongeren geen stem krijgen, zal niemand weten wat hun zorgen zijn."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234