Donderdag 23/05/2019

Onderwijs

Hét wapen tegen kansarmoede? Oudgrieks

Archiefbeeld ter illustratie. Beeld Gert-Jan Buijs/BD

Lessen Oudgrieks om kansarmoede tegen te gaan? Met dat recept komt de UGent op de proppen. Onderzoekster Evelien Bracke wil er zelfs al mee beginnen in de lagere school.

Voor een tragedie van Sophocles is het misschien nog iets te vroeg, maar het Griekse alfabet, woordjes en wat grammatica kunnen zeker wel. Dat meldt onderzoekster Evelien Bracke aan De Morgen. Vanaf volgend semester start ze met het proefproject ‘Oude Grieken, Jonge helden’ om kinderen uit het vijfde en zesde leerjaar op een speelse manier met de taal van de oude Grieken te laten kennismaken. “Tegen het einde van het project zullen sommige leerlingen al korte zinnetjes kunnen vormen. Maar ook zullen ze bijvoorbeeld kleine toneeltjes spelen over Griekse helden.”

Voor haar project mikt Bracke specifiek op lagere scholen met veel kansarme kinderen en een grote etnische diversiteit. Door kinderen op de lagere school Grieks te leren wil Bracke niet enkel hun taalgevoel opkrikken, maar ook hun intellectuele ambities stimuleren. ‘Raising aspirations’ heet dat heel mooi in het Engels. “Ik heb zelf tien jaar in Groot-Brittannië gewerkt”, zegt Bracke. “Daar heb ik het programma literacy through classics gecoördineerd, dat in de arme regio Swansea in Wales duidelijke resultaten heeft opgeleverd. Leerlingen hebben dankzij het programma bijvoorbeeld vooruitgang geboekt met de leesvaardigheid in hun moedertaal.”

Flower power

Het idee om klassieke talen aan te leren aan kansarme kinderen is ontstaan in de VS. Tijdens de flower power in de jaren 60 en 70 zijn de eerste lessen daar van start gegaan in grote steden, zegt Bracke. Vandaar is het idee ook overgewaaid naar het Verenigd Koninkrijk, en zelfs naar Parijs. Hier in Vlaanderen zouden zo’n negen scholen ondertussen al interesse getoond hebben voor ‘Oude Grieken, Jonge helden’. 

Bracke zal de lessen in eerste instantie zelf geven, later springen universiteitsstudenten mogelijk bij. Maar waarom dan precies Oudgrieks? “Naast taal kunnen we hen zo ook literatuur en mythologie bijbrengen”, zegt Bracke. “En omdat het Grieks een taal is waar leerlingen nog niet mee in aanraking gekomen zijn, begint iedereen echt van nul.”

Voor de vakgroep klassieke talen is het belangrijk om met het project een maatschappelijk doel te bereiken en het imago van het Oudgrieks – dat nu nog steeds als elitair wordt gezien – wat bij te stellen. “Ik kom ook uit een arbeidersgezin en voor ons was het niet vanzelfsprekend om dan klassieke talen te studeren”, zegt professor Mark Janse (Grieks, UGent), die eerder dit jaar ook de mars ‘Red het Grieks’ organiseerde voor het behoud van de oude taal. Het is niet de bedoeling dat de kinderen nu Homeros gaan lezen, maar we willen wel een grondige kennismaking bieden. Onbekend maakt onbemind, zo gaat het vaak bij de klassieke talen, en daar willen we ons nu van bevrijden. Daarnaast is het natuurlijk ook heel leuk om je naam in een ander alfabet te kunnen schrijven.” 

Cognitieve meerwaarde

Volgens experts kan het project zeker een grote meerwaarde hebben. Voor talen geldt namelijk nog steeds het principe: hoe vroeger je eraan begint, hoe beter. Cognitief psycholoog Wouter Duyck (UGent) verwijst ook naar een onderzoek waaruit is gebleken dat het IQ van kleuters met zeventien punten steeg nadat ze een jaar onderwijs in een andere taal hadden gekregen. 

Pedagoog Pedro De Bruyckere (Arteveldehogeschool/Universiteit Leiden) gelooft evenzeer in dit soort taalonderwijs. Zeker als bepaalde technieken om de leerstof in de vingers te krijgen – trucjes om woordjes te leren, bijvoorbeeld – ook worden overgezet naar andere vakken zoals Frans. “Of het ook ambitie stimuleert, daar heb ik geen zicht op. Maar er kan wel degelijk een effect zijn, al is dat niet per se gelinkt aan Latijn of Grieks. Chinees zou bijvoorbeeld ook kunnen. Maar via het Oudgrieks een stuk geschiedenis of cultuur meegeven, kan natuurlijk een valabele reden zijn om toch voor die taal te kiezen.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.