Donderdag 02/02/2023

InterviewFrank Selten

Het weer verandert door windparken: hoe kan dat?

null Beeld Jan Bos
Beeld Jan Bos

Windmolenparken op zee hebben een invloed op het weer, blijkt uit onderzoek van het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI). De molens zorgen voor veranderingen in windsnelheid en bewolking, een effect dat zich tot 150 kilometer ver kan laten voelen. Toch hoeven de kustburgemeesters niet te vrezen, zegt klimaatonderzoeker Frank Selten. ‘Alleen in heel specifieke omstandigheden zal er aan de kust wat meer bewolking opduiken.’

Pieter Dumon

Hoe kan een windmolen het weer beïnvloeden?

“Er spelen verschillende mechanismen met elk hun eigen effect. We weten allemaal dat zo’n windmolen energie opwekt dankzij de kracht van de wind. Maar dat omzetten van windenergie naar elektriciteit heeft ook een effect op de kracht van de wind. De windsnelheden achter zo’n molen liggen een stuk lager dan ervoor. Al is dat ook niet overal zo. In specifieke omstandigheden en op bepaalde plekken achter zo’n molen kan de wind net aanwakkeren. Maar dat zo’n park een effect heeft op de windsnelheid in de omgeving is duidelijk.

“Bovendien werken de wieken van zo’n molen als een soort mixer die verschillende luchtlagen met elkaar mengt. Vochtige lucht wordt met droge lucht vermengd. Warme lucht dan weer met koude. Dat leidt tot condensatie waardoor dan weer wolken kunnen ontstaan. En die effecten blijven niet beperkt tot de directe omgeving van die molens. De wervels die ze creëren kunnen tot 150 kilometer ver reiken.”

Moeten de badsteden aan de Belgische en Nederlandse kust zich met de toename van het aantal windmolenparken in de Noordzee aan meer wolken en regen verwachten?

“Zo’n vaart zal het niet lopen. Wij hebben op het KNMI met behulp van onze weermodellen becijferd wat het effect van die toename van het aantal windmolenparken zal zijn. De effecten op de windsnelheden zijn duidelijk en op basis van luchtfoto’s zien we ook effecten op wolkenvorming. Maar voor die badsteden zal het nog wel meevallen. In bepaalde specifieke weersomstandigheden, bijvoorbeeld wanneer de lucht boven de zee kouder is dan die in de hogere luchtlagen, kan er zich wolkvorming voordoen. Heel uitzonderlijk kan dat ook tot wat miezerregen leiden maar meer ook niet. Bovendien moet de wind dan ook nog eens uit de juiste richting komen om die wolken richting land te blazen.”

Frank Selten Beeld Sander Koning
Frank SeltenBeeld Sander Koning

Mogen we die weerseffecten dan gewoon negeren?

“Dat nu ook weer niet. Het effect op die wolkvorming is gewoon moeilijk te voorspellen. Willen we dat precies in kaart brengen, dan hebben we fijnmaziger weermodellen nodig. Het effect op de windsnelheden is veel duidelijker. En dat is wel degelijk iets om in de gaten te houden. De onvoorspelbaarheid van de windsnelheden in de buurt van zo’n park kan bijvoorbeeld de scheepvaart parten spelen. Wanneer het stormt en de windmolens zijn nog niet stilgelegd, dan kunnen er op bepaalde plekken rond zo’n windmolenpark extreme windsnelheden worden gehaald. Daar wil je met je schip niet in verzeild raken.

“Die effecten op de wind zijn ook belangrijk voor de efficiëntie van zo’n windmolenpark. Wanneer je weet dat de windsnelheden tot 150 kilometer verderop beïnvloed worden, dan moet je daar bij de inplanting van zo’n park rekening mee houden. Een windmolenpark dat achter een ander ligt zal veel minder opbrengen. We moeten ons dus nog niet rijk rekenen door te denken dat we de hele kustlijn vol windmolenparken kunnen leggen. Als die te dicht bij elkaar in de buurt komen zou de opbrengst weleens tegen kunnen vallen.”

Windmolens worden steeds hoger en ook de wieken worden steeds groter. Moeten we daar vanuit weerkundig oogpunt rekening mee houden?

“Eigenlijk is het simpel. Hoe hoger en groter zo’n molen hoe langer de wervels die hij creëert zullen zijn en hoe verder je dus de weerkundige gevolgen van zo’n windmolenpark zal voelen. Dat is dus wel degelijk iets waar we bij de bouw van steeds hogere molens rekening mee moeten houden.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234