Vrijdag 27/11/2020

Het wonder van Damiaan

Zondag wordt pater Damiaan bijgezet in de galerie van heiligen. Dat die heiligverklaring niet geheel onbesproken is, mocht blijken uit de Panorama-reportage De mirakelmakers van afgelopen zondag. Bert Claerhout: ‘Jozef De Veuster zou van zo’n kleine controverse niet wakker hebben gelegen.’

Met pater Damiaan lijkt er altijd wel wat aan de hand. Het begon al vóór zijn zaligverklaring. Het vereiste mirakel liet lang op zich wachten en er werd al gefluisterd dat Jozef De Veuster alleen nog door een truc - namelijk door hem als martelaar te erkennen - zalig kon worden verklaard. Toen het mirakel er dan toch kwam en Tremelo zich in 1994 opmaakte om de toenmalige paus, Johannes Paulus II, te ontvangen, gleed die uit in zijn badkamer. Gevolg: een heupbreuk en uitstel van Damiaans zaligverklaring met een jaar. Voorwaar een moeilijke bevalling.Nu, vijftien jaar later, is er weer enige beroering. Het tweede mirakel, dat de weg opende voor zijn heiligverklaring, kwam er weliswaar vrij snel, maar volgens het VRT-programma Panorama nam het Vaticaan daarbij een loopje met de procedure. Er zou gesjoemeld zijn met het doktersverslag en de Hawaïaanse Audrey Toguchi, de vrouw die tot pater Damiaan bad en van kanker genas, zou ook tot andere heiligen hebben gebeden. So what? Als je terminaal ziek bent, aanroep je desnoods toch de hele hemel… Bovendien ligt het voor Toguchi, als Hawaïaanse, voor de hand dat ze Damiaans hulp inriep. In die mate blijkbaar dat het Vaticaan resoluut het mirakel aan hem heeft toegeschreven. Is dat op zich al geen wonder? Het gaat tenslotte om een geloofsakt, niet om exorcisme. Zonder geloof geen mirakels. Zelfs Jezus gaf toe dat Hij op sommige plaatsen geen wonderen kon verrichten omdat de mensen die van Hem een teken wilden, toch niet geloofden. “Hij liet hen staan en ging weg”, schrijven de evangelisten. Kortom, wie niet gelooft, zal het zijne denken van het wonder dat Audrey Toguchi overkwam. Wie wel gelooft, beleeft het helemaal anders.Jozef De Veuster zou van zo’n kleine controverse niet wakker hebben gelegen. Hij heeft in zijn leven veel meer geïncasseerd. Zijn oversten en sommige medestanders noemden hem niet voor niets een dwarsligger, een ‘keikop’: koppig, gedreven, doorzettersmentaliteit, soms ingaand tegen zijn superieuren, passioneel en vaak eigenzinnig. Damiaan had het allemaal in zich. Hij koos niet voor een alledaags leven, maar voor een roeping als missionaris. En ook in die roeping opteerde hij voor de meest radicale weg: steun en toeverlaat te zijn voor de verstotenen, de paria’s van de maatschappij, met name: de melaatsen. Zo iemand noem je met recht en reden een keikop.Damiaan verzette zich ook tegen elke vorm van hypocrisie. Hij hekelde priesters en predikanten die de mond vol hadden van naastenliefde maar de zieken naar een verlaten eiland stuurden. Hij zegende het huwelijk in van een stervende man die in extremis met zijn ongedoopte geliefde wilde trouwen. Damiaan was niet zeker of dat wel mocht, maar hij had de tijd niet om het op te zoeken, en dus deed hij het. Dat werd hem niet in dank afgenomen. Hij kreeg te horen dat hij onbezonnen tewerkging. Het compromisloze leven van Jozef De Veuster kan evenwel niet worden herleid tot louter heroïsche verhalen over zijn onverzettelijkheid, zijn tomeloze werkkracht, zijn isolement en de aanvaarding van zijn ziekte. Damiaan was veel meer dan een maatschappelijk werker. De inspirerende kracht en de passie die hem zijn leven lang heeft gedreven, was zijn geloof in God, in Jezus Christus. Zijn spiritualiteit was weliswaar danig betrokken op de medemens, maar was verankerd en gefundeerd in zijn geloof en zijn gebed.

Edelmoedig Vlaanderen

Pater Damiaan behoorde tot een generatie van missionarissen die voortkwam uit het edelmoedigste wat Vlaanderen ooit te bieden had. Met name: het uitsturen van zijn beste krachten naar verre en vreemde landen om zich daar in te zetten voor de lotsverbetering van de allerarmsten en de zieken. Nederigheid en dienstbaarheid waren overigens niet de enige kenmerken die deze ‘apostel der melaatsen’ typeerden. Hij had een levendige belangstelling voor de wetenschap en hij stond open voor samenwerking met andere godsdiensten. Ook anglicanen en protestanten spraken na zijn dood hun bewondering voor zijn werk uit. De weerklank van zijn offer was zo ruim en intens dat Father Damien over de hele wereld wordt geëerd.Is het toeval dat, uitgerekend in een tijd als de onze, waarin velen zoeken naar de zin van het leven en anderen door wanhoop worden gedreven, een figuur als Damiaan tot de verbeelding spreekt? Sterker nog: kennelijk zodanig inspireert dat hij door de overgrote meerderheid van de Vlamingen - gelovigen én niet-gelovigen, jong én oud - tot Grootste Belg werd uitgeroepen. Blijkbaar heeft de hedendaagse mens nood aan een lichtend voorbeeld als Damiaan. Aan iemand die, zoals hij, de armen, de verschoppelingen en de hopelozen menselijke warmte en zelfrespect geeft.Weinigen brachten in hun leven zoveel moed op als Jozef De Veuster. Laat de vieringen in Rome en waar ook ter wereld, een hart onder de riem zijn van allen die, meestal anoniem en zonder grote woorden, het belangeloze engagement van Damiaan naleven door een onbaatzuchtige inzet voor zieken en gehandicapten, vreemdelingen en kansarmen. Op hun manier zetten zij immers de inspiratie van Damiaan voort. Zij en niemand anders zijn zijn spirituele erfgenamen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234