Woensdag 18/09/2019

Aanslag Nieuw-Zeeland

Het vreedzame Christchurch kan het grove geweld maar moeilijk bevatten: “Dit is niet Nieuw-Zeeland”

Inwoners rouwen bij een bloemenzee nabij de Al Noor Masjid-moskee in Christchurch, Nieuw-Zeeland, waar bij een terreuraanslag vrijdag zeker 49 mensen om het leven kwamen. Beeld EPA

Eén dag na de aanslag op twee moskeeën in Christchurch, maakt de schok onder bewoners voorzichtig plaats voor rouw. De aanslagen zijn moeilijk te bevatten in een land dat grof geweld vreemd is: “Dit is iets dat normaal gesproken alleen in Europa voorkomt”.

Ze komen uit alle richtingen gelopen, de inwoners van Christchurch, met in hun handen bosjes bloemen. Het laatste stuk van de weg naar de Al Noor-moskee is afgesloten, waardoor het politielint aan het begin van de straat het spontane rouwpunt is geworden. Aan de voet van een verkeerslicht ligt een bloemenzee die snel in omvang toeneemt. Tussen de boeketten ligt een plakkaat met de tekst: ‘Dit is niet Nieuw-Zeeland’.

Die tekst vat de stemming goed samen op de dag na de terroristische aanslag op twee moskeeën in de stad, waarbij 49 inwoners omkwamen. Een aanslag in Nieuw-Zeeland, in Christchurch: het is voor inwoners niet goed te bevatten. “Dit is iets wat we alleen van het nieuws kennen, iets dat normaal gesproken alleen in Europa voorkomt”, zegt studente McKynlee Breen (19), die samen met vriendin Sam Walsh (18) bloemen heeft neergelegd. De twee willen er saamhorigheid mee tonen. “They are us”, zegt Breen. “Ze verdienen ons medeleven”.

Ook Getahun Engdayihu (19), geboren in Ethiopië en zeven jaar geleden naar Nieuw-Zeeland gekomen, zegt ‘geschokt’ te zijn. “Dit had ik nooit verwacht. Christchurch is de veiligste plek op aarde. Dit is misschien normaal in andere landen, maar niet hier.”

Verderop staart de 57-jarige Mark Inder, werkzaam in de IT-sector, minutenlang zwijgend naar de bloemen en de leegte erachter. Hij komt hier voor ‘de verloren zielen, de nabestaanden en om gemeenschapszin te laten zien, zegt hij. “We moeten nu de boodschap uitdragen dat hier geen plaats is voor verdeeldheid. Natuurlijk mag je het met elkaar oneens zijn, maar voor haat en geweld is geen plek.”

Het is voor Christchurch de tweede grote tragedie in een relatief kort tijdbestek, na de vernietigende aardbeving in 2011, waarbij 185 mensen omkwamen. Toch is dit erger, meent Inder. “Een aardbeving kan je hier nou eenmaal verwachten; onze kathedraal is door de eeuwen heen al een stuk of vier keer omgevallen en weer opgebouwd. Maar nu gaat het om een menselijke daad, gedreven door pure haat.”

Ondanks de aanwezigheid van honderden inwoners heerst er een gedragen stilte bij het kruispunt, waar boven de weg twee oranje verkeerslichten langzaam knipperen. Her en der klinkt zacht gesnik. Om de paar tellen stapt een nieuwe bewoner met een bosje bloemen uit de menigte. Het is een gemêleerde groep: ouders met kinderen, zakenmannen, tieners, moslims, christenen. Ook de getatoeëerde bikers van motorclub King Cobra leggen een bosje bloemen neer.

Op de stoep geeft Mohammad Kalam, de leider van een islamitisch centrum in Auckland, huilend een interview aan enkele journalisten. Hij heeft verschillende vrienden en familieleden verloren bij de aanslag. “Ik woon hier al 32 jaar en ik heb nog nooit iets vervelends meegemaakt. Nieuw-Zeeland heeft haar deuren altijd geopend voor ons, voor vluchtelingen, voor iedereen. Dat dit nu is gebeurd, gaat ieders voorstellingsvermogen te boven.”

Kalam en andere nabestaanden wachten op het vrijgeven van de lichamen. Eigenlijk schrijft de islamitische wet voor dat de begrafenis nog dezelfde dag moet plaatsvinden, maar dat gaat nu niet vanwege het politieonderzoek. Kalam heeft van de politie te horen gekregen dat het nog wel een paar dagen kan duren.

Achter hem gaat het bloemen brengen door. Kalam, gekleed in een wit gewaad, is onder de indruk. “Je kunt hier een speld horen vallen”, zegt hij. “Het medeleven is heel fijn. En nodig.”

Later op de dag worden de bloemen door een stoet dichterbij de moskee gebracht, omdat het kruispunt morgen weer in gebruik zal worden genomen. Aan het hek tussen de stoep en de weg hangt dan alleen nog een touw met rode papieren hartjes. In elk hart is iets over een slachtoffer geschreven. ‘Farhaz Mohammed, doodgeschoten’; ‘Daud Nabi (71), door een kogel geraakt toen hij een kind beschermde’; ‘Sayad Milne, droomde ervan profvoetballer te worden’.

De grootste aanslag op moslims in het Westen tot nu toe

Zo verliep de grootste terroristische aanslag op moslims in het Westen. Een reconstructie van minuut tot minuut.

13.42 u. ‘Let’s get this party started’, zegt 28-jarige Brenton Tarrant als hij zich door het navigatiesysteem van zijn auto naar de Al-Noor moskee in Christchurch laat leiden.

Dit is de schutter: Brenton Tarrant (28)

De Australiër pleegde de terreuraanslag ‘om immigratie te stoppen’. Hij livestreamde de beelden van de schietpartij in de Al Noor-moskee en noemt de Noor Anders Breivik ‘zijn ware inspiratiebron’.

Van meme tot moord

Valt er een lijn te trekken tussen een racistische meme op een obscuur forum en het vermoorden van mensen?

Moslimhaat ook in België 

De dader van de bloedige massamoord inspireerde zich op rechts-extremistische groepen die ook in België actief zijn. De Belgische veiligheidsdiensten en Unia wijzen ook hier op de verontrustende groei van haat tegenover moslims.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234