Donderdag 19/09/2019

Ruimtelijke ordening

Het wordt druk in de Vlaamse ruit: jobs en jonge gezinnen trekken naar centrum

Binnen tien jaar zal de Vlaamse bevolking met 5 procent groeien, tot bijna 7 miljoen. Het merendeel zal in de Vlaamse ruit wonen, het gebied tussen Antwerpen, Brussel, Leuven en Gent. Dat leert een nieuw rapport van Statistiek Vlaanderen. Met zoveel volk op zo weinig plaats, dat kan problemen opleveren.

In de toekomst zal het soortelijk gewicht van de Vlaamse ruit alleen maar stijgen. "Steden zoals Gent, Antwerpen en Brussel zullen heel wat jonge arbeidsmigranten verwelkomen. Buitenlanders maar evengoed Vlamingen. Vroeger bevond de industrie zich in de rand. Nu overheerst de stadseconomie, met kleinere en innovatieve bedrijven", zegt stadsgeograaf Eric Corijn.

Tegelijk zullen vanuit diezelfde steden heel wat mensen weer uitstromen richting de randgemeenten. Vooral de hoge huisprijzen jagen gezinnen uit het centrum weg. Wie wil bouwen, zoekt het elders. Op lange termijn spreekt Corijn daarom liever niet meer over een Vlaamse ruit, maar over een Brussels oog: één groot verstedelijkt gebied met Brussel als middelpunt.

Lees ook het standpunt van Bart Eeckhout: Het is stilaan tijd om je prioriteiten te checken, Vlaanderen

Overal grijs

De bevolkingsaangroei in de Vlaamse ruit heeft verstrekkende gevolgen. Vlaanderen, en zeker het centrum van de regio, is de voorbije decennia al in hoog tempo volgebouwd. Bos en weiland zijn gesneuveld voor verkavelingen en landbouwgrond. Wat overblijft is een steeds grijzere vlek, waar het zoeken is naar een snipper groen tussen het beton. Kunnen daar nog enkele honderdduizenden mensen bij? Hoe lang staan we dan in de file? En wat met onderwijs en zorg?

"De bevolkingsaangroei is op zich geen probleem. In Parijs wonen 10 miljoen mensen. Maar we moeten in Vlaanderen afleren om met grond te morsen", benadrukt Vlaams bouwmeester Leo Van Broeck. Zijn mantra: we staan voor een woonrevolutie. Vlamingen moeten stoppen met verkavelen en in de steden en de dorpskernen gaan wonen. Daar zijn er alle voorzieningen: openbaar vervoer, scholen, opvang, winkels. In de dorpsrand is er dan meer plaats voor groen. Verder verkavelen betekent alleen maar meer files en nog minder natuur.

Meer files? De Vlaamse regering wil tegen 2030 net alle structurele files weg. "Dat zal alleen lukken met grote investeringen in alternatieven voor de auto", werpt mobiliteitsexpert Kris Peeters op. Mobiliteit is namelijk voor een belangrijk deel een afgeleide van demografie. Elke Vlaming maakt gemiddeld drie verplaatsingen per dag. Met de auto zal dat straks niet meer lukken. De files zijn nu al problematisch, zeker op de ringwegen. Peeters: "We gaan meer thuiswerken. En de salariswagens moeten er eindelijk uit." 

Lees ook het interview met Eric Corijn: "Innotieve bedrijven halen mensen terug naar de stad"

Groeiende zorg

Ook Margot Cloet, hoofd van de grootste koepel van Vlaamse rust- en ziekenhuizen, waarschuwt. Meer Vlamingen betekent meer oudere Vlamingen, en dus meer mensen die zorg nodig hebben. "Er zijn vandaag al personeelstekorten. Een op de twee verpleegstersjobs raakt niet ingevuld. Maar ook genoeg bedden vinden is een probleem. Zeker in de grote steden dreigen wachtrijen."

Bouwmeester Van Broeck vat de uitdaging samen: "Als we het slim aanpakken, is de bevolkingsaangroei een zegen voor onze ruimtelijke ordening en alles wat daaruit voortkomt. Als we het slecht aanpakken, wordt het een ramp." De Vlaamse regering heeft een betonstop aangekondigd. Vanaf 2040 mag er geen extra open ruimte meer ingenomen worden. Bevoegd minister Joke Schauvliege (CD&V): "Ik ken de uitdaging, daarom start ik dit ambitieuze project."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234