Dinsdag 11/08/2020

Het vreemde stilzwijgen van subcomandante Marcos

Mediageile zapatistenleider is sinds februari niet meer gesignaleerd

MEXICO-STAD.

IPS

Al vier maanden geeft subcomandante Marcos, de leider van de verzetsbeweging EZLN in de zuid-Mexicaanse deelstaat Chiapas, geen teken van leven meer. De geruchtenmolen draait op volle toeren: Marcos zou vermoord zijn of zwaar ziek, misschien heeft het leger hem in alle stilte gevangengenomen of bereidt de rebellenleider in een ander land - misschien zelfs in Europa - nieuwe spectaculaire acties voor.

Het laatste publieke optreden van subcomandante Marcos - volgens de regering is zijn echte naam Rafael Guillén - dateert van februari. Toen antwoordde hij in een video op vragen van een internationale commissie van waarnemers die in Chiapas op bezoek was, en verstuurde hij ook zijn voorlopig laatste persmededeling.

De stilte die sindsdien heerst is niets voor Marcos: sinds de eerste gewapende actie van het Zapatistische Bevrijdingsleger op nieuwjaarsdag 1994 hield de rebellenleider bijna ononderbroken contact met persmensen en sympathisanten in binnen- en buitenland. Marcos maakte van het EZLN een guerrillabeweging die haar strijd vooral via de media en het Internet voerde. Sinds februari hebben talloze parlementsleden, medewerkers van de katholieke Kerk, ambtenaren, journalisten en buitenlandse waarnemers getracht weer contact op te nemen met Marcos, maar al die pogingen zijn vruchteloos gebleven.

In het op video opgenomen interview van februari zegt Marcos onder meer dat de regering voor de keuze staat tussen "vrede of oorlog". De rebellenleider waarschuwt dat zijn troepen stilaan het geloof verliezen in een onderhandelde oplossing. De gesprekken tussen de Mexicaanse regering en het EZLN zijn sinds 1996 opgeschort; intussen is het geweld in Chiapas sterk toegenomen en treedt de overheid hard op tegen de dorpen die de verzetsbeweging steunen en zichzelf tot 'autonome' gebieden hebben uitgeroepen.

Eén van de hypothesen die in de Mexicaanse pers circuleren, luidt dat Marcos zou zijn terechtgesteld door strijdmakkers die niet willen onderhandelen met de regering. Er zou zelfs een nieuw offensief van het EZLN op til zijn. "We hebben geen harde bewijzen voor die stelling", verklaarde een hooggeplaatste bron "uit regeringskringen" vorige week aan het tijdschrift Milenio, "maar in 1993 zijn er ook al moorden gepleegd binnen het EZLN." In een onlangs verschenen polemisch boek doen twee journalisten van Le Monde en El País een weinig vleiend verhaal over de interne EZLN-keuken. Volgens sympathisanten van de zapatisten kadert de publicatie echter in een bekladdingscampagne. Een versie die dicht aansluit bij die over de moord op Marcos, gaat ervan uit dat de rebellenleider zwaar ziek is en dat de overige leiders van het EZLN dat voor de buitenwereld verborgen willen houden terwijl ze hun onderlinge geschillen trachten uit te praten. Ook in deze versie zou alles uiteindelijk toch weer draaien om tegenstellingen tussen voorstanders van onderhandelingen en rebellen die de wapens weer willen oppakken. Intussen haalt de leider van het EZLN ook zonder te spreken nog bijna elke dag het nieuws in Mexico. Het is daarbij opvallend dat de Mexicaanse regering de laatste weken de naam 'Marcos' niet meer in de mond neemt, maar het steeds heeft over Rafael Guillén. Sommige analisten denken dat dit deel uitmaakt van een poging om de rebellenleider te demystificeren. Volgens Miguel Alvarez, de secretaris van de eerder deze maand opgeheven bemiddelingscommissie CONAI, kan het stilzwijgen van Marcos ook een reactie zijn op die nieuwe strategie van de regering.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234