Zondag 24/10/2021

Het walhalla voor advocaten

Niemand kan met zekerheid zeggen hoeveel advocaten er al betrokken zijn bij de tientallen rechtszaken die in verband met de Amerikaanse presidentsverkiezingen zijn ingediend. Maar het zijn er vele honderden. De advocaten hebben zich de verkiezingen toegeëigend en voor een aantal onder hen kan de onduidelijkheid over de uitslag niet lang genoeg duren. Er vallen hopen geld te verdienen in Florida.

GERT VAN LANGENDONCK

In de hal van een groot hotel in Tallahassee, de hoofdstad van Florida, bespreken twee jonge New Yorkse advocaten hun plannen bij een kop koffie. Ze zijn net terug uit West Palm Beach, waar ze op jacht waren naar ontevreden kiezers. Ze zeggen dat ze er zeker van zijn dat ze binnen een paar dagen "drie of vier kiezers" kunnen vertegenwoordigen in een van de tientallen rechtszaken die in verband met de kiesuitslag in Florida zijn aangespannen. "Het was de reis waard", zegt een van hen.

Voor advocaten is Florida dezer dagen een snoepwinkel, of zeg maar een snoepsupermarkt. Begin deze week werd geschat dat het Gore- en Bush-kamp elk zo'n honderd advocaten in de arm hebben genomen. Op basis van een gemiddeld ereloon wil dat zeggen dat er zo'n 35 miljoen Belgische frank per dag wordt uitgegeven aan advocaten. En advocaten als een Alan Dershowitz, die O.J. Simpson vrijkreeg, en David Boies, de 'David' die voor de Amerikaanse overheid de strijd aanbond met 'Goliath' Microsoft, rekenen beslist geen gemiddelde tarieven aan. Beiden zijn in Florida aan de slag voor de Democratische partij. Honderd advocaten per kandidaat is sowieso een achterhaald cijfer, zegt Beverly Pohl, een van de advocaten die Theresa LePore vertegenwoordigt, de onfortuinlijke 'elections official' van Palm Beach County die het verwarrende stembiljet opstelde waarmee alles begon. "Ik was deze week op een hoorzitting waar zo'n vijftig advocaten waren voor een en dezelfde rechtszaak. En er zijn al tientallen rechtszaken bezig. Als men bij de advocaten die in de rechtszaal aanwezig zijn, ook nog de advocaten telt die op hun kantoor aan het werk zijn, dan hebben we het echt wel over honderden en honderden." Pohl geeft toe dat zij, en veel advocaten met haar, het noorden kwijt zijn. "Het is echt een gekkenhuis. En het wordt allemaal niet al te best gecoördineerd, de rechtszaken worden niet altijd door de juiste personen ingediend of goed voorbereid. Maar dat is de waanzin en de schoonheid van ons systeem: iedereen die dat wil kan een rechtszaak beginnen."

De allereerste die dat deed was Andre Fladell, een 53-jarige chiropracticus uit Delray Beach. Fladell was een van de vele kiezers in Palm Beach County die door toedoen van LePores stembiljet per vergissing voor aartsconservatief Pat Buchanan stemde. Fladell beantwoordt niet aan het cliché van de bijziende, niet al te snuggere senior voter waar de Amerikanen dezer dagen zo schamper over doen. Hij wordt de "ongekroonde prins van Palm Beach" genoemd vanwege zijn jarenlange inzet voor de kinderen, de huisdieren, het milieu, de gemeenschap. Zelf noemt hij zich een political power broker. Hij beweert met zijn South County Political Cooperative zo'n 28.000 stemmen te controleren. Niet het soort man dus dat zich gemakkelijk vergist in het stemhokje. "Gore was mijn eerste keuze, Bush mijn tweede, maar Pat Buchanan kwam er zeker niet aan te pas."

Zoals Fladell moeten enkele duizenden mensen in Palm Beach County zich vergist hebben. Want ook al hebben Pat Buchanan en zijn vrouw zelf een condo in Delray Beach, dat kan niet verklaren waarom deze van antisemitisme beschuldigde aartsconservatief hier zo'n 3.500 stemmen haalde terwijl hij in de uitslagen van de rest van Florida nauwelijks zichtbaar is. Buchanan had niet eens de moeite gedaan om campagne te voeren in Palm Beach County. "Geloof mij vrij", zegt Fladell, "joodse seniorengemeenschappen stemmen doorgaans niet voor extreem-rechtse kandidaten." Want dat maakte het dubbel zo pijnlijk. Heel veel inwoners van Palm Beach zijn van joodse afkomst. Iemand als Florence Zoltowsky (70), een Poolse overlevende van de holocaust die in Boyton Beach woont, werd er letterlijk ziek van, zegt haar man Alex, toen ze besefte dat ze haar stem gegeven had aan Pat Buchanan, iemand die Hitler ooit omschreef als een "zeer moedig man". Ook zij en haar man en hun dochter Sharon Elkin - ze maakten allemaal dezelfde fout - stapten naar een advocaat, Pat Lawlor, om nieuwe verkiezingen te eisen in Palm Beach County.

In de rechtszaken van Fladell en de Zoltowsky's vond gisteren een hoorzitting plaats waarin de grondwettelijke kant aan bod moest komen. De rechter had vorige week aan de advocaten gevraagd om te zoeken naar jurisprudentie over het houden van nieuwe verkiezingen in slechts één county. Dat de zaak vervolgens pas maandag verder gaat, twee dagen nadat secretary of state Katherine Harris normaal gezien de uitslag van Florida moet bekendmaken, is voor Lawlor geen bezwaar.

'Zoals het er nu naar uitziet, zal de volledige telling toch niet afgerond zijn voor Thanksgiving", op 23 november. De rechtszaken van de inwoners van Palm Beach County zijn maar enkele van de tientallen die de voorbije week in Florida aanhangig zijn gemaakt. Diametraal tegenover de Democratische klagers van Palm Beach County staan drie inwoners van Brevard County, Robert en Diana Touchston en Deborah Sheppard. Hun eis, dat de manuele hertellingen in de Democratische counties Palm Beach, Miami-Dade en Broward worden stilgelegd, is het voornaamste juridische wapen geworden van de Bush-campagne, die met de klacht naar het hooggerechtshof van Florida toog (zonder succes) en gisteren naar het hof van beroep in Atlanta.

De vaakst terugkerende naam in al die rechtszaken is die van Theresa LePore. Zij wordt genoemd in maar liefst vijftien verschillende rechtszaken. LePore is zonder twijfel de meest tragische van de figuren die de voorbije dagen onbezoldigde acteurs zijn geworden in Amerika's drukstbekeken soap. Ze lijkt voortdurend op de rand van een zenuwinzinking te staan. Niet verwonderlijk: behalve dat zij aan de basis ligt van het huidige verkiezingscircus, heeft zij als 'elections supervisor' ook nog de leiding over de hertelling die het gevolg is van haar misrekening. Tragisch ook omdat LePore (45) haar hele leven niets anders gedaan heeft dan verkiezingen organiseren: ze is nog maar zes jaar elections supervisor maar ze werkt al 28 jaar voor hetzelfde kiesbureau, waar ze op haar zestiende voor het eerst voet zette als jobstudente. En wat het allemaal nog erger maakt: ze is al haar hele leven lang overtuigd en militant Democraat. "Theresa is uitgeput maar ze is van nature een kalm persoon", zegt Pohl, "ze doet haar best in extreem moeilijke omstandigheden." Op persoonlijke titel riskeert LePore niets: in de rechtszaken wordt ze enkel genoemd in haar hoedanigheid van elections supervisor. Maar men zal als Democraat maar de geschiedenis ingaan als diegene die de partij het Witte Huis heeft gekost.

Pohl is niet een van die advocaten die hoopt dat de onduidelijkheid blijft duren. "Ik hoop maar dat de manuele tellingen in Palm Beach kunnen doorgaan en meegeteld worden", zegt Pohl. "Als Bush aan het eind daarvan nog altijd de winnaar zou zijn, dan geeft Gore zijn verlies toe en dan is de hele zaak afgelopen."

Minuten later geeft het hof van beroep van Florida in Tallahassee het Gore-kamp een opdoffer van formaat: rechter Terry Lewis geeft Katherine Harris gelijk in haar weigering om de manuele hertellingen op te nemen in de officiële uitslag. Verwacht wordt dat het Gore-kamp de beslissing zal aanvechten bij het hooggerechtshof van Florida. Anders maakt Harris vandaag de overwinnaar bekend van de presidentsverkiezingen op basis van de officiële uitslag, met 300 stemmen voorsprong van Bush, plus of min wat de nog niet volledig getelde overzeese stemmen opleveren.

Maar zelfs dan hoeft het nog niet afgelopen te zijn. Pohl: "De wetten van Florida voorzien in de mogelijkheid om de uitslag van de verkiezingen ook na de bekendmaking nog te betwisten. Het is pas wanneer een van de kandidaten zijn verlies toegeeft dat het echt voorbij is."

En er zijn nog mogelijkheden zat voor nieuwe rechtszaken. Want niet alleen Palm Beach County, heel Florida zit met een probleem, zo blijkt. De Palm Beach Post berekende dat in heel Florida 173.992 stemmen ongeldig werden verklaard en dat dat in "ontstellend veel" gevallen kwam omdat de kiezers op meer dan één kandidaat hadden gestemd.

Ook Frank Cerabino, columnist van de Palm Beach Post, denkt dat het zaterdag nog niet afgelopen is. "Ik heb het gevoel dat beide partijen wel zin hebben om nog een tijdje door te gaan." Cerabino vindt dat overigens best. "Ik amuseer mij kostelijk. Het gebeurt niet vaak dat wij hier in Palm Beach County in het centrum van de politieke belangstelling staan. En eigenlijk is het geweldig wat er allemaal gebeurt. Wij zijn tenminste niet op straat aan het vechten met tanks en machinegeweren zoals in sommige landen de gewoonte is in dit soort situaties. Nee, wij Amerikanen, wij stappen naar de rechtbank. We kunnen wel grapjes maken over hoe alle advocaten aasgieren zijn, maar ik ben ervan overtuigd dat zij het uiteindelijk allemaal netjes zullen oplossen." De advocaten zullen hem niet tegenspreken. Terrel Madigan, advocaat van Matt Butler, een Republikeinse kiezer die een rechtszaak heeft aangespannen om het manueel hertellen in Palm Beach te doen verbieden, glimlacht breeduit. "Van de twaalf mensen op mijn kantoor zijn er negen met de verkiezingen bezig. Er is werk genoeg voor iedereen want de beide kampen steunen elk proces dat hun zaak dient. Men kan Gore of Bush vertegenwoordigen, men kan Katherine Harris verdedigen in naam van Bush, men kan een kiezer verdedigen in naam van Katherine Harris. De mogelijkheden zijn eindeloos." En wie er uiteindelijk president wordt, doet er niet voor iedereen toe. "Iedereen wil een stuk van de taart", zegt Ben Garkus, een advocaat uit Tallahassee, "George W. Bush of Al Gore, het maakt niet uit. Dit zijn gouden verkiezingen voor onze hele sector."

De citaten van Terrel Madigan en Ben Garkus en de eerste paragraaf van dit artikel werden vergaard door Fabrice Rousselot van Libération.

'De wetten van Florida voorzien in de mogelijkheid om de uitslag ook na de bekendmaking nog te betwisten. Het is pas wanneer een van de kandidaten zijn verlies toegeeft dat het echt voorbij is''Wij zijn tenminste niet op straat aan het vechten. Nee, wij Amerikanen, wij stappen naar de rechtbank'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234