Zondag 18/04/2021

Hewlett-Packard zet harde tante aan de knoppen

BRUSSEL

Met Meg Whitman hijst informaticagigant HP een straffe madame in het zadel. Maar vooral een CEO met een stevige staat van dienst, die onder meer eBay groot hielp te worden. Alleen blijft de vraag of ze ook deugt als crisismanager. En of ze in staat zal zijn om een mogol als HP uit het slop te halen.

Het zat eraan te komen. Donderdagnacht zette de raad van bestuur bij informaticagigant Hewlett-Packard de geplaagde CEO Leo Apotheker, die nog maar minder dan een jaar aan het roer stond, opzij om iemand uit zijn eigen rangen in het openstaande zitje te hijsen: Meg Whitman, vooral bekend als de vrouw die veilingsite eBay groot hielp te maken. Het betekent een roemloze aftocht voor Apotheker, die pas elf maanden geleden met grote plannen verhuisde van het Duitse softwarebedrijf SAP en vervolgens maar weinig van zijn beloftes waar kon maken.

Apotheker pleegde afgelopen zomer een stevig staaltje paniekvoetbal door de pas gelanceerde tablet van HP, de TouchPad, meteen te aborteren nadat hij de eerste tegenvallende verkoopcijfers had gezien. Tegelijk kondigde hij aan dat de productie van en het onderzoek naar alle toestellen onder WebOS zouden worden stopgezet. WebOS is het nieuwe mobiele besturingssysteem van HP, dat het enige resultaat was van HP's 880.000 euro dure overname van Palm in 2010. Daarna telde hij liefst 7,4 miljard euro neer voor Autonomy, een bedrijf dat analysesoftware maakt, en kondigde hij plannen aan om de pc-afdeling, waarin HP marktleider is maar met lage marges werkt, van de hand te doen. "Het was incrementeel", zei HP-bestuursvoorzitter Ray Lane donderdagnacht tijdens een eerste conference call met analisten. "Het plaatst je voor een harde beslissing: hoe lang laat je dit betijen? Help je? Omring je hem? Of vervang je hem?"

Een CEO die niet alleen het schip door woelige wateren kan leiden, maar ook de doortastendheid heeft om op termijn de organisatie helemaal om te gooien, dat is waar HP vandaag meer dan ooit naar op zoek was. Tijdens diezelfde conference call, vlak na haar aanstelling tot nieuwe CEO, verklaarde Whitman alvast dat ze van plan is om een aantal plannen die Apotheker heeft uitgezet, verder te zetten. Zo zit een verkoop van de pc-afdeling nog altijd in de kaarten.

Zootje ongeregeld

Maar tegelijkertijd maakte ze meteen duidelijk dat ze van plan is om de hele strategie van het bedrijf te herevalueren. Het wordt een oefening die HP in tien jaar niet meer heeft doorgemaakt. De laatste keer consolideerde het bedrijf noodgedwongen zijn activiteiten onder de voormalige topvrouw Carly Fiorina, na een gedurfde overname van pc-maker Compaq. Fiorina ontdubbelde de activiteiten in een consumentenafdeling en een - grotere en belangrijkere - professionele divisie, waarin de levering van technologie en IT-diensten in lucratieve pakketten kunnen worden verkocht aan grote bedrijven. Het is een structuur die het bedrijf tot op vandaag blijft aanhangen.

De nieuwe topvrouw heeft in ieder geval het fiat van de raad van bestuur. "Meg is visionair op gebied van technologie, met een bewezen trackrecord in uitvoerende taken", jubelde Lane tijdens het telefoongesprek donderdagnacht. Het belangrijkste wapenfeit uit het cv van de 55-jarige topvrouw is inderdaad niet niks. Eind jaren negentig, begin deze eeuw bouwde ze de door een zootje ongeregeld geleide veilingsite eBay uit tot een machtscenakel in de interneteconomie. Onder haar bewind, van februari 1998 tot maart 2008, groeide de omzet van eBay van 86 miljoen dollar (64 miljoen euro) naar 7,7 miljard dollar (5,7 miljard euro).

Ook bij eBay moest Whitman schoon schip maken. Ze bracht discipline en zakelijkheid in het bedrijf, waar tot voor haar komst de chaos van de dotcomgeneratie heerste. "Hoe indrukwekkend ze ook was op papier, het team had haar nog liever als persoon", schreef eBay-chroniqueur Adam Cohen over Whitman in zijn boek The Perfect Store. "Ze was groot, blond, met een geruststellende glimlach en een directe aanpak. Ze charmeerde iedereen die haar pad kruiste. Whitman zag eruit als een CEO, en ze gedroeg zich er ook naar. Ze was charismatisch, zelfverzekerd en welbespraakt. En ze had er geen moeite mee om Omidyar en Skoll (de eBaystichters, RMe) tegen te spreken."

Whitmans zakelijke wind loodste het bedrijf twee jaar later relatief ongeschonden door de dotcomcrash. Toen de euforie over de nieuwe interneteconomie in 1999 op haar einde begon te lopen, groeide het gebruikersaantal van eBay nog met 183 procent tot 16 miljoen geregistreerde gebruikers, in die tijd een recordaantal. En toen de bom helemaal barstte in het voorjaar van 2000 was eBay, wiens beurswaarde evengoed 50 procent was gedaald, meer waard dan Yahoo! en Amazon.com, twee andere iconen die de slag uiteindelijk zouden overleven, samen.

Ondanks haar supersterrenstatus uit het dotcomtijdperk staat Whitman vooral bekend als iemand met een harde zakelijke achtergrond, een businesspedigree. Ze stamt uit een gegoede familie uit Long Island, New York, studeerde economie aan de universiteit van Princeton, haalde later een MBA aan Harvard, en had verschillende kaderposities bij bedrijven als managementsadviseur Bain & Company, mediabedrijf Disney en speelgoedfabrikant Hasbro, vooraleer ze bij dat laatste bedrijf werd weggekaapt om eBay te leiden.

Maar de uitdaging waarvoor Whitman vandaag staat, is van een heel andere orde dan toen ze eBay moest leiden, waarschuwen analisten. Toen ze aan het roer van de veilingsite ging staan, was het bedrijf een rijzende ster. En het is iets makkelijker om een zootje ongeregeld in het gareel te krijgen dan een bedrijf dat al een miljardenomzet draait - met een ingewikkelde structuur en een amorfe activiteitencluster - weer uit het slop te halen. HP verkoopt printers en pc's en is in beide activiteiten de wereldwijde marktleider, maar is ook een grote speler op de markt van bedrijfsinformatica. Het verkoopt onder meer servers en andere computerhardware aan grote afnemers, en levert aan datzelfde publiek ook IT-diensten.

Whitmans voordeel is dat ze ondertussen meer dan een jaar in de raad van bestuur zetelt bij HP, en dus geen leerproces hoeft door te maken over hoe het bedrijf in elkaar steekt. Maar volgens heel wat critici kan ze daarmee ook een deel van het probleem zijn dat HP al enkele jaren plaagt: de raad van bestuur zelf, waarin ego's ongebreideld met elkaar botsen en beslissingen van het management vaak onmogelijk werden gemaakt of op de lange baan moesten worden geschoven.

Niet onomstreden

Zoals alle andere supersterren in het zakenleven is ook Whitman zelf niet onomstreden. Haar politieke ambities brandden in 2007 alvast 144 miljoen dollar (106 miljoen euro) aan campagnegeld erdoor - het meeste daarvan haar eigen geld - in een poging om de Republikeinse gouverneurskandidate voor Californië te worden, geen slechte indicatie dat ze het zelf niet lang meer wil uitzingen in het zakenleven. En ze heeft ook een aantal mislukkingen op haar palmares staan, zoals haar vroegtijdige vertrek als CEO van bloemisterijmogol FTD in 1995, toen dat bedrijf zwaar in het slop zat. De reden van haar strategische aftocht, in haar woorden: "Dit bedrijf is not fixable."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234