Donderdag 24/09/2020
Cathy Galle.Beeld DM

StandpuntCathy Galle

Het zou fout zijn om in de zaak-Julie Van Espen uitsluitend naar Justitie te kijken

Cathy Galle is journalist.

Als Justitie haar werk had gedaan, had Julie Van Espen nog geleefd. Daar is de familie van het door Steve Bakelmans vermoorde meisje heilig van overtuigd. In een serene brief aan alle partijvoorzitters roepen ze op om wie in de fout is gegaan te straffen en geven ze en passant nog enkele aanbevelingen mee voor een modernisering van Justitie. Ze deden dat niet vanuit een blinde woede, maar vanuit de hoop de verzekering te krijgen dat wat hun dochter overkwam, nooit meer zou voorvallen. 

Gelijk hebben ze. De zaak-Bakelmans is een schoolvoorbeeld van hoe het nooit zou mogen lopen. Bakelmans had op het ogenblik van de moord op Julie in de cel moeten zitten na een veroordeling voor een tweede verkrachting. Maar omdat hij in beroep ging tegen zijn veroordeling, liep hij vrij rond. En kon hij Julie vermoorden. Het valt op geen enkele manier uit te leggen dat een seksueel delinquent die in de gevangenis hoorde te zitten, de gelegenheid kreeg om dit te doen.

Wat de familie vraagt, is dan ook niet meer dan terecht. Wat minister van Justitie Koen Geens (CD&V) vraagt als reactie op de brief evenzeer: meer middelen voor onze falende Justitie. Als we de boel daar eindelijk eens volledig op orde willen krijgen en ook eindelijk werk willen maken van een broodnodige digitalisering, dan zal dat geld kosten. Dat weet ondertussen het kleinste kind.

Toch zou het in deze zaak fout zijn om uitsluitend naar Justitie te kijken. Die faalde zeker, maar was niet de enige. Ons zorgsysteem faalde evengoed. Want Justitie kan geen criminaliteit voorkomen. Die kan enkel optreden achteraf. Iemand als Steve Bakelmans hoorde eigenlijk in de psychiatrie thuis. Hij heeft een complexe multiproblematiek van middelenmisbruik, seksuele delinquentie en psychiatrische aandoeningen. Net voor die groep van multiproblematieken is er steeds minder plaats in ons zorgsysteem. Net omdat ze te moeilijk zijn. Te complex.

Het is een probleem waar experten al geruime tijd voor waarschuwen. Onze geestelijke gezondheidszorg zet steeds meer in op specialisering en kortdurende opnames. Het aantal ziekenhuisbedden in de psychiatrische centra werd de laatste jaren afgebouwd. Daardoor komt veel druk te liggen op de ambulante zorg, die chronisch ondergefinancierd wordt. Daardoor komen mensen met heel complexe, maar vaak ook gevaarlijke problematieken steeds vaker op straat terecht. Letterlijk. 

Er is in onze maatschappij een restgroep aan het ontstaan van ‘complexe gevallen’ die nergens meer terechtkunnen.  En daar zitten wellicht nog meer Bakelmansen tussen. Het zijn tikkende tijdbommen.

De vraag naar meer middelen voor Justitie is dus zeker terecht. De roep om meer investeringen in ons zorgsysteem evenzeer. Beide zijn nodig, willen we in de toekomst vermijden dat ministers met rode kaken het onuitlegbare moeten gaan uitleggen aan ouders van een vermoord kind.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234