Donderdag 28/10/2021

Het was zalig werken met Beyoncé

Schrijf maar op: Pierre Debusschere is dé man om in de gaten te houden. Hij mixt kunst, mode en muziek, werkt met grote namen - Beyoncé, Kanye West, Raf Simons - en hij verheft Photoshop tot kunst. Tijd voor een kennismaking met deze Brusselse fotograaf en filmmaker.

"Beyoncé wil dat je haar nieuwe videoclip regisseert. Kun je nu direct naar Parijs komen voor de bespreking?"

Vorig jaar oktober kreeg de Brusselse artiest Pierre Debusschere (30) een uitzonderlijk telefoontje. Een maand later stond hij in Australië twee clips te draaien met de Queen of Pop.

"Toevallig zat ik net in Londen toen ze me belden", vertelt hij. "Ik repte me naar Parijs, waar ik vijf nummers te horen kreeg waarvan ik er twee mocht kiezen. Het moest snel gaan. De volgende dag moest ik al mijn uitgewerkte concepten doorsturen naar haar artistiek directeur. Op vraag van Beyoncé maakte ik nog wat aanpassingen. Ze was zeer nauw betrokken bij de besprekingen. Ze weet heel goed wat ze wil en wat niet. Beyoncé is een echte zakenvrouw, maar ook heel integer. Een totaal andere persoon dan de performer die we allemaal kennen. Op de set was ze ongelooflijk professioneel. Ze draaide elke dag een clip en was totaal uitgeput. Toen ze aankwam op de set deed de choreograaf haar de pasjes voor. Ze had die nog nooit gezien. Maar toen we vijf minuten later begonnen te draaien, danste ze perfect synchroon met de groep. In een paar takes stond alles erop. Indrukwekkend!"

Hoe raakt een jonge Brusselaar in godsnaam tot bij Beyoncé? Via Kanye West, zo blijkt. "Hij is grote fan van mijn werk. We zijn vrienden geworden en op zijn blog post hij regelmatig werk van me. Zo begon mijn naam rond te gaan in de muziekindustrie.

"Voor ik samenwerkte met Beyoncé kreeg ik al verschillende aanvragen voor videoclips, maar ik ging daar nooit op in. Zelf mijn opdrachten kunnen kiezen, vind ik heel belangrijk. Nu ik Beyoncé heb gedaan, wil ik even geen popclips meer doen. Ook al krijg ik nog altijd veel aanvragen binnen. Als ik nog een clip doe, kies ik nu liever voor een nicheband. Dat het budget dan kleiner is, deert me niet. Zolang ik mijn vrijheid maar kan behouden."

Schilderkunst

We ontmoeten Pierre Debusschere in zijn studio in Sint-Gillis. Die zit verstopt achter een onopvallende grauwe gevel, een groezelige parkeergarage en een betonnen trappenhal. Niets verraadt dat hier half hip modeland passeert. Behalve dan misschien het verregende A4'tje op de voordeur dat leveranciers vertelt op welke bel ze moeten drukken: Studio 254Forest. Genoemd naar het adres: Chaussée de Forest 254.

Debusschere zelf oogt opvallend jong. Een paar weken geleden werd hij 30. "Dat vond ik totaal niet lastig - 30 is nog jong. Dit is nog maar het begin." Hij vierde zijn verjaardag met een knalfuif in het Atomium. Met zijn grote sneakers, zwarte jeans en sweater ziet hij er een beetje uit als een hiphopper. Hij rookt de ene Marlboro menthol na de andere en drinkt groene thee. Er klinkt coole muziek door de boxen, maar dat had evengoed klassiek kunnen zijn. "Muziek inspireert me meer dan beeld. Meer dan wat dan ook, eigenlijk. Mijn smaak is ontzettend breed. Ik luister naar Beyoncé, maar ook naar obscure platen en zelfs klassiek."

Voor het komende cultuurseizoen werkt hij zelfs samen met het gerenommeerde Brusselse operahuis De Munt. Hij levert alle campagnebeelden. "Vorige week was de shoot, met als thema de zeven hoofdzonden. De affiches zullen zeker opvallen in de straat", glimlacht hij geheimzinnig.

Van opera naar Beyoncé: dat lijken wel twee totaal verschillende werelden. Niet voor Debusschere. "In principe wil ik voor iedereen werken. Op voorwaarde dat het concept interessant is. En dat ik mijn integriteit behoud. Toen een bontfirma me belde, heb ik vriendelijk bedankt. Ook al hadden ze een ongelooflijk groot budget."

Voorlopig heeft Debusschere al een kransje indrukwekkende klanten, onder wie ook Raf Simons. Hij shootte al enkele reclamecampagnes voor Simons' mannenlabel. En hij was jarenlang artdirector van diens website. "Een goede vriend van me tekende mee aan de collectie van Raf Simons. Zo leerde ik hem kennen. Raf is één van de meest integere en interessante personen die ik ken. Werken voor hem voelt niet als werken. Het is een uitwisseling. Ook nu hij voor Dior werkt, zie ik hem nog regelmatig. Sterker: ik merk zelfs geen enkel verschil met vroeger. Hij is nog altijd even down to earth."

De beelden van Debusschere staan mijlenver van wat je in de meeste modebladen ziet. Modefotografie interesseert hem dan ook niet echt. "De visie van modeontwerpers vind ik vaak interessanter dan hun uiteindelijke ontwerpen. Het verhaal erachter inspireert me meer dan de kleren. Een fashion victim ben ik zeker niet. Zelf draag ik vooral kleren van Raf Simons, Acné en Comme des Garçons.

"Nu kies ik sneller voor comfort, maar vroeger was ik meer bezig met wat ik droeg. Toen kocht ik heel extreme stukken. Die droeg ik amper natuurlijk. Zoals een paar chaps van Comme des Garçons: een soort cowboyachtige broek die je over een andere broek draagt. Echt totaal oversized en helemaal niet praktisch. Die stukken hou ik bij als archief. En soms komen ze nog eens van pas op een shoot."

Eigenlijk interesseert schilderkunst Debusschere meer dan mode. "Het diverse oeuvre van Gerhard Richter vind ik fantastisch. Zijn expo in Tate Modern een paar jaar geleden was ongelooflijk. Helaas heb ik hem nog nooit ontmoet, maar in mijn bibliotheek heb ik wel een aantal gesigneerde boeken. Naast moderne kunst zie ik ook graag oude meesters zoals de Vlaamse Primitieven."

Door zijn opvallende nabewerking in Photoshop lijkt Debusschere soms ook meer een schilder dan een fotograaf. "Anders dan de meeste fotografen gebruik ik Photoshop niet als retouche-instrument, maar echt als tool om te creëren. Als ik Photoshop gebruik, oogt het handmatig. Spontaan, naïef en ongecontroleerd. Maar ik wil zeker niet pretenderen dat ik een schilder ben. Dat is echt van een ander niveau."

IJsland

Debusschere laat zich niet gemakkelijk in een vakje duwen. En zo heeft hij het graag. "Ik ben heel visueel ingesteld. Ik denk in beelden. Het maakt mij niet uit of ik dan een foto of een video maak. Of een collectie sjaaltjes."

Hij wijst naar een tafel in de hoek van het atelier die vol ligt met foulards. "Dat wordt een capsulecollectie van sjaaltjes versierd met flarden van songteksten. Het idee ontstond toen ik een shoot deed met het thema 'scarves'. Speciaal daarvoor liet ik foulards maken. Na de shoot begonnen mijn studiogenoten en ik die zelf te dragen. We kregen superveel reactie. Iedereen wilde er eentje kopen. Beyoncé wilde er zelfs eentje gebruiken in haar clip. Dus besloot ik ze in productie te brengen. Over een paar maanden komen ze op de markt. Maar het is heel exclusief. Het zijn allemaal pièces uniques en de quotes zijn er niet opgeprint, maar er met de hand op geborduurd. Ze zullen verkocht worden via mijn website en in een shop in New York."

Dat Debusschere een artistieke job zou krijgen, was te verwachten. Als tiener koos hij al voor kunstonderwijs. "Op mijn 14de ging ik beeldende kunst studeren op Sint-Lucas in Doornik. Daarna ging ik naar de ERG: de Ecole de Recherche Graphique in Brussel. Zeg maar een meer hedendaagse en vrije versie van Sint-Lucas met minder klassieke oefeningen. Daar deed ik van alles: tekenen, schilderen, fotograferen, filmen... Tof, maar na 2,5 jaar had ik er genoeg van. Het ging me te traag. Kunstscholen vind ik ouderwetse instituten. En met het diploma ben je uiteindelijk toch niets." (grijnst)

Hij trok naar IJsland, waar hij anderhalf jaar lang bleef. Hij werkte in een café en ontdekte in zijn vrije tijd het land. "Als tiener werd ik verliefd op IJsland toen ik de clip zag van Michael Gondry voor Björk. Die landschappen! Ongelooflijk. Toen ik daar eenmaal woonde, raakte ik ook onder de indruk van de bewoners. Ze zijn heel open-minded en creatief. Iedereen doet wel iets van kunst. Wist je dat één op de vier mensen daar een boek schrijft? Het werkte aanstekelijk. Ook ik begon daar foto's en video's te maken. Gewoon voor mezelf."

Gratis reclame

Terug in België begon Debusschere lookbooks te maken voor vrienden, zoals Thierry Rondenet en Hervé Yvrenogeau van het Brusselse merk OWN. Maar hij maakte ook het lookbook en het affiche voor de afstudeercollecties van La Cambre in 2007.

Maar zijn echte doorbraak kwam toen hij begon te werken voor Dazed & Confused, het superhippe avant-gardemodeblad uit Londen. "Stom toeval dat ik daar belandde. Het was dankzij fotograaf Daniel Sannwald. Hij woonde in Antwerpen. We waren vrienden. Hij zag mijn werk graag en we spraken veel af. Hij had een shoot in München voor Dazed en zocht nog een chauffeur. Dat werd ik. Hij vroeg me om mijn videocamera mee te nemen, zodat ik achter de schermen wat kon filmen. Die film heb ik laten zien aan Dazed en ze vonden het fantastisch.

"Daarna heb ik een paar seizoenen backstagefilms en foto's gemaakt op de modeweken. Heel tof om te doen, maar vreselijk vermoeiend. Eén seizoen maakte ik elke dag een paar originele backstagefilms die direct getoond werden in de Parijse conceptstore Colette. Voor mij waren dat tien dagen zonder slaap. De week erna heb ik aan één stuk door geslapen om er weer bovenop te komen."

Na de backstagefilms was het tijd voor zijn eerste echte shoot in Dazed. Een jaar later volgde zijn eerste cover. "Mijn eerste shoot deed ik samen met stylist Robbie Spencer. Met hem werk ik nog altijd veel. We zijn leeftijdgenoten en hebben ongeveer hetzelfde parcours afgelegd. Hij is nu fashion director bij Dazed & Confused. Aan dat blad heb ik heel veel te danken. En de samenwerking is super. Ze laten me ongelooflijk vrij en pushen me om heel ver te gaan in mijn creativiteit. Het enige nadeel: ze hebben amper budget. Er is een vaste prijs. Maar dat is vaak niet eens genoeg om mijn kosten te betalen. Behalve Vogue is er geen enkel blad dat betaalt voor shoots. Die publicaties zijn een vitrine om je werk te presenteren. En op die manier betaalde opdrachten binnen te krijgen. Dat werkt wel, maar je moet de balans in de gaten houden. Te veel gratis shoots doen, is nefast voor je bedrijf. Daarom heb ik nu met Dazed afgesproken dat ik minder, maar grotere shoots ga doen. Dat geeft me ook de tijd om een goed concept uit te denken. Ik wil altijd iets nieuws doen."

Dan gaat de bel. Een koerier komt een prachtige bos bloemen afleveren. Afzender: Mark Colle, de Antwerpse bloemist die al verschillende keren het defilé opfleurde van Raf Simons bij Jil Sander en Dior. "Een vriend van me. We leerden elkaar kennen via Raf Simons. Mark en ik werkten samen voor de video Fade into You met heel veel bloemen. Een productie voor Dazed & Confused. En onlangs ook voor een foto voor Dior, geïnspireerd op de Vlaamse Primitieven.

"Ik probeer zo veel mogelijk met dezelfde mensen te werken. Zo bouw je een band op en moet je niet steeds opnieuw uitleggen hoe je wilt werken. Het menselijke aspect vind ik heel belangrijk. Dat wil ik koste wat het kost behouden. Ook met modellen. Ik werk graag met Hanne Gaby Odiele, Yumi Lambert en Andrew Westermann. Stuk voor stuk sterke persoonlijkheden die heel gepassioneerd zijn over hun vak. Westermann bijvoorbeeld heeft een eigen kledinglijn en hij maakt muziek. Een interessante kerel. Een Russisch model dat verveeld in de camera kijkt en zelf geen ideeën aanbrengt, daar kan ik niks mee."

Vriendendienst

Debusschere is niet alleen gehecht aan zijn team, maar ook aan zijn studio. Hij doet zo veel mogelijk shoots in Brussel. "Reizen probeer ik tot een minimum te beperken. Te vermoeiend. Om goed te werken, heb ik stabiliteit en rust nodig. Dat heb ik hier in Brussel."

Toen hij zich een tijd geleden aansloot bij het Amerikaans topagentschap Art + Commerce, boden ze hem aan zijn studio naar New York te verhuizen. Maar daar had hij geen oren naar. Hij bleef in België. Zijn studio 254Forest is zoveel méér dan een fotostudio. Het is een multidisciplinaire creatieve hub: artdirection, muziek, sounddesign, film, consulting, casting, productie, postproductie, styling... Debusschere startte de studio in 2009 en binnenkort gaat hij verder uitbreiden. Op de verdieping eronder komen werkplekken voor grafisch designers en andere creatievelingen. "Als fotograaf werk je sowieso altijd in een team. Denk aan haar, make-up, styling, licht en casting. Bovendien werk ik in veel shoots met film en muziek. Soms staan we hier wel met vijftien. Voor mij is het belangrijk hen ook echt bij de studio te betrekken. Het is altijd mijn bedoeling geweest om een eigen plek te hebben die ik kan delen met andere creatievelingen. De link met The Factory van Warhol ligt voor de hand. Maar ik zie het hedendaagser. Het is ook een bedrijf. En dat moet draaien. Deze plek kocht ik tien jaar geleden. Een geluk, want nu zou ik het niet meer kunnen betalen. De prijzen zijn verviervoudigd!

"Van buitenaf lijkt dit misschien een droomjob vol fashion en glamour. Maar financieel is het een ander verhaal. Nu pas kan ik er langzaamaan van leven. En ik werk nog altijd samen met vrienden die ik niet behoorlijk kan betalen. Dat hoop ik in de toekomst echt te kunnen veranderen."

Universeel verhaal over emoties

In die opzet zou Debusschere wel eens kunnen slagen. Was hij jarenlang vooral bekend in de niche van avant-gardemode, dan lijkt hij nu door te stoten naar het grote publiek. Concreet: eerder deed hij campagnes voor Raf Simons, nu voor Hugo Boss. Debusschere speelde zich in de kijker bij het Duitse label via de Belgische stylist Tom Van Dorpe, die zowel voor Boss als voor Debusschere werkt. "Over mijn eerste opdracht, een video voor 20 jaar Hugo, waren ze heel tevreden. Daarna volgden nog twee shoots en we praten nu over het volgende seizoen. Een heel fijne samenwerking."

Hoe rijmt hij zijn eigen ideeën met die van zijn opdrachtgever? "Al sinds het begin van mijn carrière doe ik heel radicaal mijn eigen ding. Aanvankelijk waren mijn beelden zelfs amper modefotografie te noemen. Het hing ergens tussen mode, kunst en muziek: een mix die me erg aanstaat. De klanten die mij nu bellen, kennen mijn werk. Ze laten me ook altijd heel vrij om mijn eigen ding te doen. Zelf maak ik geen onderscheid tussen magazines, muziek of reclame. In elk project leg ik iets van mezelf. Op de shoot voor nichemagazine Exhibition, waarvan er maar 2.000 gedrukt worden, ben ik even trots als op de campagne voor Hugo Boss. Achter allebei de fotoreeksen zit een sterk concept. Ik neem er ook de tijd voor om dat uit te werken. Is die tijd er niet, dan haak ik af."

Tussen de bedrijven door vindt Debusschere ook nog tijd voor persoonlijke projecten. Vorig jaar nodigde het bekende mode- en fotografiefestival van Hyères hem uit voor een expo. "Het leek me zinloos om mijn magazinefoto's uit te vergroten en op te hangen. Dus legde ik twee maanden lang alles stil om een volledig nieuw project te maken: een film van 52 minuten genaamd I Know Simply that the Sky Will Last Longer than I. Het is een heel persoonlijk project geworden. Het gaat over mij, maar niet op een al te directe manier. Ik wilde een universeel verhaal vertellen, niet enkel mijn verhaal. Om die afstand te creëren, gebruik ik muziek. Speciaal voor de film werden er songteksten geschreven. Die gaan over emoties. Dat kunnen die van mij zijn, maar ook die van de kijker."

Onder anderen Kanye West en model Andrew Westermann zijn te horen op de score. De film was te zien in de prachtige modernistische Villa Noailles in Hyères. "De film is bedoeld als expofilm waarbij je binnen en buiten kunt lopen. Maar vanaf het eerste moment bleven de bezoekers de volle 52 minuten kijken. We moesten stoelen zetten en uurroosters opstellen. Heel bijzonder. Mijn universele verhaal over emoties sprak blijkbaar aan. Enkele mensen begonnen zelfs te wenen.

"De film staat niet op internet, een bewuste keuze. Als je de film doorspoelt, is het effect om zeep. Hopelijk kan ik hem binnenkort eens tonen in België. De Munt heeft alvast interesse."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234