Zondag 18/04/2021

'Het waren bestellingen van Michel Nihoul'

Er werd gevreesd voor een toevloed van 'fous judiciaires', maar die lieten zich na drie dagen op het proces-Dutroux nog niet zien. Het algemene aanvoelen is dat de enige gek die zich tot dusver manifesteerde helemaal rechts op de beklaagdenbank zit. Zeven jaar lang verkondigde Marc Dutroux met overtuiging het tegendeel, maar gisterochtend met veel grotere overtuiging: 'Ik heb gelogen. Al die ontvoeringen gebeurden op bestelling van Michel Nihoul.'

Aarlen

Van onze verslaggever

Douglas De Coninck

Hij was eigenlijk helemaal nog niet aan dat onderdeel toe. In de glazen kooi was hij met de microfoon in hand overeind gaan staan en had hij zich keurig geëxcuseerd voor zijn gedrag, maandag. "Het was een klein medisch probleem, ik wil vooral niet dat u denkt dat ik niet aan de debatten wil deelnemen. U mag mij alle vragen stellen die u wenst. Ik sta geheel te uwer beschikking. Oh, wilt u dat ik dichter bij de micro spreek? Excuseert u mij. Ja, men zegt mij dat ik soms de neiging heb om te luid te spreken, en dat komt dan een beetje gek over."

Hij was rustig beginnen te vertellen over zijn jeugd in Obaix, over hoe zijn ouders hem zonder duidelijke redenen negen keer van school deden veranderen. Hij had wat uitgeweid over zijn eerste liefde, Françoise Dubois, zijn eerste huwelijk en zijn eerste twee kinderen. Over zijn passie voor de schaatsbaan, zijn vele veroveringen, zijn huwelijk met Michelle Martin en zijn veroordeling voor bijna-roofmoord en vijf kinderontvoeringen en -verkrachtingen in 1989, waaraan hij onschuldig zei te zijn. Wenkbrauwen werden hier en daar gefronst. Dutroux had het over een "systeem van protectie in Charleroi", met corrupte politiemensen en gangsters die vrij hun gangetje konden gaan, zoals Patrice Charbonnier, die hem in 1993 had geleerd hoe je in je kelder een geheime bergplaats kunt bouwen. "Jaja, ik kan u details geven", had hij zich met gepijnigde blik tot de juryleden gericht: "Ik reken op uw nieuwsgierigheid."

De klaagzang was nog even doorgegaan, over hoe hij als eerzame burger steeds weer het uitverkoren slachtoffer was van al die maffieuze figuren en zijn kooi aanvankelijk slechts bedoeld was om er zijn gereedschap te vrijwaren voor huiszoekingen en niet om kinderen in weg te stoppen. "Die functie kreeg de kooi pas eind juli 1995, toen Julie en Mélissa mij werden gebracht om ze te bewaren, in afwachting van hun vertrek naar het netwerk van mijnheer Nihoul."

Consternatie in de zaal. Michel Nihoul, helemaal links, zat toe te kijken alsof er zonet een buitenaards wezen was neergedaald. Nihoul staat niet terecht voor de ontvoering van Julie en Mélissa. Zeven jaar lang hebben alle beklaagden, inclusief Dutroux, luid en duidelijk bevestigd dat hij met deze dubbele ontvoering niets te maken had. Jean Lambrecks, vader van Eefje, draaide zich om naar de persbanken met een blik van: "Het zal toch niet waar zijn."

Julie en Mélissa

Marc Dutroux ging onverstoord verder. Of hij, vroeg voorzitter Stéphane Goux, even kon uitleggen hoe hij precies te werk was gegaan bij de bouw van de kinderkooi en dan meer bepaald de 200 kilo zware poort die ze camoufleerde. "De poort is gebouwd door Bernard Weinstein (zijn Franse kompaan, DDC) en mezelf. De gebruikte materialen hebben alles bij elkaar ongeveer 2.000 frank gekost. Ik wil het u verder allemaal wel uitleggen, maar ik denk dat het beter is dat ik dat enkel doe tegenover u, mijnheer de voorzitter, en de jury. Weet u, mijn bergplaats was niet op te sporen. Ik heb dus enige reserves om daarover te praten, want dit proces wordt door veel mensen gevolgd en ik wil anderen niet op ideeën brengen." Als je in de assisenzaal zelf zit, een eer die De Morgen gisteren voor het eerst te beurt te viel, kun je lichaamstaal lezen en gelaatsuitdrukkingen volgen. De zaal is piepklein en de verdachten zitten op kleine afstand. Van de houding van Marc Dutroux viel weinig af te lezen. Hij formuleerde heldere, fraaie zinnen. Volkomen emotieloos. Met een monotoon stemgeluid, waar voortdurend iets smekends in doorklonk. En toch op een manier die de hele zaal van begin tot eind de oren deed spitsen. Advocaten en journalisten mochten zich achteraf wel geschandaliseerd noemen door wat ze hadden gehoord, het is nog de vraag of ook de jury het betoog van Marc Dutroux heeft ervaren als het summum van demagogie.

Marc Dutroux: "Ik leerde Michel Nihoul kennen in 1993. Hij beweerde dat hij allerlei dingen voor mij kon regelen, juridische dossiers deblokkeren. 'Geen probleem' zei hij me, 'jouw dossier gaat in de ijskast. Later vroeg hij me om een 'wederdienst'. Ik stond er verder niet bij stil, tot ik eind juli 1995 die twee meisjes in mijn woonkamer aantrof. Zij zaten daar samen met Michel Lelièvre, Bernard Weinstein, Michelle Martin en Michel Nihoul. Er kwamen wel vaker kinderen bij ons thuis, dus ik stelde me verder geen vragen. Ik had ook nog niet gehoord van hun ontvoering. Ik lees alleen l'Echo de la Bourse en daar stond niets in over twee in Luik ontvoerde kinderen. Mijn vrouw zei dat de meisjes hier zouden moeten blijven, dat het iets speciaals was. Zo heb ik het dan allemaal vernomen (...). In die tijd wist ik niet eens dat er pedofilienetwerken bestonden. Ik kende dat allemaal niet."

Vraagje van de voorzitter. Als hij dan toch zo graag een eerzame burger wou zijn, waarom liet hij Julie en Mélissa dan niet gewoon vrij? "Ik was op dat ogenblik nog voorwaardelijk vrij", ging Dutroux rustig verder. "Ik had nog zes jaar gevangenisstraf uit te zitten. Kijk, achteraf zie je dingen altijd helderder. Achteraf bekeken, had ik het anders moeten doen, maar op dat ogenblik zag ik geen andere uitweg. Ik heb die bergplaats toen verbouwd om Julie en Mélissa te beschermen tegen het netwerk van mijnheer Nihoul. Ik heb hen uitgelegd dat het dit was, bij mij blijven, of aan Nihoul geleverd worden. Waar hen nog veel ergere dingen zouden wachten dan bij mij."

De kinderkooi die de hele wereld deed kokhalzen, zo poneerde Dutroux nu met grote overtuiging, was eigenlijk bedoeld om Julie en Mélissa te beschermen tegen Michel Nihoul. "Ze zaten ook niet de hele tijd in de kooi. Meestal liepen ze rond in het huis. Ik moest hen enkel kunnen verstoppen voor het netwerk van mijnheer Nihoul. Ik vertelde hem dat het me te lang had geduurd en dat ik de meisjes dus maar aan een ander 'netwerk' had weggegeven. Een fictief netwerk, natuurlijk. In werkelijkheid bleven ze bij mij. Ik had een nieuw levenskader voor hen gecreëerd, hen weggehaald uit de samenleving. Nu klink het misschien helder, maar op dat moment zelf leefde ik van dag tot dag. Ik had geen idee waar dit zou eindigen. Natuurlijk was Nihoul erg ontevreden over het feit dat deze twee meisjes hem waren ontstolen. Hij wou dat voor hem twee andere andere meisjes ontvoerde. En zo komen we dus bij de zaak An en Eefje terecht."

An en Eefje

Voorzitter Goux liet Dutroux, zoals de wet voorziet, rustig verder praten. Wat Dutroux zoal te melden had, is het complete tegendeel van alles wat hij zeven jaar lang de speurders liet optekenen. Ja, merkte Dutroux op: "Wij hebben tijdens de verhoren veel gelogen, wij allemaal. Ik wou in die tijd vooral mijn vrouw beschermen en ondertekende wat de speurders mij na urenlange ondervragingen voorlegden." En het beste moest op dat moment nog komen. In de nieuwste versie van Marc Dutroux werden An en Eefje niet door twee maar door vier mensen ontvoerd: hijzelf, Michel Lelièvre en "twee politiemannen uit Charleroi". Marc Dutroux: "We reden naar Middelkerke, Lelièvre en ik onze Citroën CX, die twee anderen in een Fiat Ducato. We zijn naar Oostende gereden en hebben daar twee liftsters opgepikt. De meisjes zijn in de bestelwagen gestapt, die even later in panne viel ten zuiden van Brussel. Lelièvre en een van die politiemannen hebben toen elk een meisje verkracht. Ik en die andere politieman niet. Iedereen is toen in de CX gestapt, die even later even voorbij Brussel ook in panne viel."

Een heel omslachtig verhaal dat terug in de feiten uit het strafdossier uitmondt bij de twee Ierse toeristen die op de parking langs de E19 in Wauthier-Braîne werden gewekt en Dutroux een lift gaven naar Sars-la-Buissière. Daar pikte Dutroux de blauwe Ford Sierra op en reed daarmee terug om de anderen uit de nood te helpen. "We zijn toen alle zes in de Sierra gestapt". Dat An en Eefje in zijn huis terechtkwamen, was een noodoplossing, aldus Dutroux. "Ik wachtte op die twee politiemannen, die eerst hun bestelwagen zouden ophalen en daarna de twee meisjes. Maar ze kwamen niet. Pas na vijftien dagen of zo is Lelièvre gekomen met de Fiat Ducato en heeft hij An en Eefje doen instappen."

Paul Marchal, Betty Kolb en Jean Lambrecks zaten in de zaal, zochten zijn blik. Dutroux zag het, maar trok zich daar niks van aan. "Eefje was een sympathiek meisje", zei hij plots. "Ze wou journaliste worden, ze speelde saxofoon. Ze zag me bezig met het plaatsen van tegels op de benedenverdieping en bood spontaan aan om te helpen. We hebben ook seks gehad. Ik kan niet zeggen of zij daarin toestemde in de hoop wat in ruil te krijgen. Ik vind het heel erg, wat er uiteindelijk met An en Eefje is gebeurd. Het is een catastrofe." Even later, over hoe Eefje hem vertelde dat ze een vriendje had: "Daar ga ik verder niet over in detail treden. Dat behoort tot de privé-sfeer."

Sabine en Laetitia

Er kwamen nog meer 'onthullingen', er kwam zelfs geen eind aan. Op 6 december 1995 werd Dutroux gearresteerd vanwege de gijzeling van drie jongelui in Jumet. Hij wist dat hij minstens een maand in de cel zou vertoeven en zegt Julie en Mélissa in de kelder te hebben voorzien van "proviand voor een maand". Het duurde langer. Pas op 20 maart 1996 kwam Dutroux weer vrij. Al zeven jaar lang wordt door onderzoeksrechter Jacques Langlois aangenomen dat het "kan kloppen" wat Dutroux beweert: namelijk dat de twee kinderen toen, weliswaar uitgehongerd, nog tekenen van leven gaven. Langlois liet nutrologen en wetsdokters ellenlange rapporten maken voor berekeningen over hoe lang twee kinderen van acht in omstandigheden als deze kunnen uithouden. Die kunnen nu allemaal de prullenmand in, aldus Dutroux: "Dat helemaal niet waar. Dat was allemaal gelogen, al die details. Toen ik vrijkwam, waren Julie en Mélissa al dood."

Maar wat dan met al die gruwelijke details tijdens zijn verhoren? Die verhalen over hoe hij vier dagen bij het bed van Mélissa waakte en naar de apotheek met nachtelijke wachtdienst rende voor geneesmiddelen. "Oh, dat heb ik toen allemaal verzonnen", aldus Dutroux, die alweer een nieuwe 'onthulling' klaar had: Julie en Mélissa hebben niet de volle 105 dagen in de gevangenis gezeten. "Michelle Martin heeft me na mijn vrijlating verteld dat Bernard Weinstein de kinderen na een maand is komen weghalen en ze enkele dagen voor mijn terugkeer opnieuw in de kelder heeft ondergebracht. Of dat waar is, weet ik niet."

Moeilijk te zeggen, want volgens het strafdossier lag Weinstein eind november 1995 al onder de zoden. Begraven door Dutroux, zoals hij meermaals bekende. Ook gelogen, klonk het gisteren. "De informatie die ik heb, heb ik van Gérard Pinon (autozwendelaar, DDC) en Michelle Martin. Pinon zei me: 'Heeft je vrouw dat dan niet verteld? Weinstein ligt begraven in je tuin in Sars-la-Buissière.'" Dutroux, zo werd gaandeweg duidelijk, contesteert eenvoudigweg alles, ook de verkrachting van de Slowaakse Henrieta Palusova, een meisje dat nochtans is geïdentificeerd op een in zijn huis teruggevonden videoband die haar verkrachting laat zien. "Dat kan ik niet geweest zijn", zegt Dutroux. "Ik ken die Palusova niet. Volgens haar aangifte is ze 's nachts verkracht in Topolcany, de band laat daglicht zien."

Wat nog? De ontvoering van Sabine Dardenne: "Dat was een bestelling van Michel Nihoul." Gek, want Sabine Dardenne gaf al bij herhaling te kennen dat ze helemaal niet aanstuurt op een veroordeling van Nihoul, aangezien ze hem nooit gehoord of gezien heeft. Het zat zo, aldus - wederom - Dutroux: "Na enkele dagen vatte ik affectie op voor dat meisje. Ik dacht: 'Ik doe haar verdwijnen', zoals Julie en Mélissa. Ik heb Nihoul opnieuw laten weten dat ik haar aan een ander netwerk heb gegeven. Dus wou Nihoul weer een ander meisje. Op 8 augustus 1996 is hij meegegaan naar Bertrix voor een verkenningstocht."

Het werd halfeen 's middags. Of hij kon afronden. "Ik heb fouten gemaakt", zei Marc Dutroux plots, op dat net zo drammerige toontje. En het liefst was hij nog even doorgegaan: "Ik denk dat er nog veel te vertellen valt. Ik sta geheel te uwer beschikking."

De slachtoffers

"Ik voel me gewoon misselijk", reageerde Georges-Henri Beauthier, advocaat van Laetitia, bij het verlaten van de rechtszaal. "Het is hallucinant. Het hallucinante zit niet alleen in wat hij nu allemaal komt vertellen, maar vooral in de manier waarop. Geen greintje emotie. Niets. Hij staat het maar te vertellen alsof het niks is." Philippe Rivière, advocaat van Sabine, hield het bij één woord: "Schandelijk." Olivier Slusny, advocaat van Lelièvre, trok aan een sigaret en vatte het als volgt samen: "De hele wereld bestaat uit één groot pedofilienetwerk, met uitzondering van één man, Marc Dutroux." Paul Marchal, vader van An, reageerde genuanceerder: "Dit opent perspectieven. Ik vind het goed dat hij begint te praten." Zijn advocaat Paul Quirynen viel bij: "Er zijn een hoop leugens verteld, maar daartussen zitten naar mijn aanvoelen ook een paar dingen die misschien juist zijn en een nieuw licht werpen op de zaak."

De advocaten van Marc Dutroux zelf liepen, zoals steeds, te glimmen. "Ja, dit is onze verdedigingslijn nu, voor de rest van het proces", aldus Martine Van Praet. "Marc Dutroux zal niks meer aan zijn verklaringen wijzigen. Dit is de boodschap die hij wenst te brengen, en daarin zullen wij hem blijven steunen. Wij weten ook dat veel van wat hij nu zegt, compleet in tegenspraak is met zijn vorige verklaringen. Maar dit is een assisenproces. Die 440.000 pagina's strafdossier hebben hier helemaal geen belang. Hier telt alleen het gesproken woord."

Dag drie: Marc Dutroux aan zet. Alles wat hij tot nu toe verklaarde, was eigenlijk 'gelogen'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234