Zaterdag 31/07/2021

Het zelfmoordpact van Therapy?

Of het de beste cd van 1999 is, betwijfel ik, maar met het toepasselijk getitelde Suicide Pact - You First tekent Therapy? in elk geval voor de moedigste plaat van het jaar. De Noord-Ierse groep stond tot dusver vooral bekend als leverancier van goed in het oor liggende punkpop, maar heeft op haar jongste cd alle banden met het verleden doorgeknipt. 'Rock-'n-roll hoort onvoorspelbaar en gevaarlijk te zijn. Dat waren we al een tijdje uit het oog verloren.'

Brussel

Van onze medewerker

Bart Steenhaut

Met Troublegum, een plaat over de tienerfrustraties van zanger-gitarist Andy Cairns, brak Therapy? een jaar of vijf geleden door. Het succes nam daarna nog toe met Infernal Love, waarop de groep niet alleen rijper klonk, maar er tegelijk ook in slaagde haar geluid verder uit te diepen. Vanaf dan kwam de klad er in. Drummer Fyfe Ewing stapte op en Semi-Detached werd een artistieke en commerciële flop. De plaat hinkte te veel op twee gedachten, wilde de fans plezieren én nieuwe wegen inslaan, maar deed uiteindelijk geen van beide.

Daarom gooide het viertal het roer helemáál om en maakte het een cd zonder rekening te houden met de verwachtingen van de buitenwacht. Het resultaat klinkt zo drastisch anders, dat je je bij de eerste beluistering afvraagt of de winkelier per ongeluk misschien een verkeerde cd in het doosje heeft gestopt. Suicide Pact-You First blijkt een somber, volstrekt ondoordringbaar geheel. De songs wringen zich in bochten, nemen onveranderlijk die éne wending waar je zelf nooit aan gedacht had en worden door producer Head (zie ook: PJ Harvey) gortdroog op tape gezet.

"De klassieke popsongs kwamen ons gewoon de strot uit", zegt Cairns. "Troublegum en Infernal Love waren goeie platen, maar we voelden er weinig voor die ad infinitum te blijven herhalen. Met onze vorige cd deden we al een halfslachtige poging om een nieuw geluid te creëren, alleen ontbrak het ons toen nog wat aan inspiratie."

De kentering kwam er toen Therapy? door het opdoeken van platenfirma A&M zonder contract kwam te zitten. "We waren toen al druk bezig met songs voor de nieuwe cd, maar ook die klonken weer als doorslagjes van 'Screamager' en 'Nowhere'. Aardige nummers, maar we waren er met ons hart niet bij. Eigenlijk wilden we stiekem een plaat vol donkere, lawaaierige garagerock maken en dat hebben we uiteindelijk ook gedaan. Suicide Pact is eigenlijk onze fuck you-plaat. Het kan egoïstisch klinken, maar deze cd hebben we louter voor onszelf gemaakt." Bassist Michael McKeegan valt hem bij. "We wilden creatief bezig blijven en nieuwe uitdagingen aangaan, in plaats van voortdurend op veilig te spelen. Ik heb het gevoel dat we nu met een schone lei kunnen herbeginnen."

Is de cd dan ook in letterlijke zin een soort zelfmoordpact? "Wel, in de groep was iedereen het er roerend over eens dat het zinloos was om op automatische piloot te blijven vliegen, iets wat we tijdens de vorige tournee soms wél hebben gedaan. Door het plotse opdoeken van A&M moesten we bovendien een boel optredens uit eigen zak financieren. Kun je dat geloven? We betaalden om ons werk te mogen doen. En dat terwijl ik inmiddels getrouwd was en op het punt stond vader te worden. Een absurde situatie. De woede en frustratie die daaruit is ontstaan hebben uiteindelijk hun weg gevonden naar deze plaat - ongetwijfeld de donkerste uit onze carrière."

Cairns geeft toe dat Therapy? zich zo'n riskante onderneming enkel kan permitteren omdat de groep na het succes van Infernal Love en Troublegum ook financieel over een zekere vrijheid beschikt. "We kunnen de huur betalen en leiden een comfortabel leven, maar dat wil nog niet zeggen dat het daarom oké is de muziek te verwaarlozen. Het was een koud kunstje geweest nog een cd te maken vol compacte punkpop, want dat soort nummers verzinnen we met twee vingers in de neus. Alleen waren we nu dan wellicht gesplit omdat niemand binnen de groep er nog voldoening in zou vinden zulke songs live te spelen. Je mag niet vergeten dat we al aan onze zevende plaat toe zijn. Als je er dan niet langer in slaagt zowel jezelf als het publiek te verrassen, ben je verkeerd bezig."

Doorgaans gaan groepen net toegankelijkere muziek maken naarmate hun carrière vordert. Ze polijsten hun geluid en lonken nadrukkelijk naar een breed publiek. McKeegan beseft dat en kan zijn lol nauwelijks op. "Wij hebben precies het tegenovergestelde gedaan, klinken nu agressiever dan ooit tevoren." Volgens Cairns speelden er echter ook andere motieven mee. "Wie vandaag commercieel succes wil, moet bereid zijn er helemaal voor te gaan. Alleen hoeft Therapy? niet zo nodig in een stadion te staan voor een publiek dat geestdriftig met de aansteker staat te zwaaien. Misschien brengt zoiets veel geld op, maar ik zou uit pure schaamte 's nachts de slaap niet kunnen vatten. Blijkbaar waren er nogal wat mensen van overtuigd dat we in de Aerosmith-richting zouden evolueren. Wel, als je thuis in onze platenkast gaat neuzen vind je daar geen platen van Bon Jovi of Bryan Adams. Dat zijn acts die rock-'n-roll dermate hebben uitgevlakt dat ze ook op nette bedrijfsfeestjes kunnen worden gedraaid. Het klinkt tam en berekend, terwijl muziek net compromisloos en gevaarlijk hoort te zijn."

Toch snapt Cairns wel hoe het zover is kunnen komen. "Als je een succesrijke cd uitbrengt, zet de platenfirma je meteen onder druk om dat kunstje het jaar daarna nog eens dunnetjes over te doen. En de verleiding is groot om daar inderdaad aan tegemoet te komen, want je ziet dat de hotels waarin je verblijft steeds meer sterren hebben, dat het eten beter wordt en er plotseling wildvreemde mensen zijn die je naroepen op straat. Er komt dus heel wat vastberadenheid bij kijken om dat luxeleventje de rug toe te keren ten gunste van je artistieke visie. Zodra je in verkoopscijfers begint te denken, is het te laat. Ik koop zelf nog massa's platen, krijg er een enorme kick van een band als Atari Teenage Riot te ontdekken, omdat die controverse veroorzaakt, mensen aan het denken zet. Die groep speelt voortdurend op het scherp van de snee en dat wil Therapy? ook doen. Zelfs als we daarmee ons eigen doodvonnis tekenen."

Suicide Pact-You First is uit bij Ark 21 en wordt verspreid door Universal. Vanavond treedt Therapy? om 20 uur op in de AB in Brussel.

'Het kan egoïstisch klinken, maar deze cd hebben we louter voor onszelf gemaakt'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234