Dinsdag 26/01/2021

'Het was dit of het klooster'

Leven in een kapelletje op een Oostenrijkse bergwand, weg van de maatschappij en comfort. Stan Vanuytrecht (58) uit Diest werd uit een selectie van vijftig kandidaten gekozen als nieuwe heremiet van Saalfelden.

In een houten kapelletje op de rotsen van een Oostenrijkse alp op zo'n 1.400 meter boven het stadje Saalfelden woont al 350 jaar een heremiet. Dat is een soort van kluizenaar die zich de hele dag bezighoudt met bidden, bezinnen, de kapel proper te houden, klankbord spelen voor wie naar boven klautert, uitkijken over het stadje om te zien of daar geen brand is ontstaan en de klokken luiden als het brandt. Wat dat laatste betreft, kan de brandweer van Saalfelden het ondertussen wel alleen aan, maar aangezien het kapelletje een toeristische trekpleister is, houdt het stadsbestuur de traditie van de heremiet in ere. Na twaalf jaar stelden ze vorig jaar een nieuwe aan: een psychiater uit Wenen, maar die hield het maar een jaar vol op de berg.

Zo'n miniklooster zonder elektriciteit en stromend water is natuurlijk ook niet echt Club Med. Het stadsbestuur schreef een nieuwe vacature uit en die kwam op de website van een plaatselijke krant, werd daar opgepikt en ging vorig jaar 'viraal'. Hoewel dat eigenlijk niet de bedoeling was, solliciteerden meer dan vijftig mensen van over de hele wereld. Toen Stan Vanuytrecht, diaken in Diest en geïnteresseerd in het kluizenaarschap, dat hoorde, dacht hij dat zijn kandidatuur op niets zou uitdraaien. Maar hij mocht vorige maand toch op gesprek komen en is warempel uitgekozen.

'Mooiste paashaas'

"Het was echt geen wedstrijd hoor, zoals ik her en der las. Dat heeft een plaatselijke journalist ervan gemaakt. Precies alsof ik de mooiste paashaas zou hebben gekleurd." Maar toch: midden volgende maand trekt Vanuytrecht de berg op. "Het was dat of het klooster. Maar daar in Oostenrijk heb ik tenminste nog een prachtig uitzicht over de bergen en de vallei", zegt de heremiet in spe aan de keukentafel van zijn huisje in het Diesterse begijnhof, waar hij zelf ook nog moet wennen aan het idee.

"Een leven in de stilte, gewijd aan het gebed en bezinning, trekt me aan. De voorbije jaren heb ik al lange periodes in het klooster doorgebracht en ik stond eigenlijk op het punt om voorgoed in te treden. Maar het feit dat ik daar in Oostenrijk toch nog af en toe met de mensen kan praten, vind ik een pluspunt."

Om tien uur 's morgens zal Stan elke dag de sleutel omdraaien in zijn kloostertje. Tot drie uur in de namiddag is iedereen er welkom. Buiten de 'kantooruren' is hij alleen. "De gewoonte is daar dat gelovigen naar de heremiet komen om hun hart uit te storten. Door de jaren heb ik veel empathie gekweekt. Ik ben ooit begonnen als officier in het leger, ben dan landmeter geweest tot aan mijn vervroegd pensioen twee jaar geleden, en nadien ben ik tot diaken gewijd. Ik deed redelijk wat diensten hier in de buurt. Ook was ik ambulancier voor de spoeddienst en heb ik me over alcoholverslaafden en daklozen ontfermd.

"Zelf heb ik ook geen eenvoudig leven gehad. Ik was ooit getrouwd, maar ben gescheiden en nu woon ik al zeventien jaar alleen. Daar heb ik geen moeite mee. Mijn twee kinderen schrokken toen ze ervan hoorden, maar zijn zelfs een beetje opgelucht. Nu gaan ze me toch nog weleens zien, anders dan wanneer ik in een slotklooster was ingetreden."

Beetje Scherpenheuvel

Zeker in de wintermaanden, want dan wordt het onderkomen van de heremiet wegens lawinegevaar ontruimd. "De omstandigheden zijn uiterst primitief, maar dat schrikt me niet af. Ik heb een houtkachel om te koken en er hangen wat gaslampen. Ze hebben me beloofd dat gemeentewerkers drinkwater en hout naar boven brengen en wekelijks kan ik inkopen gaan doen in het stadje, waar ik mij in het fitnesscentrum ook mag douchen."

Precies zoals de heremieten van honderden jaren geleden zal ook Stan in een sober kleed met een koord rond zijn buik op de berg zitten. "Dat hebben ze me wel gevraagd. Ik sta er niet om te springen, maar het is duidelijk dat er ook wel een commercieel kantje aan kleeft. Daar heb ik geen moeite mee. Dat is in Scherpenheuvel ook zo. Er zullen zeker toeristen zijn die met de kluizenaar op de foto willen.

"Dat weegt allemaal niet op tegen de stilte en het genot van daar alleen te zijn met mijn gedachten. Tv en internet interesseren me niet. Ik neem tientallen boeken mee waarvan ik al mijn halve leven zeg: 'Die moet ik nu eens dringend gaan lezen.' En als de eenzaamheid me echt te machtig wordt, dan bel ik eens naar huis. Mijn gsm heb ik bij voor noodgevallen. Ze hebben daar speciaal een zonnepaneeltje gezet om dat ding op te laden. Het is wel een beetje 'heremiet anno 2017', ja."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234