Woensdag 29/06/2022

NieuwsWetenschappelijk onderzoek

Hier laten mensen zich vrijwillig besmetten met een virus: baanbrekend centrum Vaccinopolis opent de deuren

De officiële opening van Vaccinopolis - voorlopig met poppen achter glas, aangezien er nog geen personeel is. Beeld Eric de Mildt
De officiële opening van Vaccinopolis - voorlopig met poppen achter glas, aangezien er nog geen personeel is.Beeld Eric de Mildt

Testpersonen moedwillig infecteren met een virus en vervolgens enkele weken isoleren. In Vaccinopolis, het gloednieuwe centrum voor vaccinonderzoek van de UAntwerpen, kan het. Ze maken zich sterk dat ze genoeg mensen zullen vinden die dat zien zitten.

Jorn Lelong

Een bed, een bureautafel, een televisie en een rode knop voor als je je niet lekker voelt. Daarmee moeten de proefpersonen die zich straks in het gloednieuwe onderzoekscentrum Vaccinopolis aandienen het doen. Hier gaan ze zich in naam van de wetenschap twee tot drie weken isoleren. Door proefpersonen volledig af te zonderen van de buitenwereld en te besmetten met een infectieziekte in lage dosis, kunnen nieuwe vaccins er beter dan eender waar bestudeerd worden, onder medische begeleiding en zonder gevaar voor de samenleving.

Eerdere plannen voor Vaccinopolis verdwenen bij de val van de regering in 2018 naar de achtergrond, maar corona bracht het belang van vaccinonderzoek weer helemaal onder de aandacht. Dan kan het snel gaan: de Vlaamse en federale regering kwamen met 25 miljoen euro, en nauwelijks veertien maanden nadat de eerste steen gelegd werd is Vaccinopolis af.

Polio

In het nagelnieuwe complex van de UAntwerpen zullen vrijwilligers die aan klinische vaccinproeven deelnemen hun prikje kunnen krijgen en op regelmatige basis op controle komen. Er zijn ook hoogbeveiligde labo’s waar viruskiemen, bloedplasma’s en DNA onderzocht worden. Maar wat Vaccinopolis vooral uniek maakt, is de mogelijkheid om er zogenaamde human challenge studies uit te voeren. Daarbij laten proefpersonen zich - al dan niet na vaccinatie - vrijwillig besmetten met een ziektekiem en blijven ze twee tot drie weken ter plekke.

Het gebouw bevindt zich op campus Drie Eiken van de UAntwerpen.  Beeld Eric de Mildt
Het gebouw bevindt zich op campus Drie Eiken van de UAntwerpen.Beeld Eric de Mildt

Eigenlijk is Vaccinopolis een voortzetting van het eerdere Poliopolis, een project uit 2017 dat financiële steun kreeg van de Bill & Melinda Gates Foundation. Toen verbleven dertig mensen in een tijdelijk hermetisch afgesloten containerdorp om een nieuw kandidaat-vaccin tegen polio uit te testen. Met succes: vandaag wordt het vaccin ingezet om polio te bestrijden op het Afrikaanse continent.

Met Vaccinopolis komt er nu zo’n permanent quarantainevaccinatiecentrum. Met dertig kamers is het groter dan vergelijkbare centra in Europa en bovendien kunnen er ook vaccins getest worden tegen ziektes die strengere veiligheidsnormen vereisen, zoals tuberculose of corona. “Op het Europese vasteland is er geen enkele vergelijkbare faciliteit”, zegt vaccinoloog Pierre Van Damme (UAntwerpen).

Dertig proefpersonen

Al moeten ze voor die Human Challenge Studies wel dertig proefpersonen vinden die vrijwillig twee tot drie weken willen verblijven in het onderzoekscentrum. Architect Roy Pype koos daarom voor een interieur dat een stuk aangenamer oogt dan een ziekenhuis of laboratorium, met veel lichtinval en warme kleuren. Bij de vaccinonderzoeken voor ‘mildere’ ziektes als griep of RSV, kunnen proefpersonen hun kamer verlaten om een praatje te slaan in de gemeenschappelijke leefruimtes, een film te bekijken op groot scherm of een partijtje te pingpongen of te biljarten.

Proefpersonen die zich ten gunste van de wetenschap laten blootstellen aan ernstigere ziektekiemen zoals tuberculose of corona, hebben minder geluk. Zij moeten gedurende het hele onderzoek, dat vaak twee tot drie weken duurt, op hun kamer blijven. Een zuiverder vorm van quarantaine kun je moeilijk vinden, dus moeten de proefpersonen die eraan deelnemen naast fysieke tests ook een resem psychologische tests afleggen.

Toch is head of operations Bart Van Meerbergen ervan overtuigd dat ze niet snel zonder kandidaten zullen zitten. “Mensen doen het vaak uit altruïstische motieven. Maar je ziet ook dat er mensen naar hier komen om zich bewust af te zonderen. Bij de poliostudie hadden we een student die zijn scriptie wou afwerken, een architect die vanop afstand zijn kantoor heeft omgebouwd en iemand die een boek heeft geschreven. Je hoeft hier dus niet de hele periode stil te liggen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234